Üniversite Hastanelerinde Hocalara Açılan Davalarda Usulün Temel İlkeleri
Üniversite hastanelerinde görev yapan öğretim üyelerine (hocalara) karşı açılan davalar, klasik tıbbi uygulama davalarından bazı yönleriyle ayrılmaktadır. Hem hastalar hem de hekimler için bu tür davalarda izlenen usule hâkim olunması, hak kayıplarının önlenmesi açısından önem arz etmektedir.
Üniversite Hastanelerinde Hizmetin Hukuki Niteliği
Üniversite hastaneleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili sağlık mevzuatı uyarınca kamu hizmeti sunan kurumlardır. Öğretim üyelerinin hastane bünyesinde gerçekleştirdiği tıbbi müdahaleler de kamu hizmeti niteliğindedir. Bu kapsamda uygulanan hukuki rejim, özel hastanelerdeki sürecin aksine idari özellikler taşır.
Davada Taraflar ve Sorumluluk
Üniversite hastanelerinde yaşanan bir tıbbi hata iddiasında, davanın kime karşı açılacağı büyük önem taşır. Genel ilke olarak, devlet üniversitesi hastanelerinde çalışan öğretim üyelerinin ve sağlık personelinin eylemlerinden kaynaklanan zararlar için doğrudan hekime karşı tazminat davası açılamaz. Burada temel sorumluluk idareye aittir. Bunun temel dayanağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili hükümleridir.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, kamu görevlilerinin görevlerinden kaynaklanan eylem ve işlemlerine ilişkin tazminat talepleri, idareye karşı idari yargı mercilerinde tam yargı davası şeklinde yürütülmektedir.
Usul: Hangi Mahkemede Dava Açılır?
Üniversite hastanelerine karşı tıbbi uygulama hatası (malpraktis) iddiasıyla açılacak davalarda görevli mahkeme İdare Mahkemeleri’dir. Davacı hasta veya hasta yakını, uğradığını iddia ettiği zararın giderilmesi için hastanenin bağlı olduğu üniversite rektörlüğüne başvurmalı ve idari başvuru sonucu beklenmelidir. Eğer çözüm sağlanamazsa veya yasal bekleme süresi (genellikle 60 gün) dolduysa, bu aşamadan sonra dava açılabilir.
- Adli Yargı: Sadece öğretim üyesinin şahsi kusurunun bulunduğuna ve hizmetten tamamen ayrıştırılmış kişisel bir hata olduğuna kanaat getirilirse (örneğin, kişisel menfaat sağlama, kasıt, görevi kötüye kullanma gibi ağır durumlar), adli yargıda da sorumluluk doğabilir. Ancak bu durum oldukça istisnaidir ve dorudan hekime açılan tazminat davalarında genellikle kabul görmemektedir.
- Ceza Sorumluluğu: Olası suç unsuru bulunan olaylarda, savcılık nezdinde ayrıca ceza soruşturması yürütülebilir. Bu soruşturma, maddi ve manevi tazminat taleplerinden bağımsızdır.
Dava Açmadan Önce Başvuru Yolları
Hasta veya hasta yakınının yaşanan zarar nedeniyle dava açmadan önce ilgili üniversite hastanesine ve bağlı olduğu rektörlüğe başvuruda bulunması gerekmektedir. Bu başvuru, tazminat taleplerinin idare tarafından doğrudan karşılanabilmesi için bir ön koşuldur. Başvurunun reddedilmesi veya süresinde cevap verilmemesi halinde idare mahkemesinde tam yargı davası açma hakkı doğar.
İspat ve Bilirkişi İncelemesi
Üniversite hastanelerinde açılan malpraktis davalarında ispat yükü genel olarak davacı tarafta olup, hastanın iddiasını kanıtlaması gerekir. Tıbbi uygulama hatasının kabulü için, müdahalenin tıp biliminin genel ilkelerine aykırı olduğu uzman bilirkişilerce belirlenmelidir. Burada Sağlık Bakanlığı tarafından akredite edilen bilirkişilerden veya üniversitelerin ilgili ana bilim dallarından rapor alınır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, alanında ehil uzmanlardan alınan bilirkişi raporları karar için büyük önem taşır.
Sonuç ve Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Üniversite hastanelerinde görevli hekimlere karşı açılan davalarda usul kurallarına sıkı sıkıya riayet edilmeli, hangi mahkemede ve hangi sıralama ile dava açılması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Mağduriyet yaşanmaması için hatalı başvuruların önüne geçilmesi, etkin ve doğru bir hukuki süreç yürütülmesi açısından uzmana danışılması tavsiye edilmektedir. İlgili mevzuat ve Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da vurgulandığı gibi, kişisel hakların korunması ve adil bir yargılama için usuli işlemler titizlikle takip edilmelidir.
Anahtar Kelime : Üniversite Hastanesi Dava
