Hekimler, yoğun mesleki faaliyetleri esnasında karşılaştıkları adli vakalar, malpraktis iddiaları veya şikayetler sebebiyle adli makamlarca ifadeye çağrılabilmektedir. Cumhuriyet savcılığı veya kolluk kuvvetleri tarafından davet edilmek, her hekim için stresli bir süreç yaratabilir. Ancak hukuki hakları bilmek ve süreci doğru yönetmek, hem hekimin mesleki itibarını korur hem de olası bir hak kaybının önüne geçer. Bu yazıda, bir hekimin ifade vermeden önce dikkat etmesi gereken temel hukuki adımları sağlık hukuku perspektifinden ele alıyoruz.
İfadeye Çağrılma Sıfatının Belirlenmesi
İfadeye çağrılan bir hekimin atması gereken ilk adım, hangi sıfatla dinleneceğini netleştirmektir. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) çerçevesinde ifade; “şüpheli” veya “tanık” sıfatıyla alınabilir. Şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılmak, hakkınızda bir suç şüphesi olduğunu gösterirken; tanık sıfatı, bir olaya dair bilginize başvurulacağı anlamına gelir. Sıfatınız, yasal haklarınızı doğrudan etkilemektedir. Örneğin, şüpheli olarak ifade verirken susma hakkınız bulunurken, tanık olarak doğruyu söyleme yükümlülüğünüz vardır. Bu nedenle, adliyeye gitmeden önce davetiyede yazan sıfatı mutlaka kontrol etmelisiniz.
Tıbbi Kayıtların Detaylı İncelenmesi
Hekimlik uygulamalarına ilişkin uyuşmazlıklarda en önemli delil tıbbi kayıtlardır. Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) hekimin özen borcuna ilişkin genel hükümleri ve Sağlık Bakanlığı mevzuatı uyarınca, tüm tıbbi süreçlerin eksiksiz belgelenmesi zorunludur. İfade vermeden önce, olaya konu olan hastanın dosyasında yer alan şu belgeler detaylıca incelenmelidir:
- Aydınlatılmış onam formları,
- Epikriz ve ameliyat raporları,
- Hemşire gözlem formları ve ilaç tabelaları,
- Laboratuvar ve görüntüleme sonuçları.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da sıklıkla vurgulandığı üzere, hekimin kusursuzluğunun ispatı büyük ölçüde bu yazılı belgelere dayanmaktadır. Hafızanıza güvenerek alelacele beyanda bulunmak yerine, tıbbi arşivi inceleyip kronolojik bir savunma planı hazırlamak en doğru yaklaşımdır.
Meslek Sırrı ve Sır Saklama Yükümlülüğü
Hekimler, mesleklerini icra ederken hastalarının tıbbi ve kişisel bilgilerine vakıf olurlar. Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında kişisel verilerin hukuka aykırı olarak paylaşılması suç teşkil etmektedir. Ancak adli makamlar tarafından ifadeye çağrıldığınızda, kamu düzeni ile sır saklama yükümlülüğü karşı karşıya gelebilir. CMK hükümleri uyarınca, hekimlerin mesleki sır gerekçesiyle tanıklıktan çekinme hakkı bulunmaktadır. Hastanın açık rızasının bulunmadığı durumlarda sırrın sınırlarını doğru belirlemek, ileride yaşanabilecek hukuki sorumlulukların önüne geçecektir.
Müdafi (Avukat) Eşliğinde İfade Verme Hakkı
Hekimlerin karşılaştığı malpraktis iddiaları, tıp ve hukuk disiplinlerinin kesiştiği son derece teknik süreçlerdir. CMK kapsamında, ifade alma işlemi sırasında bir avukatın hazır bulunmasını talep etme hakkı anayasal bir güvencedir. Özellikle şüpheli sıfatıyla ifade verilirken, süreci sağlık hukuku alanında uzman bir avukat ile yürütmek, sorulan soruların hukuki niteliğini doğru kavramayı sağlar. Profesyonel bir hukuki destek, ifadenin kanuna uygun alınmasını denetler ve tutanağa geçecek ifadelerin hukuki sonuçlarını analiz ederek hak kayıplarını engeller.
İfade Tutanağının Okunması ve İmzalanması
İfade işlemi bittikten sonra hazırlanan yazılı tutanak, soruşturmanın seyrini belirleyen en temel belgedir. Bu nedenle tutanak imzalanmadan önce kelime kelime okunmalıdır. Söylenmemiş veya eksik geçirilmiş ifadeler varsa bunların düzeltilmesi ısrarla talep edilmelidir. Eğer talebinize rağmen düzeltme yapılmıyorsa, tutanağa şerh düşülerek imza atılmalı veya imza atmaktan imtina edilmelidir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, usulüne uygun şekilde tutanağa geçirilmeyen veya rıza dışı imzalatılan ifadelerin delil değeri tartışmalıdır.
Sonuç
Hekimlik, doğası gereği yüksek sorumluluk ve hukuki risk barındıran bir meslektir. Herhangi bir adli süreçle karşılaşıldığında panik yapmadan, yasal hakları bilerek hareket etmek en doğru yaklaşımdır. İfade vermeden önce tıbbi belgelerin kontrol edilmesi, ifade sıfatının öğrenilmesi ve mutlaka uzman bir hukukçu eşliğinde sürecin yürütülmesi, hekimlerin mesleki güvencesini koruyan en önemli adımlardır.
Anahtar Kelime : hekim ifade dikkat etmeli
