Kamu Hastanesinde Tıbbi Hatalar ve İdarenin Sorumluluğu
Sağlık hizmeti, devletin vatandaşlarına sunmakla yükümlü olduğu en temel kamu hizmetlerinden biridir. Bu hizmetin sunumu sırasında kamu hastanelerinde (devlet, üniversite veya araştırma hastaneleri) görevli hekim veya diğer sağlık personelinin mesleki standartlara aykırı eylemleri neticesinde hastanın zarar görmesi, “tıbbi malpraktis” veya halk arasındaki deyişle “doktor hatası” olarak tanımlanır. Bu gibi durumlarda, zarara uğrayan hastanın veya yakınlarının hukuki hakları ve başvurabileceği yollar bulunmaktadır. Kamu sağlık kurumlarındaki hatalı tıbbi uygulamalarda sorumluluk, özel hastanelerden farklı olarak doğrudan devlete, yani idareye aittir.
İdarenin Sorumluluğunun Hukuki Dayanağı: Hizmet Kusuru
Kamu hastanelerinde gerçekleşen bir tıbbi hata nedeniyle ortaya çıkan zararlarda, hekimin şahsi kusuru olsa dahi, dava doğrudan hekime karşı açılamaz. Anayasa ve ilgili kanunlar gereğince, kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirirken verdikleri zararlardan dolayı sorumluluk, bağlı bulundukları idareye aittir. Bu hukuki sorumluluk, “hizmet kusuru” ilkesine dayanır. Hizmet kusuru, idarenin sağlık hizmetini hiç işlememesi, geç işletmesi veya kötü işletmesi şeklinde ortaya çıkabilir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre idare, sağlık hizmetlerini kusursuz bir şekilde organize etmek, yeterli personel ve donanımı sağlamak ve hizmetin işleyişini denetlemekle yükümlüdür. Bu organizasyon yükümlülüğünün ihlali, tek başına idarenin sorumluluğu için yeterli görülebilir.
- Teşhis Hataları: Hastanın öyküsünün eksik alınması, gerekli tetkiklerin yapılmaması.
- Tedavi Hataları: Yanlış tedavi yöntemi seçilmesi, ameliyat sırasında vücutta yabancı madde unutulması, hatalı ilaç verilmesi.
- Organizasyon Kusurları: Yeterli sayıda ve nitelikte personel bulundurulmaması, hijyen kurallarına uyulmaması veya gerekli tıbbi donanımın eksik olması gibi durumlar idarenin hizmet kusurunu oluşturur.
Dava Yolu: İdare Mahkemesinde Tam Yargı Davası
Kamu hastanelerindeki tıbbi hatalardan kaynaklanan maddi ve manevi zararların tazmini için görevli mahkeme İdare Mahkemeleridir. Bu dava türü, “tam yargı davası” olarak adlandırılır ve idarenin bir eylemi veya işlemi nedeniyle hakları ihlal edilen kişilerin uğradıkları zararların giderilmesini amaçlar.
Dava Süreci Nasıl İşler?
Tam yargı davası açmadan önce, zarara uğrayan kişinin izlemesi gereken zorunlu bir yol bulunmaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, zararın ve hatalı eylemin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her hâlükârda eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde ilgili idareye (Sağlık Bakanlığı veya ilgili üniversite rektörlüğü) yazılı olarak başvurularak zararın tazmini talep edilmelidir.
- İdare, bu başvuruya 30 gün içinde cevap vermezse talep zımnen reddedilmiş sayılır.
- İdarenin talebi açıkça veya zımnen reddetmesi durumunda, bu ret işleminin tebliğini veya ret sayılma tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi’nde tam yargı davası açılması gerekir.
Bu süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan, süreçlerin bir hukuk profesyoneli eşliğinde takip edilmesi hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Tazminatın Kapsamı
Açılacak tam yargı davasında, uğranılan zarara göre maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Maddi Tazminat: Hatalı tıbbi uygulama nedeniyle yapılan tüm tedavi masrafları, ilaç giderleri, ameliyat ücretleri, hastanın çalışma gücünü kaybetmesi veya azalması nedeniyle uğradığı kazanç kayıpları ve gelecekteki ekonomik kayıplarını kapsar.
Manevi Tazminat: Hastanın, hatalı tıbbi uygulama nedeniyle yaşadığı elem, keder, acı ve psikolojik sarsıntıların bir nebze olsun hafifletilmesi amacıyla hükmedilen bir tazminat türüdür. Manevi tazminat miktarının belirlenmesinde olayın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu gibi unsurlar göz önünde bulundurulur.
Unutulmamalıdır ki, idare mahkemesi tarafından tazminata hükmedilmesi durumunda, idare ödediği bu tazminatı kusuru bulunan sağlık personeline rücu etme, yani geri isteme hakkına sahiptir.
“`
Anahtar Kelime : doktor hatası kamu hastanesi
