Acil servise göğüs ağrısı, nefes darlığı veya soğuk terleme gibi şikayetlerle başvuran bir hastada ilk akla gelmesi gereken hayati risklerin başında miyokard enfarktüsü, yani bilinen adıyla kalp krizi gelir. Acil tıp doktorlarının ve sağlık personelinin temel görevi, hayati tehlike arz eden bu tür durumları hızla ekarte etmek veya teşhis ederek gerekli tedaviyi başlatmaktır. Ancak uygulamada, acil servis yoğunluğu, yetersiz tetkik veya hatalı değerlendirmeler nedeniyle kalp krizinin atlandığı durumlarla karşılaşılabilmektedir. Peki, acil serviste kalp krizinin teşhis edilememesi ve hastanın eve gönderilmesi tıbbi malpraktis (hekim hatası) olarak değerlendirilir mi?
Tıbbi Standart ve Hekimin Özen Borcu
Hukuk sistemimizde hekim ile hasta arasındaki ilişki, vekalet sözleşmesi veya haksız fiil hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca hekim, tıbbi müdahalede bulunurken hafif kusurundan dahi sorumludur ve tıbbın gerekli kıldığı özeni göstermekle yükümlüdür. Acil servislerde sunulan sağlık hizmetinde bu özen borcu hayati bir önem taşır. Göğüs ağrısı şikayetiyle başvuran bir hastada kalp krizinin ekarte edilmesi için standart tıbbi tanı protokollerinin eksiksiz uygulanması gerekmektedir.
Kalp Krizinin Atlanması Ne Zaman Malpraktis Sayılır?
Tıpta her olumsuz sonuç malpraktis değildir; öngörülemeyen ve tıp biliminin kurallarına uyulmasına rağmen engellenemeyen durumlar komplikasyon olarak kabul edilir. Ancak bir teşhis eksikliği tıbbi standartlara uyulmamasından kaynaklanıyorsa ortada bir hekim hatası söz konusudur. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, aşağıda belirtilen yetersizliklerin varlığı acil serviste kalp krizinin atlanmasını hukuken malpraktis haline getirir:
- Anamnez ve Fizik Muayene Eksikliği: Hastanın şikayetlerinin, ağrının niteliğinin, geçmiş sağlık öyküsünün ve risk faktörlerinin detaylı sorgulanmaması.
- Gerekli Tetkiklerin Yapılmaması: Göğüs ağrısı veya atipik semptomlarla başvuran hastaya elektrokardiyogram (EKG) çekilmemesi veya kardiyak enzim (Troponin) testlerinin istenmemesi.
- EKG ve Laboratuvar Sonuçlarının Hatalı Yorumlanması: EKG’deki patolojik değişikliklerin ya da yükselen troponin değerlerinin gözden kaçırılması veya kas ağrısı, anksiyete, gaz sancısı gibi ikincil nedenlere bağlanarak hastanın taburcu edilmesi.
- Seri EKG ve Enzim Takibinin Yapılmaması: İlk EKG ve troponin değeri normal çıksa dahi, klinik şüphe devam ettiği halde belirli aralıklarla tetkiklerin tekrarlanmayarak hastanın acil servisten erken taburcu edilmesi.
Komplikasyon ve Hukuki Sorumluluk Ayrımı
Kalp krizinde zaman, doku hasarını ve hayati riski belirleyen en kritik unsurdur. Tıbbi standartlara tam olarak uyulmasına rağmen atipik seyreden veya mevcut tıp bilimi sınırları dahilinde tespit edilemeyen durumlar komplikasyon olarak değerlendirilebilir. Ancak hekimin standart tanı yöntemlerini uygulamaması veya elde edilen verileri tıp biliminin gereklerine aykırı şekilde değerlendirmesi açık bir özen yükümlülüğü ihlalidir. Bu ihlal sonucunda hastada meydana gelen kalıcı organ hasarı, engellilik veya yaşam kaybı ile teşhis hatası arasında illiyet bağı kurulmaktadır.
Yasal Haklar ve Tazminat Süreci
Acil serviste kalp krizinin atlanması nedeniyle zarara uğrayan hastalar veya yaşam kaybı halinde yakınları hukuki yollara başvurma hakkına sahiptir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi ve devamı hükümleri ile m. 53 ve m. 56 çerçevesinde; geciken teşhis nedeniyle oluşan ek tedavi masrafları ve çalışma gücü kaybı için maddi tazminat, yaşanan elem ve ızdırap için ise manevi tazminat talep edilebilir.
Sorumluluğun tespiti amacıyla yürütülen yargılamalarda Yargıtay, olayda tıbbi hata bulunup bulunmadığının netleştirilmesi için Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin tıp fakültelerinden uzman bilirkişi heyet raporları alınmasını şart koşmaktadır. Mahkemeler, hekimin acil servis koşullarında tıp biliminin gerektirdiği standartlara uyup uymadığını bu resmi raporlar doğrultusunda karara bağlar.
Sonuç
Acil serviste kalp krizine işaret edebilecek semptomlarla başvuran bir hastada gerekli tanı protokolleri uygulanmadan teşhisin kaçırılması ve hastanın taburcu edilmesi net bir malpraktis halidir. Hasta haklarının korunması ve hekimlerin tıbbi standartlar çerçevesinde değerlendirilmesi, yargılama sürecindeki detaylı adli tıp incelemeleri ve hukuki değerlendirmelerle sağlanmaktadır.
Anahtar Kelime : kalp krizi atlanmasi
