Günümüzde diş hekimleri ile hastalar arasındaki iletişim, klinik ortamının dışına taşarak büyük oranda WhatsApp gibi anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden yürütülmektedir. Randevu planlamalarından tedavi sonrası şikayetlerin bildirilmesine, ağız içi fotoğrafların paylaşılmasından fiyat ve tedavi yöntemleri üzerine yapılan anlaşmalara kadar birçok süreç bu platformda gerçekleşmektedir. Ancak hekim ve hasta ilişkisinde uyuşmazlıklar çıktığında, bu yazışmaların hukuki bir davada delil olarak kullanılıp kullanılamayacağı sorusu büyük önem kazanmaktadır. Bu yazıda, sağlık hukuku perspektifinden WhatsApp yazışmalarının diş hekimi uyuşmazlıklarındaki rolü ve yasal geçerliliği ele alınmaktadır.
Hukuki Açıdan WhatsApp Mesajlarının Niteliği
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) madde 199 uyarınca; uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli olan, elektronik ortamdaki veriler de dahil olmak üzere her türlü bilgi taşıyıcısı “belge” statüsündedir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, WhatsApp yazışmaları bu madde kapsamında elektronik belge niteliğinde kabul edilmektedir.
Ancak bu durum, her ekran görüntüsünün doğrudan kesin delil olduğu anlamına gelmez. Hukuk davalarında WhatsApp kayıtları genellikle delil başlangıcı veya takdiri delil olarak nitelendirilir. Diğer bir deyişle, tek başına uyuşmazlığı kesin olarak çözmeye yetmese de iddianın doğruluğunu kuvvetle muhtemel kılan ve yan delillerle (bilirkişi raporu, tedavi kayıtları, tanık beyanları gibi) desteklenmesi gereken unsurlardır. Mahkeme, bu kayıtları serbestçe değerlendirir ancak diğer somut delillerle uyumlu olması durumunda kararında esas alabilir.
Diş Hekimliği Sözleşmeleri ve WhatsApp’ın Rolü
Diş hekimliği uygulamalarında hukuki uyuşmazlıklar genellikle hekimin hukuki sorumluluğuna ve tedavi sözleşmesine dayanmaktadır. Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde, rutin diş tedavileri genel olarak “vekalet sözleşmesi” niteliğindeyken; implant, zirkonyum kaplama veya gülüş tasarımı gibi estetik sonuç vaat eden işlemler “eser sözleşmesi” hükümlerine tabi tutulabilmektedir. Sözleşmenin niteliği ne olursa olsun, taraflar arasındaki yazışmalar borcun sınırlarını belirler.
Bu bağlamda WhatsApp yazışmaları şu konularda kritik birer ispat aracı haline gelebilmektedir:
- Sonuç Vaadi ve Kabul: Özellikle estetik diş hekimliğinde, hekimin hastaya WhatsApp üzerinden gönderdiği “Tedavi sonunda dişleriniz tam olarak şu renk ve formda olacak” şeklindeki ifadeler ve görseller, eser sözleşmesinden doğan borcun kapsamını ve garanti edilen sonucu belirlemede güçlü bir delil teşkil eder.
- Aydınlatılmış Onam ve Bilgilendirme: Hekimin tedavi risklerini, olası komplikasyonları veya tedavi sonrası bakım talimatlarını WhatsApp yoluyla hastaya iletmiş olması, hekimin aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair önemli bir veri sunar.
- Şikayet Bildirimi ve Takip: Hastanın tedavi sonrası yaşadığı ağrı, enfeksiyon veya protez kırılması gibi şikayetleri zamanında hekime WhatsApp üzerinden bildirmesi ve hekimin verdiği yönlendirmeler, malpraktis (hekim hatası) ile komplikasyon (izin verilen risk) ayrımının yapılması ve kusur oranının tespiti için mahkemece incelenir.
Yazışmaların Delil Olarak Kabul Edilmesinin Şartları
WhatsApp yazışmalarının mahkemede hükme esas alınabilmesi için belirli hukuki süzgeçlerden geçmesi gerekmektedir. Hukuka aykırı şekilde elde edilen verilerin delil niteliği taşımayacağı temel bir kuraldır.
1. Hukuka Uygun Elde Edilmiş Olma
Anayasa ve HMK madde 189/2 gereğince, hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller yargılamada dikkate alınamaz. Ancak tarafların kendi aralarında doğrudan yaptıkları yazışmalar, “özel hayatın gizliliğini ihlal” boyutuna varmadığı ve hukuka aykırı bir dış müdahaleyle (örneğin izinsiz telefon ele geçirme veya casus yazılım kullanma) elde edilmediği sürece mahkemede meşru bir delil olarak sunulabilir. Mesajlaşmanın diğer tarafı olmak, bu bilgilerin mahkemeye sunulmasını hukuka aykırı kılmaz.
2. Sahtelik ve Güvenilirlik Denetimi
Sadece alınan ekran görüntüleri (screenshot) kolaylıkla manipüle edilebildiği için karşı tarafın itirazı halinde tek başına yeterli bulunmayabilir. Bu gibi durumlarda mahkeme, yazışmaların yer aldığı cep telefonunun bilirkişi heyetine tevdi edilmesini isteyerek mesajların orijinal olup olmadığını, tarih, saat ve telefon numarası entegrasyonunu denetletir. Ayrıca tarafların noter vasıtasıyla yaptırdıkları “e-tespit” işlemleri de delilin doğruluğunu pekiştirmede son derece etkilidir.
KVKK ve Hasta Mahremiyeti Açısından Riskler
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında, kişilerin sağlık verileri özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilir ve sıkı koruma altındadır. Diş hekimlerinin, hastanın açık rızası olmaksızın ağız içi fotoğraflarını, röntgen sonuçlarını veya kimlik bilgilerini WhatsApp gibi sunucuları yurt dışında bulunan platformlar üzerinden üçüncü kişilerle (örneğin teknisyenlerle veya diğer hekimlerle) paylaşması ciddi idari ve cezai yaptırımlara yol açabilir. Bu nedenle hekimlerin dijital iletişimde rıza metinlerine ve veri güvenliği önlemlerine harfiyen uyması gerekmektedir.
Sonuç
Sonuç olarak, WhatsApp yazışmaları diş hekimi ve hasta arasındaki uyuşmazlıklarda yasal olarak “belge” niteliğindedir ve davanın seyrini değiştirebilecek güçtedir. Hem hekimlerin hem de hastaların hak kaybına uğramaması adına yazışmalarında profesyonel, net ve dürüst bir dil kullanması; uyuşmazlık halinde ise sürecin bir sağlık hukuku avukatı vasıtasıyla profesyonel şekilde yönetilmesi büyük önem arz etmektedir.
Anahtar Kelime : whatsapp delil diş
