Tıp biliminin doğası gereği, her tıbbi müdahale belirli riskleri bünyesinde barındırır. Ancak bu süreçte meydana gelen ve hekimin kusurundan kaynaklanan hatalı uygulamalar, yani “malpraktis” (tıbbi kötü uygulama) iddiaları, hem hekimler hem de hastalar açısından oldukça hassas hukuki süreçleri beraberinde getirir. Hekimlerin mesleki faaliyetleri esnasında karşılaşabilecekleri bu hukuki riskleri güvence altına almak amacıyla, 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12 nci maddesi uyarınca Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılması yasal bir zorunluluktur. Peki, bir malpraktis iddiası veya tazminat talebi ile karşılaşıldığında bu durum sigorta şirketine ne zaman ve nasıl bildirilmelidir?
Rizikonun Gerçekleşmesi ve İhbar Yükümlülüğü
Hukuki açıdan sigorta şirketinin sorumluluğunun başlayabilmesi için öncelikle “rizikonun gerçekleşmesi” gerekir. Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca, riziko; sigortalının kendisine bir tazminat talebinde bulunulduğunu öğrendiği ya da zarar gören üçüncü kişinin doğrudan doğruya sigortacıya başvurduğu anda gerçekleşmiş kabul edilir. Dolayısıyla, hekime yönelik bir tazminat davasının açılması, noter vasıtasıyla ihtarname gönderilmesi veya kamuda çalışan hekimler için idareye yapılan başvurunun kendilerine tebliğ edilmesiyle birlikte bildirim süreci tetiklenmiş olur.
Malpraktis İhbarı İçin Yasal Süre Nedir?
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın ilgili maddelerine göre; sigortalı, haberdar olduğu andan itibaren rizikonun gerçekleştiğini beş gün içinde sigortacıya ihbar etmekle yükümlüdür. Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 1446 ncı maddesinde de sigortalının rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği andan itibaren durumu gecikmeksizin sigorta şirketine bildirmesi gerektiği düzenlenmiştir. Hukuki süreçlerin sağlıklı yürütülmesi ve hak kayıplarının önlenmesi adına bu beş günlük sürenin kaçırılmaması büyük önem taşımaktadır.
Süreçte En Sık Yapılan Hata: Yanlış Poliçe Seçimi
Uygulamada hekimlerin en sık düştüğü yanılgılardan biri, ihbarı tıbbi müdahalenin yapıldığı tarihteki poliçeyi düzenleyen sigorta şirketine yapmaktır. Ancak söz konusu sigorta türü, “talebe dayalı” (claims-made) bir yapıya sahiptir. Genel Şartlar uyarınca, tazminat talebinin yapıldığı esnada yürürlükte olan güncel poliçe esas alınmalıdır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, zarar doğuran olay geçmişte (örneğin iki yıl önce) meydana gelmiş olsa dahi, hastanın resmi tazminat talebini (dava, ihtar vb.) ilettiği tarihte geçerli olan poliçe ve sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Geç Bildirimin Hukuki Sonuçları Nelerdir?
İhbar yükümlülüğünün süresinde yerine getirilmemesi, sigorta poliçesinin tamamen geçersiz kalması anlamına gelmez. Ancak Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca, bildirimin geç yapılması sebebiyle ödenecek tazminat miktarında bir artış meydana gelmişse veya sigorta şirketinin savunma yapma imkanı zorlaşmışsa, sigortacının tazminat ödeme borcundan indirim yapma hakkı doğar. İndirimin oranı, sigortalının kusurunun ağırlığına göre belirlenir. Bu nedenle, davanın veya ihtarnamenin sigorta şirketine zamanında ulaştırılması, savunma stratejisinin belirlenmesi ve olası hak kayıplarının önüne geçilmesi adına kritiktir.
Bildirim Sırasında Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?
Sigorta şirketine yapılacak malpraktis ihbarında sürecin hızlı ilerlemesi için aşağıdaki belgelerin eksiksiz iletilmesi gerekmektedir:
- Hekime tebliğ edilen dava dilekçesi, mahkeme tansip zaptı veya noter ihtarnamesi,
- Hastaya ait tıbbi kayıtlar, ameliyat raporları, epikriz raporu ve protokol defteri kayıtları,
- Hastanın işlem öncesinde bilgilendirildiğini gösteren aydınlatılmış onam belgesi kopyası,
- İhbar anında yürürlükte olan Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi,
- Hekimin diploma ve uzmanlık belgesi sureti.
Sonuç olarak; malpraktis iddiaları karşısında zaman yönetimi ve doğru hukuki adımların atılması, hekimlerin mesleki ve maddi geleceğini korumak adına hayati bir öneme sahiptir. Bildirim süreçlerinin ve hukuki savunmanın, alanında uzman bir sağlık hukuku avukatı rehberliğinde yürütülmesi tavsiye edilmektedir.
Anahtar Kelime : sigorta bildirim süresi
