Hatalı Dolgu Sonucu Diş Kaybı ve Malpraktis Kavramı
Günlük yaşamda sıklıkla başvurulan diş dolgusu işlemleri, doğru teknikler ve hijyenik koşullar altında uygulanmadığında ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Diş hekiminin tıbbi standartlara aykırı müdahalesi sonucu bir dişin kaybedilmesi, sağlık hukuku literatüründe tıbbi malpraktis (hekim hatası) olarak nitelendirilir. Diş hekimi, hastanın tedavisini üstlenirken tıp biliminin güncel kurallarına ve mesleki özen yükümlülüğüne uygun hareket etmek zorundadır. Bu yükümlülüğün ihlali sonucu ortaya çıkan diş kaybı, hastaya maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı tanır.
Hukuki Dayanak ve Hekimin Özen Borcu
Özel klinik veya hastanelerde gerçekleştirilen diş tedavilerinde, hekim ile hasta arasındaki hukuki ilişki genel olarak vekalet sözleşmesi hükümlerine tabidir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde, vekilin (diş hekiminin) özen borcu oldukça ağırdır. TBK’nın 506. maddesi gereğince hekim, üstlendiği işi sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, diş hekimi en hafif kusurundan dahi sorumludur. Dolgu işleminde kullanılan malzemenin kalitesizliği, çürüğün tam temizlenmeden dolgu yapılması veya hatalı kanal tedavisi nedeniyle dişin kaybına yol açılması durumunda hekimin hukuki sorumluluğu doğar.
Komplikasyon ve Tıbbi Hata (Malpraktis) Ayrımı
Her tıbbi müdahalenin kendine özgü riskleri (komplikasyonları) mevcuttur. Ancak bir durumun komplikasyon olarak kabul edilebilmesi için, hekimin tüm tıbbi standartlara uymuş olması ve olası riski önceden hastaya aydınlatılmış onam formu ile bildirmiş olması gerekir. Hatalı dolgu uygulaması, kanal dolgusunun kök ucundan taşması veya yetersiz yapılması nedeniyle oluşan apse ve kemik yıkımı sonucu dişin çekilmesi gerekiyorsa, bu durum komplikasyon sınırlarını aşarak tıbbi hata boyutuna ulaşır. Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere, öngörülebilir ve önlenebilir hataların gerçekleşmesi durumunda hekimin sorumluluğuna gidilir.
Hatalı Dolgu Nedeniyle Talep Edilebilecek Tazminat Türleri
Hatalı tedavi sonucunda dişini kaybeden bir hasta, uğradığı zararların telafisi için hem maddi hem de manevi tazminat talebinde bulunabilir:
- Maddi Tazminat: Diş kaybının telafisi için yapılması gereken yeni tedavilerin (implant, köprü, kemik tozu uygulaması vb.) tüm masrafları, hatalı yapılan ilk işlemin ücreti ve bu süreçte yaşanan iş gücü kaybı maddi tazminat kapsamında talep edilir.
- Manevi Tazminat: Diş kaybının kişide yarattığı estetik kaygı, konuşma bozukluğu, beslenme zorluğu ve tüm bu sürecin getirdiği psikolojik yıpranma, acı ve elem karşılığında manevi tazminat talep edilebilir.
Dava Süreci ve Zamanaşımı
Tazminat davası açılmadan önce, hatalı dolgu işleminin yapıldığı kurumun niteliği önem taşır. Eğer işlem bir kamu veya üniversite hastanesinde yapılmışsa, Anayasa’nın ilgili maddeleri gereğince idareye karşı “tam yargı davası” açılmalıdır. Özel kliniklerde yapılan işlemler için ise doğrudan Tüketici Mahkemelerinde dava açılır. Vekalet sözleşmesine dayalı tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi, TBK uyarınca genel olarak 5 yıldır. Haksız fiil hükümlerine dayanılması durumunda ise zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde 10 yıllık zamanaşımı süreleri geçerlidir.
Hatalı dolgu nedeniyle açılacak tazminat davalarında, iddianın ispatlanabilmesi için adli tıp raporları, uzman bilirkişi mütalaaları ve tedavi öncesi-sonrası röntgen kayıtları hayati önem taşır. Sürecin hak kaybına uğramadan profesyonelce yönetilmesi için bir sağlık hukuku uzmanından destek alınması tavsiye edilir.
Anahtar Kelime : diş kaybı tazminat
