Hekim Hakkında Ceza Soruşturması ve İlk Yapılması Gerekenler
Tıbbi müdahaleler, doğası gereği belirli riskleri barındıran ve hekimlerin yoğun sorumluluk altında gerçekleştirdiği uygulamalardır. Ancak bazen tedavi sürecinde istenmeyen sonuçlar (komplikasyonlar) meydana gelebilmekte ve bu durum hastalar veya yakınları tarafından “tıbbi uygulama hatası” (malpraktis) iddiasıyla yargıya taşınabilmektedir. Bir hekim hakkında ceza soruşturması başlatıldığında, paniğe kapılmadan hukuki hakların bilinmesi ve sürecin doğru yönetilmesi hayati önem taşır.
Mesleki Sorumluluk Kurulu ve Soruşturma İzni Engeli
Sağlık hukukunda yapılan en önemli reformlardan biri, 27 Mayıs 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7406 sayılı Kanun ile getirilmiştir. Bu düzenleme uyarınca, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na Ek 18. madde eklenmiştir. Söz konusu madde ile, devlet veya özel fark etmeksizin tüm sağlık kurumlarında görev yapan hekimlerin tıbbi müdahaleleri nedeniyle doğrudan ceza soruşturması açılması engellenmiştir.
Yeni sisteme göre, Cumhuriyet Savcılıkları bir hekim hakkında şikayet aldıklarında doğrudan soruşturma yürütemezler. Öncelikle Sağlık Bakanlığı bünyesinde kurulan Mesleki Sorumluluk Kurulu (MSK) üzerinden soruşturma izni alınması zorunludur. Devlet üniversitelerinde görev yapan öğretim üyesi hekimler ise 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53. maddesinde yer alan özel soruşturma usullerine tabidir.
Ceza Soruşturması Başladığında Atılması Gereken Adımlar
Bir hekim, hakkında tıbbi malpraktis iddiasıyla soruşturma izni istendiğini veya ifadeye çağrıldığını öğrendiğinde şu adımları titizlikle takip etmelidir:
- Tıbbi Kayıtları ve Belgeleri Güvenceye Alın: Tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğunun en önemli kanıtı hastanın dosyasıdır. Hekim; hasta anamnez formu, ameliyat notları, epikriz raporları, hemşire gözlem formları ve en önemlisi aydınlatılmış onam formunu eksiksiz bir şekilde arşivlemelidir. Belgeler üzerinde sonradan kesinlikle değişiklik yapılmamalı, mevcut kayıtlar aslına uygun şekilde korunmalıdır.
- Savunmayı Hukuki ve Tıbbi Temele Dayandırın: Ön inceleme aşamasünde verilecek yazılı veya sözlü ifadeler, soruşturmanın seyrini doğrudan etkiler. Yapılan müdahalenin tıp biliminin kurallarına (tıbbi standartlara) uygun olduğu, meydana gelen olumsuzluğun ise öngörülemez ve önlenemez bir komplikasyon olduğu tıbbi literatür eşliğinde açıklanmalıdır.
- Profesyonel Sağlık Hukuku Desteği Alın: Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ve sağlık mevzuatı son derece teknik kurallar içerir. Sürecin ilk anından itibaren, tıp hukukunda uzmanlaşmış bir avukattan hukuki danışmanlık alınması, geri dönüşü olmayan hak kayıplarının önüne geçecektir.
Yargıtay İçtihatları ve Hak Arama Özgürlüğü
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da önemle vurgulandığı üzere; özel hastanelerde veya kamu kurumlarında görev yapan hekimler hakkında usulüne uygun bir ön inceleme yapılmadan ve Mesleki Sorumluluk Kurulu’ndan yasal soruşturma izni alınmadan doğrudan kamu davası açılması bir bozma sebebidir. Yargıtay, usul şartı yerine getirilmeden yapılan yargılamaları usulden bozarak dosyaların öncelikle izin merciine gönderilmesine karar vermektedir.
Eğer Mesleki Sorumluluk Kurulu hekim hakkında soruşturma izni verilmesine karar verirse, bu karara karşı 10 gün içinde Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itiraz etme hakkı mevcuttur. İtiraz dilekçesinde, tıbbi müdahalenin tıp sanatı ve bilimi kurallarına uygun olduğu delilleriyle ortaya konulmalıdır.
Sonuç
Hekim hakkında ceza soruşturması açılması şüphesiz yıpratıcı bir süreçtir. Ancak unutulmamalıdır ki, mevzuatımız hekimleri koruyucu güçlü idari filtreler ve hukuki güvenceler sunmaktadır. Sürecin her aşamasında soğukkanlı kalmak, aydınlatılmış onam başta olmak üzere tıbbi evrakı eksiksiz sunmak ve profesyonel bir sağlık hukuku avukatının rehberliğinde hareket etmek, en adil sonuca ulaşmanın anahtarıdır.
Anahtar Kelime : hekim ceza soruşturması
