Hekimin Adının İnternet Şikâyet Sitelerinde Yayınlanması Hukuka Uygun mu?
Dijitalleşen dünyada, internet platformları ve şikâyet siteleri, hastaların aldıkları sağlık hizmetine dair deneyimlerini paylaştığı aktif mecralar haline gelmiştir. Ancak bu platformlarda bir hekimin adının, soyadının ve çalıştığı kurumun açıkça belirtilerek olumsuz yorumlara konu edilmesi, ciddi hukuki ihtilafları beraberinde getirmektedir. Bir yanda hastaların Anayasa ile güvence altına alınan ifade özgürlüğü ve tüketici olarak şikâyet hakkı bulunurken, diğer yanda hekimlerin mesleki itibarı ve kişilik hakları yer almaktadır. Peki, bir hekimin adının internet şikâyet sitelerinde bu şekilde yayınlanması hukuken ne kadar uygundur?
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) Açısından Değerlendirme
Hukuki açıdan bakıldığında, bir hekimin adı, soyadı, uzmanlık alanı ve çalıştığı sağlık kuruluşu gibi bilgiler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca kişisel veri olarak kabul edilmektedir. KVKK’nın genel ilkeleri çerçevesinde, kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenmesi ve üçüncü kişilerin erişebileceği dijital platformlarda paylaşılması kural olarak hukuka aykırıdır.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun yerleşik kararlarında ve Resmi Gazete’de yayımlanan ilgili düzenlemelerde de vurgulandığı üzere; kamuya açık alanda icra edilen bir meslek olsa dahi, bir kişinin kimliğini belirli kılan verilerin rızası dışında şikâyet portallarında hedeflenerek paylaşılması veri ihlali teşkil edebilir. Hastaların hak arama özgürlüğü, veri sahibinin haklarını ihlal edecek boyuta ulaşmamalıdır.
Kişilik Hakları ve İfade Özgürlüğü Dengesi
Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarında, bu tür uyuşmazlıklarda her zaman bir “dengeleme testi” uygulanmaktadır. Bir yanda Anayasa’nın 26. maddesinde düzenlenen ifade özgürlüğü, diğer yanda ise Türk Medeni Kanunu (TMK) kapsamında korunan kişilik hakları yer alır.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 24. maddesi, hukuka aykırı olarak kişilik haklarına saldırılan kimsenin hakimden koruma isteyebileceğini düzenler. Bir hekimin mesleki onuru, şerefi ve toplumsal itibarı da bu kişilik haklarının ayrılmaz bir parçasıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 49. maddesi ise haksız fiilden doğan sorumluluğu düzenleyerek, hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu belirtmektedir.
Bu doğrultuda, yapılan yorum ve şikâyetlerin hukuka uygun kabul edilebilmesi için şu kriterlerin birlikte bulunması gerekir:
- Gerçeklik ve Güncellik: Paylaşılan iddiaların gerçeği yansıtması ve güncel bir olaya dayanması gerekir.
- Kamu Yararı ve Toplumsal İlgi: Paylaşımın sadece kişisel bir hınç veya karalama amacı taşımayıp, toplumu bilgilendirme amacı gütmesi beklenir.
- Ölçülülük: Kullanılan ifadelerin, eleştirilen tıbbi uygulama veya hizmetle sınırlı olması, aşırıya kaçmaması gerekir.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere; eleştiri sınırını aşan, hekimin şahsına yönelik hakaret, aşağılama ve küçümseme içeren, doğruluğu kanıtlanmamış iddialarla mesleki itibarını zedeleyen paylaşımlar doğrudan kişilik haklarına saldırı olarak nitelendirilmektedir.
Hekimlerin Başvurabileceği Hukuki Yollar
İnternet sitelerinde isimleri rızaları dışında paylaşılarak haksız ithamlara maruz kalan hekimlerin başvurabileceği çeşitli yasal yollar bulunmaktadır:
- Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Çıkarılması: Hekimler, 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesi uyarınca, kişilik haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle ilgili internet sitesine başvurarak içeriğin kaldırılmasını isteyebilir veya doğrudan Sulh Ceza Hakimliğinden erişimin engellenmesini talep edebilirler.
- Tazminat Davaları: Haksız ve karalayıcı yorumlar sebebiyle mesleki ve ticari itibarı zarar gören hekimler, TBK m. 58 uyarınca manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.
- KVKK Şikâyeti: Hekimin kişisel verilerini hukuka aykırı olarak yayınlayan platformlar ve bu verileri paylaşan kişiler hakkında Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyette bulunulabilir.
Sonuç
Sonuç olarak; hastaların aldıkları hizmeti eleştirme ve şikâyet etme hakkı yasal güvence altında olsa da, bu hak sınırsız değildir. Hekimin adının, soyadının ve kurumunun açıkça belirtilerek, objektiflikten uzak, hakaret içeren veya doğruluğu kanıtlanmamış iddialarla şikâyet sitelerinde yayınlanması hukuka aykırıdır. Bu tür durumlarda hem hukuki hem de cezai sorumluluklar doğabileceğinden, tarafların hak arama süreçlerini yasal sınırlar içinde kalmak şartıyla, dürüstlük kurallarına uygun şekilde yürütmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelime : hekim adı yayın
