Sünnet, tıbbi bir cerrahi işlem olup, doğru teknikle ve uzman hekimler tarafından gerçekleştirildiğinde genellikle sorunsuz bir iyileşme süreciyle sonuçlanır. Ancak, her cerrahi müdahalede olduğu gibi sünnet işleminde de bazı riskler ve komplikasyonlar mevcuttur. İzmir ve çevresinde, hatalı veya yetersiz sünnet uygulamaları sonucunda ortaya çıkan estetik ve fonksiyonel bozukluklar, hem hastalar hem de aileleri için ciddi mağduriyetlere yol açabilmekte ve bu durum, hekimin hukuki sorumluluğunu gündeme getirmektedir.
Sünnet Sonrası Görülebilen Estetik ve Fonksiyonel Bozukluklar
Sünnet işlemi sonrası karşılaşılabilecek sorunlar, erken ve geç dönem komplikasyonları olarak ikiye ayrılabilir. Estetik kaygılar ve fonksiyonel bozukluklar genellikle geç dönemde ortaya çıkar ve profesyonel bir tıbbi değerlendirme gerektirir.
Yaygın Estetik ve Fonksiyonel Problemler
- Asimetrik veya Yetersiz Cilt Çıkarılması: Sünnet derisinin gerekenden az veya fazla alınması, peniste estetik olarak hoş olmayan bir görünüme neden olabilir. Fazla deri bırakılması “sekonder fimozis” adı verilen duruma yol açabilirken, derinin çok fazla alınması ereksiyon sırasında ağrıya ve gerilmeye neden olabilir.
- Cilt Köprüleri ve Yapışıklıklar: Sünnet hattının düzgün iyileşmemesi sonucu penis başı (glans) ile kalan sünnet derisi arasında yapışıklıklar veya cilt köprüleri oluşabilir. Bu durum hem estetik bir sorun teşkil eder hem de hijyen problemlerine yol açabilir.
- Penis Eğriliği ve Şekil Bozuklukları: Hatalı cerrahi teknikler, iyileşme sürecinde peniste eğriliklere veya kalıcı şekil bozukluklarına neden olabilir.
- İdrar Deliği Darlığı (Meatal Stenoz): Özellikle sünnet sırasında idrar deliğine yakın damarların zarar görmesi sonucu idrar çıkış deliğinde darlık meydana gelebilir. Bu durum, idrar yapmada zorluk ve ağrı gibi ciddi fonksiyonel bozukluklara yol açar.
- Hipospadias: Sünnet sırasında idrar yolunun (üretra) yaralanması sonucu “edinsel hipospadias” adı verilen, idrar deliğinin normal yerinden daha aşağıda olması durumu gelişebilir.
Hatalı Sünnet Uygulamalarında Hekimin Hukuki Sorumluluğu
Tıbbi uygulamalardan kaynaklanan zararlar, hukuk sistemimizde “tıbbi uygulama hatası” veya “malpraktis” olarak adlandırılır. Hekim ile hasta arasındaki ilişki, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere, bir vekalet sözleşmesi niteliğindedir. Bu sözleşme uyarınca hekim, tıp biliminin güncel standartlarına ve tecrübelere göre gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. En hafif kusurundan dahi sorumlu olan hekim, bu özen yükümlülüğüne aykırı davrandığında ortaya çıkan zararı tazmin etmek zorundadır.
Tazminat Sorumluluğunun Dayanakları
Hatalı sünnet nedeniyle ortaya çıkan estetik ve fonksiyonel bozukluklar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil sorumluluğunu düzenleyen maddelerine ve vekalet sözleşmesine aykırılık hükümlerine dayanılarak tazminat davasına konu edilebilir. Bu tür davalarda, hastanın uğradığı maddi ve manevi zararların giderilmesi talep edilebilir.
- Maddi Tazminat: Hatalı sünnetin düzeltilmesi için yapılması gereken ek ameliyat masrafları, tedavi giderleri ve diğer maddi kayıpları kapsar.
- Manevi Tazminat: Hastanın yaşadığı fiziksel acı, elem, ızdırap, estetik kaygılar ve yaşam kalitesindeki düşüş nedeniyle manevi tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır.
Aydınlatılmış Onamın Rolü ve Önemi
Her tıbbi müdahaleden önce hekimin hastayı veya yasal temsilcisini (çocuk hastalar için veli/vasi) işlem hakkında detaylı olarak bilgilendirmesi ve rızasını alması yasal bir zorunluluktur. Bu bilgilendirme; sünnetin nasıl yapılacağı, olası riskleri, komplikasyonları ve alternatif yöntemleri içermelidir. Yargıtay kararlarına göre, usulüne uygun bir “aydınlatılmış onam” alınmadan yapılan müdahale hukuka aykırı kabul edilir ve hekimin sorumluluğunu doğurur. Sadece matbu bir formun imzalatılması, aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirildiği anlamına gelmez; bilgilendirmenin hastanın anlayacağı bir dilde ve yeterli detayda yapılması esastır.
Sonuç olarak, İzmir’de sünnet sonrası estetik veya fonksiyonel bir bozukluk yaşayan hastaların, alanında uzman bir sağlık hukuku avukatından destek alarak yasal haklarını aramaları mümkündür. Hekimin kusurunun, standart tıbbi uygulamadan sapmasının ve “aydınlatılmış onam” yükümlülüğünü ihlal etmesinin kanıtlandığı durumlarda, yargı mercileri tarafından maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi kuvvetle muhtemeldir.
Anahtar Kelime : sağlık hukuku
