Teknolojinin sağlık sektörüne hızlı entegrasyonuyla birlikte hayatımıza giren e-Nabız sistemi, Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından yönetilen ve vatandaşların sağlık geçmişlerine tek bir noktadan güvenli bir şekilde erişmesini sağlayan dijital bir platformdur. Ancak e-Nabız yalnızca pratik bir sağlık uygulaması değil, aynı zamanda hukuki uyuşmazlıklarda, özellikle de tıbbi uygulama hataları (malpraktis) ve sigorta davalarında kritik öneme sahip hukuki bir araçtır. Bu yazımızda hem hekimleri hem de hastaları yakından ilgilendiren e-Nabız kayıtlarının hukuki niteliğini, delil değerini ve veri güvenliği boyutunu ele alacağız.
1. Özel Nitelikli Kişisel Veri Olarak e-Nabız Kayıtları
Hukuki açıdan e-Nabız kayıtları, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında “özel nitelikli kişisel veri” olarak kabul edilir. Kanun uyarınca kişilerin sağlık verileri, hassas veri kategorisinde yer aldığından diğer kişisel verilere kıyasla çok daha sıkı koruma tedbirlerine tabidir. e-Nabız sisteminde yer alan tahlil sonuçları, reçeteler, konulan teşhisler, röntgen ve MR görüntüleri ile hekim muayene notları, kişinin mahremiyet alanının en çekirdek kısmını oluşturur.
Anayasa Mahkemesi’nin yerleşik kararlarında da önemle vurgulandığı üzere, kişisel sağlık verilerinin korunması istemi, Anayasa’nın 20. maddesinde güvence altına alınan özel hayatın gizliliği hakkının ayrılmaz bir parçasıdır. Bu nedenle, e-Nabız üzerindeki verilere yetkisiz erişim sağlanması veya bu verilerin hukuka aykırı olarak paylaşılması, Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmektedir.
2. Mahkemelerde Delil Niteliği ve Hukuki Değeri
e-Nabız kayıtları, yargılama aşamasında çok güçlü birer elektronik delil niteliğindedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca, elektronik ortamdaki veriler uyuşmazlıkların çözümünde mahkeme tarafından dikkate alınan deliller arasında yer alır. e-Nabız’daki veriler, doğrudan Sağlık Bakanlığı’nın resmi sunucularından çekildiği için resmi belge gücünde kabul edilir.
- Malpraktis (Tıbbi Hata) Davalarında: Bir hekimin hatalı bir müdahalede bulunup bulunmadığı araştırılırken, hastanın geçmişteki hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve e-Nabız’a işlenen tedavi süreci hayati önem taşır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında भी belirtildiği üzere, hekimin özen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği araştırılırken hastanın resmi olarak kayıt altına alınmış tıbbi geçmişi esas alınır.
- Sigorta Uyuşmazlıklarında: Özel sağlık sigortası şirketleri ile sigortalılar arasındaki davalarda, hastalığın sigorta poliçesi yapılmadan önce mevcut olup olmadığını kanıtlamak adına mahkemeler kanalıyla e-Nabız kayıtları celbedilir.
3. Eksik veya Hatalı Veri Girişinin Hukuki Sorumluluğu
e-Nabız sistemine girilen verilerin doğruluğu ve eksiksizliği, teşhis ve tedavi süreçlerinin güvenliği açısından kritik önem taşır. Sağlık personeli tarafından sisteme girilen yanlış veya eksik bir bilgi, sonraki süreçlerde hastaya yanlış tedavi uygulanmasına yol açabilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) haksız fiil sorumluluğunu düzenleyen m. 49 veya sözleşmeye aykırılık hükümlerini içeren m. 112 kapsamında, hatalı veri girişi sebebiyle hastanın zarar görmesi durumunda ilgili sağlık kuruluşu ve hekimin maddi ve manevi tazminat sorumluluğu doğabilecektir. Bu nedenle, sisteme veri girişlerinin özenle yapılması yasal bir yükümlülüktür.
4. Hekimler ve Hastalar Açısından Haklar ve Sorumluluklar
e-Nabız sistemi, hem hasta haklarının korunması hem de hekimlerin savunma hakları açısından dengeli bir zemin sunar. Hastalar, Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelik çerçevesinde kendi e-Nabız verilerine hangi hekimlerin veya sağlık kuruluşlarının erişebileceğini sınırlama yetkisine sahiptir. Bu durum, hasta mahremiyetinin korunması açısından temel bir haktır.
Hekimler açısından ise, e-Nabız üzerinden hastanın geçmiş sağlık verilerine ulaşabilmek, doğru teşhis ve tedavi protokolünün belirlenmesinde hayati bir kolaylıktır. Ancak hekimlerin, rıza veya yasal bir yetki olmaksızın sırf merak unsuruyla veya görevi dışındaki amaçlarla e-Nabız kayıtlarını sorgulaması hukuka aykırılık teşkil eder. Nitekim Yargıtay’ın yerleşik içtihat prensiplerinde, yetkisiz veri sorgulama işlemlerinin görevi kötüye kullanma ve kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme suçunu oluşturabileceği belirtilmektedir.
Sonuç
Özetlemek gerekirse; e-Nabız kayıtları sadece dijital bir arşiv değil, 6698 sayılı KVKK ve ilgili sağlık mevzuatı çerçevesinde korunan, mahkemelerde resmi delil gücüne sahip özel nitelikli kişisel verilerdir. Hastaların mahremiyet haklarını korurken, hekimlerin de teşhis ve tedavi süreçlerinde tıbbi ve hukuki güvenliklerini sağlayan bir köprü görevi görür. Bu kayıtların hukuka uygun şekilde tutulması, saklanması ve erişilmesi, hem sağlık hukukunun güvenilirliği hem de tarafların hak kayıplarının önlenmesi açısından vazgeçilmez bir öneme sahiptir.
Anahtar Kelime : e nabiz kayitlari
