Sağlık Hukukunda Komplikasyon Yönetimi Kusuru
Sağlık hukuku kapsamında komplikasyon, tıbbi müdahaleler sırasında öngörülemeyen ve tedavi sürecine ilişkin olarak ortaya çıkabilen yan etkiler veya sonuçlar olarak tanımlanır. Ancak her komplikasyon bir tıbbi hata anlamına gelmez. Bu noktada, komplikasyonun yönetiminde hekimin hukuki sorumluluğu ve “komplikasyon yönetimi kusuru” konusu büyük önem taşır.
Komplikasyon Nedir?
Komplikasyon, tıp literatüründe verilen sağlık hizmeti sırasında, hasta için öngörülmeyen fakat genellikle belirli risklerle birlikte ortaya çıkabilen durumlardır. Komplikasyonlar kaçınılmaz olabilse de, bazen hekimin veya sağlık kuruluşunun müdahalesi, dikkati ve özeniyle önlenebilir nitelikte olabilir.
Komplikasyon Yönetimi ve Hekimin Sorumluluğu
Hekimin sorumluluğu yalnızca komplikasyonun ortaya çıkıp çıkmamasıyla sınırlı değildir; esasen komplikasyon geliştikten sonraki süreçte de doğru yönetim ve müdahale yükümlülüğü bulunmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi gereğince, tıbbi müdahalelerde hekimin özen yükümlülüğüne uygun davranması gerekmektedir.
- Komplikasyon beklendik bir sonuç olsa dahi, hekim hastanın bilgilendirilmesi, gerekli önlemlerin alınması ve uygun tedavinin uygulanması konusunda sorumludur.
- Komplikasyon ortaya çıktıktan sonra doğru zamanda doğru tedavinin yapılmaması, bilgilendirmenin eksik bırakılması veya hastanın takibinin ihmal edilmesi, komplikasyon yönetimi kusuru olarak değerlendirilir.
Yargıtay’ın Komplikasyon Yönetimine Bakışı
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, komplikasyonun kabul edilebilir sınırlar içerisinde yaşanması hekimi doğrudan kusurlu kılmaz. Ancak komplikasyonun uygun şekilde yönetilmemesi –örneğin hemen tıbbi müdahale yapılmaması, hastanın bilgilendirilmemesi ya da gerekli konsültasyonların zamanında yapılmaması– hekimin sorumluluğunu doğurabilir. Zira sağlık hizmeti sunumu sırasında gösterilmesi gereken özen, yalnızca müdahalenin kendisiyle sınırlı olmayıp sonrası için de geçerlidir.
Komplikasyon ve Aydınlatılmış Onam
Komplikasyon yönetimiyle ilgili en kritik aşamalardan biri, hastanın aydınlatılmasıdır. Sağlık Bakanlığı düzenlemelerine göre, hasta veya yasal temsilcisinin tedavi sürecinde oluşabilecek komplikasyonlar hakkında yeterli ve anlaşılır şekilde bilgilendirilmesi gerekir. Aydınlatılmış onam alınmaksızın yapılan tıbbi müdahalelerde, komplikasyon ortaya çıkarsa hekimin sorumluluğu artabilir.
Hekimin Komplikasyon Yönetiminde Uyulması Gerekenler
- Hastaları olası komplikasyonlar hakkında bilgilendirmek ve onamlarını sağlamak,
- Komplikasyon geliştiğinde vakit kaybetmeden müdahalede bulunmak,
- Gerekli ise konunun uzmanlarından konsültasyon istemek,
- Komplikasyon sürecini ayrıntılı şekilde tıbbi kayıtlara geçirmek,
- Hastanın izlemini ve tedavisini sıkı şekilde yapmak.
Sonuç
Sağlık hizmetlerinde komplikasyon yönetimi, hekimin mesleki özen yükümlülüğünün ayrılmaz bir parçasıdır. Yasal olarak hekimin sorumluluğu; komplikasyondan ziyade, komplikasyon sonrası izlenecek yolun doğruluğuna ve yeterliliğine göre şekillenmektedir. İyi bir komplikasyon yönetimi, hem hastanın haklarının korunmasını hem de hekimin hukuki risklerinin asgariye indirilmesini sağlar.
Anahtar Kelime : komplikasyon yönetimi kusuru
