Tıbbi uygulama hataları, yani diğer adıyla malpraktis, hem hastalar hem de hekimler için oldukça yıpratıcı ve karmaşık hukuki süreçlerin başlangıcı olabilmektedir. Bu süreçlerin en önemli aşamalarından biri ise arabuluculuk kurumudur. Son yıllarda hukuk sistemimizde önemli bir yer edinen arabuluculuk, malpraktis uyuşmazlıklarının çözümünde de etkin bir rol oynamaktadır. Peki, malpraktis iddiası taşıyan bir durumda arabuluculuğa başvurmak zorunlu mudur? Süreç nasıl ilerler ve nelere dikkat edilmelidir?
Malpraktis Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Bir Dava Şartı mıdır?
Evet, hekim veya özel sağlık kuruluşlarının tıbbi kötü uygulama iddialarından kaynaklanan tazminat taleplerinde, dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak bir dava şartıdır. Bu durum, özellikle Tüketici Mahkemelerinin görev alanına giren uyuşmazlıklar için geçerlidir. Arabuluculuğa başvurulmadan doğrudan mahkemeye gidilmesi durumunda, dava usulden reddedilecektir. Bu düzenlemenin temel amacı, tarafları mahkeme koridorlarının yıpratıcı atmosferinden uzaklaştırarak daha hızlı, daha az maliyetli ve uzlaşmacı bir çözüm zemininde buluşturmaktır.
Ancak, bu zorunluluk her durum için geçerli değildir. Örneğin, kamu hastanelerinde meydana gelen tıbbi uygulama hatalarına ilişkin davalar idari yargıda görülür ve bu tür davalarda arabuluculuk zorunlu değildir. Benzer şekilde, davanın yalnızca hekimin mesleki sorumluluk sigortasını yapan sigorta şirketine karşı açılması durumunda uyuşmazlık ticari dava niteliği kazanabilir ve bu halde de arabuluculuk dava şartı olarak karşımıza çıkar.
Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?
Arabuluculuk süreci, tarafların üzerinde anlaştığı veya adliyelerdeki arabuluculuk büroları tarafından atanan, tarafsız ve bağımsız bir arabulucunun yönetiminde ilerler. Sürecin temel prensipleri şunlardır:
- Gönüllülük ve Gizlilik: Taraflar sürece kendi iradeleriyle katılır ve görüşmeler tamamen gizli tutulur. Bu gizlilik, tarafların samimi bir şekilde müzakere etmelerine olanak tanır.
- Tarafsızlık: Arabulucu, taraflara eşit mesafede durur, onlara hukuki tavsiye vermez veya bir çözüm dayatmaz. Yalnızca iletişimi kolaylaştırarak kendi çözümlerini bulmalarına yardımcı olur.
- Kontrolün Taraflarda Olması: Yargılamanın aksine, arabuluculukta sürecin ve sonucun kontrolü tamamen taraflardadır. Kendi ihtiyaç ve menfaatlerine en uygun çözümü kendileri üretirler.
Arabulucu, tarafları bir araya getirerek iddiaları, talepleri ve delilleri özgürce tartışabilecekleri bir ortam yaratır. Bu süreç, genellikle mahkeme sürecinden çok daha kısa sürer. Yasal olarak arabulucunun dosyayı 3 hafta içinde sonuçlandırması beklenir ve bu süre zorunlu hallerde 1 hafta daha uzatılabilir.
Başvuru, Müzakere ve Anlaşma Aşaması
Malpraktis uyuşmazlığında arabuluculuk başvurusu, adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına yapılır. Başvurunun ardından, büro tarafından bir arabulucu görevlendirilir ve taraflar ilk toplantıya davet edilir. Tarafların, bu sürece bir avukat ile katılması, haklarının korunması ve sürecin etkin bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşır.
Müzakereler sonucunda tarafların uzlaşmaya varması halinde, bir anlaşma belgesi düzenlenir. Bu belge, imzalandığı andan itibaren mahkeme kararı niteliğinde, yani ilam hükmünde bir belge haline gelir. Bu, anlaşma şartlarına uyulmaması durumunda, doğrudan icra takibi başlatılabileceği anlamına gelir. Bu sayede taraflar, yıllarca sürebilecek bir dava sürecinin sonunda elde edebilecekleri bir sonucu, çok daha kısa sürede ve daha az masrafla güvence altına almış olurlar.
Eğer taraflar müzakereler sonucunda anlaşamazlarsa, bu durumda bir anlaşamama son tutanağı düzenlenir. Bu tutanak ile birlikte arabuluculuk dava şartı yerine getirilmiş sayılır ve mağdur taraf, bu tutanağı dava dilekçesine ekleyerek mahkemede tazminat davası açma hakkına sahip olur.
Sonuç olarak, malpraktis iddialarında dava şartı arabuluculuk, hem hasta hem de hekim için önemli avantajlar sunan, çözüm odaklı ve modern bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Sürecin doğru ve etkin bir şekilde yönetilmesi, tarafların hukuki ve manevi olarak en az zararla bu zorlu süreci atlatmalarına yardımcı olacaktır.
Anahtar Kelime : malpraktis arabuluculuk
