Teknolojinin tıp alanındaki hızlı gelişimi, cerrahi operasyonların gerçekleştirilme biçimlerini değiştirdiği gibi bu süreçlerin belgelenmesini de yeni bir boyuta taşımıştır. Özellikle kapalı ameliyatlar (laparoskopik, endoskopik, robotik cerrahi) ve estetik operasyonlar sırasında görüntü veya video kaydı alınması oldukça yaygın bir uygulama haline gelmiştir. Bu durum, hastaların “Ameliyatımın video kaydını isteyebilir miyim?” sorusunu sormasına yol açmaktadır. Hem hastalar hem de hekimler açısından büyük önem taşıyan bu konu, sağlık hukuku ve kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesinde belirli kurallara tabidir.
Hasta Hakları Yönetmeliği Açısından Tıbbi Kayıtlara Ulaşma Hakkı
Türk sağlık hukukunda hastanın kendi tedavisine ilişkin belgelere ulaşması en temel haklardan biridir. Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 16. maddesi, hastanın kendi sağlık durumu ile ilgili dosya ve kayıtları doğrudan veya vekili aracılığıyla inceleyebileceğini ve bu kayıtların bir suretini alabileceğini açıkça düzenler. Ameliyat sırasında yasal ve tıbbi gerekçelerle alınmış olan video kayıtları, hastanın tıbbi dosyasının ve tedavi geçmişinin bir parçası olarak kabul edilir. Dolayısıyla, eğer ameliyata dair bir video kaydı mevcutsa, hastanın bu kaydı talep etme ve bir kopyasını alma hakkı hukuken mevcuttur.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve Ameliyat Videoları
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında, bir kişinin sağlık durumu, fiziksel yapısı ve geçirdiği tıbbi operasyonlara ilişkin her türlü görsel ve işitsel kayıt özel nitelikli kişisel veri statüsündedir. KVKK’nın 11. maddesi uyarınca, veri sahibi olan hasta, veri sorumlusu konumundaki hastaneden veya hekimden kendisiyle ilgili kişisel verilerin işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme hakkına sahiptir. Ameliyat videosu doğrudan hastanın bedenine ve sağlığına ilişkin benzersiz veriler içerdiğinden, hasta bu kanuni dayanakla da video kaydını talep edebilir. Veri sorumlusu hastane, bu talebi kanuni süreler içinde ücretsiz veya mevzuatın izin verdiği ölçüde bir ücret karşılığında karşılamakla yükümlüdür.
Hastanelerin Her Ameliyatı Kaydetme Zorunluluğu Var mıdır?
Sağlık mevzuatımızda hastanelerin veya hekimlerin gerçekleştirilen tüm ameliyatları baştan sona video kaydına alma gibi genel bir yasal yükümlülüğü bulunmamaktadır. Açık cerrahi operasyonlarda genellikle bir video kaydı tutulmaz; yalnızca ameliyat raporu (ameliyat notu) yazılı olarak düzenlenir. Ancak laparoskopik veya robotik cerrahilerde sistemin doğası gereği görüntü ekran üzerinden takip edildiği için kayıt yapılması mümkündür. Özetle; hastanın video kaydını isteyebilmesi için öncelikle böyle bir kaydın tıbbi veya teknik süreçler gereği fiilen yapılmış ve hastane arşivinde saklanıyor olması gerekir. Olmayan bir kaydın geriye dönük olarak talep edilmesi mümkün değildir.
Hekimler ve Hastaneler İçin Hukuki Sorumluluklar
Sağlık çalışanlarının ve kurumlarının ameliyat videoları hususunda uyması gereken kritik kurallar bulunmaktadır:
- Açık Rıza Şartı: Ameliyatın eğitim, bilimsel araştırma veya arşiv dışı herhangi bir amaçla kaydedilmesi durumunda, hastadan ameliyat öncesinde Türk Medeni Kanunu (TMK) ve hasta hakları mevzuatı uyarınca aydınlatılmış yazılı onam (açık rıza) alınması zorunludur.
- Sosyal Medya ve Reklam Yasağı: Resmi Gazete’de yayımlanan sağlıkta tanıtım ve reklam faaliyetlerine ilişkin güncel düzenlemeler doğrultusunda, hastanın rızası olsa dahi ameliyat görüntülerinin sosyal medyada ticari veya talep yaratacak şekilde paylaşılması kesinlikle yasaktır.
- Delil Niteliği: Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, olası bir tıbbi uygulama hatası (malpraktis) davasında ameliyat kayıtları en önemli somut delillerden biri olarak kabul edilir. Bu nedenle kayıtların güvenliğinin sağlanması hastanenin sorumluluğundadır.
Sonuç
Sonuç olarak, hasta fiilen kaydedilmiş ve arşivlenmiş olan ameliyat videosunu hem Hasta Hakları Yönetmeliği hem de KVKK hükümleri çerçevesinde talep etme hakkına sahiptir. Sağlık kuruluşları, hastanın mahremiyetini ve kişisel verilerinin güvenliğini koruyarak, usulüne uygun şekilde yapılan bu talepleri karşılamakla yükümlüdür.
Anahtar Kelime : ameliyat videosu hakki
