Hasta hakları ve kişisel verilerin korunması, modern sağlık hukukunun en önemli kesişim noktalarından biridir. Hastalar, tedavi süreçlerinde kendilerine uygulanan teşhis, tetkik ve tedavilere ilişkin tıbbi kayıtlara erişmek, bunların kopyasını almak ve gerektiğinde düzeltilmesini talep etmek hakkına sahiptir. Ancak, “Hasta kendi tıbbi dosyasının tamamen silinmesini isteyebilir mi?” sorusu, hem sağlık kuruluşları hem de hastalar açısından ciddi hukuki tartışmalara yol açmaktadır. Bu yazıda, konunun yasal sınırlarını, arşiv sürelerini ve güncel mevzuat değişikliklerini ele alacağız.
Hukuki Çerçeve: KVKK ve Sağlık Verileri
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca, sağlık verileri özel nitelikli kişisel veri statüsündedir ve yüksek koruma altındadır. KVKK’nın 7. maddesi, verilerin işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması hâlinde silinmesi gerektiğini düzenler. Anayasa’nın 20. maddesinde de kişisel verilerin silinmesini talep etme hakkı güvenceye alınmıştır.
Ancak bu hak sınırsız değildir. Verilerin saklanması yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi için zorunluysa, ilgili kişinin silme talebi doğrudan kabul edilemez.
Sağlık Mevzuatında Arşiv ve Saklama Süreleri
Sağlık hukukunda, tıbbi kayıtların tutulması sadece hastanın takibi için değil, kamusal denetim ve hukuki uyuşmazlıkların çözümü için de zorunludur. Bu kapsamda mevzuatta şu arşiv süreleri öngörülmüştür:
- Özel Sağlık Kuruluşları: Özel Hastaneler Yönetmeliği’nin 49. maddesi uyarınca, özel hastanelerde tutulan hasta dosyalarının en az 20 yıl süreyle saklanması yasal zorunluluktur.
- Kamu Hastaneleri: Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik ve ilgili mevzuat uyarınca kamu hastanelerindeki tıbbi kayıtlar, niteliğine göre 20 yıldan 100 yıla kadar veya süresiz olarak saklanabilmektedir.
- Hukuki Sorumluluk ve Zaman Aşımı: Hekim ile hasta arasındaki hukuki ilişki, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere vekalet sözleşmesi niteliğindedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde hekim sorumluluğuna dayalı tazminat davalarında zaman aşımı süresi genel olarak 10 yıldır. Bu süreçte kayıtlar hekimin en önemli ispat aracıdır.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun Yaklaşımı
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK) kararlarında da belirtildiği üzere, hastaların geçmiş sağlık verilerinin silinmesi talepleri mutlak bir hak değildir. Kurul, kamu sağlığının korunması ve sağlık kuruluşlarının yasal saklama yükümlülükleri nedeniyle, yasal arşiv süreleri dolmadan hasta dosyalarının silinemeyeceğine hükmetmektedir. Dolayısıyla, saklama süresi devam eden bir hasta dosyasının, sadece hastanın talebi üzerine sistemden tamamen silinmesi hukuken mümkün değildir.
Yeni Düzenleme: Tanıların Yeniden Değerlendirilmesi
Özellikle geçmişte konulan psikiyatrik veya fiziki tanıların sonraki süreçte kişilerin mesleki hayatlarını olumsuz etkilediği durumlar sıklıkla yaşanmaktadır. Bu soruna çözüm getirmek amacıyla, Resmi Gazete’de yayımlanan Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümleri kapsamında yeni bir mekanizma getirilmiştir. Buna göre, hastalar geçmiş tanıların güncel sağlık durumları esas alınarak yeniden değerlendirilmesini talep edebilirler:
- Tek hekim tarafından konulmuş tanılar, üç hekimli bir sağlık kurulu tarafından değerlendirilir.
- Sağlık kurulu veya tam teşekküllü hastanelerce konulan tanılar ise yine tam teşekküllü bir sağlık kurulu tarafından incelenir.
- Değerlendirme sonucunda durum bildirir sağlık kurulu raporu düzenlenir ve sisteme işlenir. Bu yöntem, verinin tamamen silinmesi yerine hukuken güncellenmesini sağlar.
Sonuç ve Hukuki Değerlendirme
Özetlemek gerekirse; bir hastanın, yasal saklama süreleri devam ederken hasta dosyasının tamamen silinmesini talep etme hakkı bulunmamaktadır. Sağlık kurumları, hem mevzuattan kaynaklanan arşiv yükümlülükleri hem de olası bir tazminat davasında ispat yükümlülüklerini yerine getirebilmek adına bu verileri saklamak zorundadır. Ancak hastalar, yasal saklama süreleri dolduktan sonra verilerinin imha edilmesini isteyebilir veya güncel yönetmelik çerçevesinde hatalı ya da güncelliğini yitirmiş tanıların tespiti için yeniden değerlendirme yoluna başvurabilirler.
Anahtar Kelime : hasta dosyasi silme
