Dijital çağın bir getirisi olarak hastalar, tedavi süreçleri ve sonuçları hakkındaki memnuniyetlerini veya şikayetlerini sıklıkla internet ortamında paylaşmaktadır. Bu geri bildirimler, sağlık kuruluşları için değerli bir referans kaynağı olsa da, bu yorumların hastanın rızası olmaksızın hastane web sitelerinde veya sosyal medya hesaplarında yayınlanması ciddi hukuki sorumlulukları beraberinde getirmektedir. Bu yazıda, hasta yorumlarının izinsiz paylaşılmasının hukuki boyutları, hem hastalar hem de sağlık profesyonelleri için anlaşılır bir dille ele alınacaktır.
Hasta Mahremiyeti ve Kişisel Verilerin Korunması
Hasta ile hekim arasındaki ilişki, güven ve mahremiyet esasına dayanır. Hastanın sağlık durumu, teşhis, tedavi süreci ve diğer kişisel bilgileri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında “özel nitelikli kişisel veri” olarak kabul edilmektedir. Bu veriler, en üst düzeyde koruma gerektiren hassas bilgilerdir. Bir hastanın adı, soyadı ve aldığı tedaviye ilişkin memnuniyetini içeren bir yorum dahi, onun sağlık verisi sayılır ve izinsiz işlenemez.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun kararlarında, sağlık verilerinin işlenmesi için hastanın “açık rızasının” alınması gerektiği kesin bir dille vurgulanmaktadır. Açık rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan rızayı ifade eder. Hastanın bir internet sitesine kendi isteğiyle yorum yazmış olması, bu yorumun hastane tarafından alınıp kendi web sitesinde veya pazarlama materyallerinde kullanılması için otomatik bir izin teşkil etmez.
Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Reklam Yasağı
Sağlık hizmetleri, ticari bir meta olarak görülemez ve bu alanda talep yaratmaya yönelik reklam yapılması kesin kurallara bağlanmıştır. Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikler, bu konuda net sınırlar çizmektedir. Özellikle 12 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, hasta yorumları ve teşekkür ifadelerinin reklam amacıyla kullanılmasını yasaklamaktadır.
Bu düzenlemeye göre, bir sağlık kuruluşunun, hastaların memnuniyet ifadelerini seçerek kendi web sitesinde yayınlaması, “bilgilendirme” sınırını aşan ve “reklam” niteliği taşıyan bir faaliyet olarak kabul edilir. Bu tür bir kullanım, haksız rekabete yol açabileceği ve hastaları yanıltabileceği gerekçesiyle yasaklanmıştır. Yurt içini hedefleyen tanıtımlarda bu yasak kesindir.
- Açık Rıza Şartı: Hastanın yorumunun, fotoğrafının veya videosunun web sitesinde kullanılabilmesi için, bu kullanıma ilişkin ayrıca ve açıkça rızasının alınması zorunludur. Bu rıza, neyin, nerede, ne kadar süreyle ve ne amaçla kullanılacağını net bir şekilde belirtmelidir.
- Reklam Yasağı: Hasta yorumları, talep yaratıcı veya diğer sağlık kuruluşlarıyla karşılaştırma içeren bir şekilde sunulamaz.
- Mahremiyetin Korunması: Paylaşım yapılsa dahi, hastanın mahremiyetini ve kişisel haklarını ihlal etmemesi esastır.
İzinsiz Paylaşımın Hukuki Sonuçları
Hasta yorumlarını veya görsellerini izinsiz olarak web sitesinde paylaşan bir sağlık kuruluşu, birden fazla hukuki yaptırımla karşı karşıya kalabilir:
Tazminat Sorumluluğu: Kişilik hakları (mahremiyet, itibar vb.) ihlal edilen hasta, bu durumdan duyduğu elem ve üzüntü nedeniyle manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir. Yargıtay kararları, özel hayatın gizliliğinin ihlalinin manevi tazminat gerektireceğini istikrarlı bir şekilde kabul etmektedir.
KVKK Kapsamında İdari Para Cezaları: Kişisel Verileri Koruma Kurulu, özel nitelikli kişisel verileri hukuka aykırı olarak işleyen veri sorumlusu sağlık kuruluşlarına yönelik yüksek miktarlarda idari para cezaları uygulama yetkisine sahiptir. Kurul, hastanın açık rızası olmaksızın veya rıza alınsa dahi reklam yasağını delmek amacıyla yapılan paylaşımları hukuka aykırı bulmaktadır.
Cezai Sorumluluk: Türk Ceza Kanunu’na göre, kişisel verileri hukuka aykırı olarak yaymak bir suçtur ve bu fiili işleyenler hakkında hapis cezası öngörülebilmektedir. Özellikle sağlık verileri gibi hassas bilgilerin ifşası, bu sorumluluğu ağırlaştıran bir faktördür.
Sonuç ve Tavsiyeler
Hasta memnuniyeti, bir sağlık kuruluşunun en önemli referansıdır. Ancak bu memnuniyeti yansıtan yorumların kamuoyu ile paylaşılması, sıkı hukuki kurallara tabidir. Sağlık kuruluşları, hasta yorumlarını web sitelerinde veya diğer mecralarda kullanmadan önce mutlaka hastanın bu konuda spesifik olarak aydınlatıldığı ve “açık rızasının” yazılı olarak alındığı bir mekanizma kurmalıdır. Hastanın rızası olsa bile, paylaşımın Sağlık Bakanlığı’nın reklam ve tanıtım yönetmeliklerine uygun olması, talep yaratıcı ve karşılaştırmalı ifadeler içermemesi kritik öneme sahiptir. Hastalar ise, kendilerine ait yorum, fotoğraf veya videoların izinsiz kullanıldığını tespit ettiklerinde yasal haklarını kullanmaktan çekinmemelidir. Hukuki süreçler, hem hasta mahremiyetini korumakta hem de sağlık hizmeti sunumunda etik ve yasal standartların korunmasına hizmet etmektedir.
Anahtar Kelime : hasta yorumlari
