Tıbbi malpraktis davalarında, iddia edilen tıbbi hatanın ve kusurun varlığını tespit etmenin en kritik adımı tıbbi kayıtların doğru ve detaylı bir şekilde incelenmesidir. Hukuk sistemimizde hem hastanın haklarının korunması hem de hekim ve sağlık kurumlarının mesleki özen borcunu yerine getirip getirmediğinin tespiti, büyük ölçüde hasta dosyasında yer alan somut belgelere dayanır. Bu nedenle, bir malpraktis dosyasında tıbbi kayıtların incelenmesi, yalnızca teknik bir dokümantasyon kontrolü değil, davanın kaderini tayin eden hukuki ve tıbbi bir süreçtir.
Tıbbi Kayıtların Hukuki Niteliği ve Delil Değeri
Sağlık mevzuatı uyarınca, hasta dosyaları ve bu dosyalarda yer alan tüm tıbbi evraklar, resmi ve yasal birer belgedir. Hasta Hakları Yönetmeliği ve ilgili Sağlık Bakanlığı düzenlemeleri, sağlık kuruluşlarına hasta kayıtlarını eksiksiz, düzenli ve zamanında tutma zorunluluğu yükler. Tıbbi kayıtlar; hasta kabul formları, epikriz raporları, ameliyat notları, hemşire gözlem formları, laboratuvar ve radyoloji sonuçları ile aydınlatılmış onam belgelerini kapsar.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamında hekim ile hasta arasındaki hukuki ilişki genel olarak vekalet sözleşmesi hükümlerine dayanmaktadır. Hekim, vekalet sözleşmesinden doğan özen borcu gereği tıbbi süreçleri eksiksiz kaydetmekle yükümlüdür. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca bu belgeler, mahkemeler ve bilirkişiler nezdinde ilk derecede dikkate alınan yazılı delil niteliğindedir.
Malpraktis Dosyasında Tıbbi Kayıt İnceleme Adımları
Tıbbi malpraktis iddiasıyla açılan tazminat veya ceza davalarında tıbbi kayıtlar incelenirken sistemli bir metodoloji izlenmelidir. İnceleme sürecinde odaklanılması gereken başlıca adımlar şunlardır:
- Kronolojik Akış ve Bütünlük Denetimi: Hastanın sağlık kuruluşuna başvuru anından taburcu oluşuna veya sevkine kadar geçen tüm sürecin zaman dizini kontrol edilir. Kayıtlarda sonradan yapılan eklemeler, tarih uyumsuzlukları veya eksik sayfalar titizlikle tespit edilmelidir.
- Aydınlatılmış Onamın Geçerliliği: Hastaya uygulanan tanı ve tedavi yöntemleri öncesinde matbu değil, kişiye ve duruma özgü bilgilendirme yapılıp yapılmadığı incelenir. Aydınlatılmış onam formunun mevzuata uygun şekilde hastanın özgür iradesiyle imzalanmış olması şarttır.
- Müdahale ve Takip Notlarının İncelemesi: Hekimin ameliyat notları ile hemşire gözlem formları arasındaki uyum değerlendirilir. Verilen ilaçların dozu, uygulama saatleri ve hastanın vital bulgularının düzenli takip edilip edilmediği kontrol edilir.
- Tıbbi İndikasyon ve Standartlara Uygunluk: Uygulanan teşhis ve tedavi yöntemlerinin, tıp biliminin genel kabul görmüş standartlarına ve tıbbi zorunluluklara (endikasyon) uygun olup olmadığı kayıtlardaki verilere göre analiz edilir.
Bilirkişi İncelemesi ve Yargıtay İçtihatları Işığında Değerlendirme
Mahkemeler, tıbbi iddiaların değerlendirilmesinde özel ve teknik bilgiye ihtiyaç duyduğundan dosyayı Adli Tıp Kurumu veya uzman bilirkişi heyetlerine tevdi eder. Bilirkişiler, kararlarını büyük oranda sunulan tıbbi evraklar üzerinden şekillendirir. Bu noktada kayıtlardaki her türlü eksiklik veya çelişki doğrudan davanın seyrini etkiler.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere; hekimin ve sağlık kuruluşunun sadakat ve özen borcu, yapılan her türlü tıbbi müdahalenin ve takibin kayıt altına alınmasını kapsar. Tıbbi kayıtlarda yer almayan bir uygulamanın yapıldığının sonradan sözlü olarak iddia edilmesi, yargılama aşamasında itibar görmemektedir. Başka bir deyişle, belgelenmeyen tıbbi müdahaleler, hukuki açıdan yapılmamış kabul edilme riski taşır. Ayrıca, eksik veya tutarsız tutulan kayıtların olumsuz sonuçları, ispat yükü ilkesi çerçevesinde hekim veya hastane aleyhine değerlendirilebilmektedir.
Sonuç ve Değerlendirme
Malpraktis davalarında tıbbi kayıtların incelenmesi, iddia edilen tıbbi hata ile meydana gelen zarar arasındaki illiyet bağı (nedensellik bağı) kurulmasında anahtar rol oynar. Doğru, düzenli ve eksiksiz tutulmuş tıbbi belgeler, bir yandan hastanın hak arama özgürlüğünü güvence altına alırken, diğer yandan haksız iddialara karşı hekimlerin ve sağlık kurumlarının en güçlü savunma aracıdır. Bu nedenle, bir malpraktis iddiasında dosyanın uzman bir tıp hukuku perspektifiyle ve metodolojik olarak incelenmesi, adaletin tecellisi için vazgeçilmez bir gerekliliktir.
Anahtar Kelime : tıbbi kayıtlar incelemesi
