Doktor Hatası Davalarında Tüketici Mahkemesinin Görevli Olup Olmadığı
Sağlık hizmetlerinden faydalanan hastalar ile bu hizmeti sunan sağlık profesyonelleri ve kurumları arasında zaman zaman hukuki uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir. Özellikle doktor hatası olarak bilinen tıbbi uygulama hatalarında, zarar gören hasta ve yakınları hangi mahkemeye başvurulacağını sıklıkla merak etmektedir. Bu yazıda, doktor hatasında tüketici mahkemesinin görevli olup olmadığı hem hukuki dayanaklarla hem de Yargıtay’ın yerleşik içtihatları ışığında değerlendirilecektir.
Tıbbi Uygulama Hataları ve Hukuki Sorumluluk
Doktor hatası, tıp dilinde “malpraktis” olarak adlandırılır ve hekimin mesleki yükümlülüklerini yerine getirirken kusurlu bir davranış ile hastasına zarar vermesi anlamına gelir. Türk Borçlar Kanunu’nda (TBK) yer alan genel hükümlere göre, bir kişinin bir başkasına hukuka aykırı olarak zarar vermesi durumunda tazminat sorumluluğu doğar (6098 s. TBK m. 49).
Hekimin sorumluluğu hem özel hastanelerde hem de kamu hastanelerinde gündeme gelebilir. Ancak burada hangi mahkemenin görevli olduğu konusu dava türüne, yani tarafların niteliğine ve uyuşmazlığın kaynağına göre değişkenlik gösterir.
Tüketici Mahkemesi ve Görev Alanı
Tüketici mahkemeleri, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında, bir tarafın tüketici, diğer tarafın ise hizmet sağlayıcı olduğu uyuşmazlıklara bakar. Kanuna göre “tüketici”, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.
Hasta, özel hastanelerden veya serbest çalışan bir hekimden sağlık hizmeti aldığında, bu hizmetlerden yararlanması tüketici işlemi olarak değerlendirilebilir mi? Nitekim, 6502 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet sözleşmesine dayanılarak ortaya çıkan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme, genellikle tüketici mahkemesi olmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da sağlık hizmetinin bir “hizmet” olduğu, hasta ile özel sağlık kuruluşu arasında kurulan ilişkinin ise tüketici işlemi kapsamında değerlendirilebileceği belirtilmektedir.
Doktor Hatası Davalarında Tüketici Mahkemesi Görevli midir?
- Özel Hastaneler ve Özel Muayenehaneler: Hasta ile özel hastane arasında veya serbest çalışan bir hekimle yapılan sözleşme kapsamında dava açılması halinde, bu tür davalar bir hizmet sözleşmesine dayandığı için tüketici mahkemeleri görevli kabul edilmektedir.
- Kamu Hastaneleri: Kamu hastanelerinde sunulan sağlık hizmetleri ise idari hizmet olarak değerlendirilmekte olup, burada doğrudan idarenin kusuruyla zarar gören hasta için idareye karşı tam yargı davası açılması gerekmektedir. Bu tür uyuşmazlıklarda adli yargı ve dolayısıyla tüketici mahkemeleri değil, idari yargı (idare mahkemeleri) görevlidir.
Yargıtay’ın Yerleşik Görüşü
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında, özel hastanelerden veya serbest hekimin sunduğu hizmetlerde hasta ile sağlık kuruluşu arasında bir tüketici ilişkisi bulunduğu, buna karşılık kamusal sağlık hizmetlerinde ise idareye karşı idari yargının görevli olduğu vurgulanmaktadır.
Sonuç ve Pratik Tavsiyeler
Özetle, doktor hatasına dayalı tazminat davalarında davanın kimler arasında olduğu, hizmetin nerede ve nasıl sunulduğu mahkemenin görev alanını kesin olarak belirlemektedir. Özel hastane veya özel muayenehane hizmetleri net biçimde tüketici işlemi sayıldığından tüketici mahkemeleri görevli olmaktadır. Ancak kamu hastaneleri ve devlet tarafından sunulan sağlık hizmetlerinde idari yargı görevlidir.
Sağlık hizmetlerinden zarar gördüğünü düşünen hasta ve yakınlarının öncelikle hizmetin niteliğini ve kuruluşun tüzel kişiliğini dikkate alarak doğru mahkemede dava açmaları hem zaman kaybını hem de hak kaybını önleyecektir. Hukuki sürecin doğru yürütülmesi için bir sağlık hukuku avukatından profesyonel destek alınması önerilmektedir.
Anahtar Kelime : Doktor hatası ve tüketici mahkemesi
