Sağlık hizmeti alımı sürecinde hastaların en temel haklarından biri, kendilerine uygulanan tıbbi işlemler, konulan teşhisler ve uygulanan tedaviler hakkında tam ve doğru bilgiye erişebilmektedir. Bu bağlamda, tedavi sürecinin özetini içeren epikriz raporu ve hastaneden ayrılış koşullarını belgeleyen taburculuk belgeleri, hastanın tıbbi geçmişinin en önemli parçalarını oluşturur. Sağlık hukukunda bu belgelerin hastaya veya yetkilendirdiği yakınlarına verilmesi yasal bir zorunluluktur.
Hastanın Belgelere Erişim Hakkının Hukuki Dayanakları
Hastaların sağlık kuruluşlarındaki tedavi evraklarına erişim hakkı, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası başta olmak üzere birçok yasal mevzuat ile güvence altına alınmıştır. Bu hakkın temel hukuki dayanakları şunlardır:
- Anayasa ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK): Anayasa’nın 20. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, herkes kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme ve bu verilere erişme hakkına sahiptir. 6698 sayılı KVKK kapsamında da sağlık verileri özel nitelikli kişisel veri olup, veri sahibinin bu verilere erişme ve bilgi talep etme hakkı saklıdır.
- Hasta Hakları Yönetmeliği: Yönetmeliğin “Bilgi İsteme” başlıklı 16. maddesi ile “Kayıtları İnceleme ve Suret Alma” başlıklı 17. maddesi, hastanın kendisine ait tıbbi kayıtları inceleyebileceğini, bunların bir suretini talep edebileceğini açıkça düzenler.
- Türk Borçlar Kanunu (TBK): Hekim ile hasta arasındaki ilişki genellikle bir “vekalet sözleşmesi” niteliğindedir. TBK’nın ilgili maddeleri uyarınca vekil (hekim/hastane), müvekkiline (hastaya) hesap vermek ve yürüttüğü işe ilişkin tüm bilgi ve belgeleri teslim etmekle yükümlüdür.
Epikriz Raporu Nedir ve Neden Önemlidir?
Epikriz, bir hastanın hastaneye yatışından taburcu edilmesine kadar geçen süreçte uygulanan tüm tanı ve tedavi işlemlerinin, yapılan tahlillerin, kullanılan ilaçların ve hastanın genel durumunun özetlendiği resmi tıbbi belgedir. Bu belge hem hastanın tedavisine başka bir kurumda devam etmesi durumunda yeni hekime yol gösterir hem de olası bir tıbbi uygulama hatası (malpraktis) iddiasında en önemli delil niteliğini taşır.
Hastanelerin Belgeleri Teslim Etme Yükümlülüğü
Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatları çerçevesinde, özel veya kamu fark etmeksizin tüm sağlık kuruluşları, hastanın talebi doğrultusunda epikriz raporunu ve taburculuk belgelerini eksiksiz bir şekilde teslim etmek zorundadır. Hastanelerin “sistem arızası”, “arşivde bulunamaması” veya “hekimin onay vermemesi” gibi gerekçelerle bu belgeleri vermekten kaçınması hukuka aykırıdır.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, hastanın tedavi evraklarının asıllarının veya onaylı suretlerinin hastaya verilmemesi, hekimin ve hastanenin özen yükümlülüğüne aykırılık teşkil eder. Bu durum, olası bir tazminat davasında ispat yükünün yer değiştirmesine ve sağlık kuruluşunun aleyhine sonuçlar doğmasına sebebiyet verebilir.
Belgeler Nasıl Talep Edilmelidir?
Hastaların veya yasal temsilcilerinin (veli, vasi veya özel yetkilendirilmiş vekil) bu belgelere erişebilmesi için izlemesi gereken süreç şu şekildedir:
- Yazılı Başvuru: Sağlık kuruluşunun başhekimliğine veya hasta hakları birimine hitaben yazılmış yazılı bir dilekçe ile başvurulmalıdır.
- Kimlik Doğrulama: Kişisel verilerin gizliliği ilkesi gereğince, başvuruyu yapan kişinin hasta veya yasal temsilcisi olduğunu kanıtlayan kimlik belgesi ibraz edilmelidir.
- Süreç Takibi: Bilgi Edinme Hakkı Kanunu uyarınca, kurumların bu talebe yasal süreler içerisinde olumlu veya gerekçeli olumsuz bir yanıt vermesi gerekmektedir.
Belgelerin Verilmemesi Durumunda Hukuki Yollar
Hastanenin veya hekimin epikriz ve taburculuk belgelerini vermeyi reddetmesi halinde hasta; Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM) üzerinden şikayette bulunabilir, İl Sağlık Müdürlüğü’ne dilekçe verebilir veya Cumhuriyet Başsavcılığı’na “görevi kötüye kullanma” ya da “kişisel verilere erişimin engellenmesi” gerekçesiyle suç duyurusunda bulunabilir. Ayrıca, belgelerin teslim edilmemesi nedeniyle doğabilecek zararlar için maddi ve manevi tazminat davası açılması da mümkündür.
Sonuç
Epikriz ve taburculuk belgelerini alma hakkı, sadece basit bir idari işlem değil; hastanın kendi bedeni üzerindeki tasarruf yetkisinin ve bilgi edinme hakkının doğal bir uzantısıdır. Hekimlerin ve sağlık kuruluşlarının yasal sorumluluklardan kaçınmak ve hasta memnuniyetini sağlamak adına bu talepleri hızlı ve eksiksiz bir şekilde karşılaması yasal bir zorunluluktur.
Anahtar Kelime : epikriz belgesi alma
