Özel hastanelerde gerçekleştirilen tıbbi müdahaleler sırasında meydana gelen hekim hataları (tıbbi malpraktis), hem hastalar hem de sağlık sektörü profesyonelleri açısından en çok merak edilen hukuki konuların başında gelmektedir. Tedavi sürecinde yaşanan bir olumsuzluk durumunda, zarar gören hastanın tazminat talebini kime yönelteceği ve özel hastane yönetiminin bu süreçteki hukuki sorumluluğunun sınırları büyük önem taşır. Bu yazımızda, Türk Borçlar Kanunu hükümleri ve Yargıtay kararları çerçevesinde özel hastanelerin hekim hatalarından kaynaklanan sorumluluğunu ele alacağız.
Özel Hastane ile Hasta Arasındaki Hukuki İlişki: Hastane Kabul Sözleşmesi
Bir hastanın özel bir hastaneye başvurarak tedavi sürecini başlatmasıyla birlikte taraflar arasında hukuki bir bağ kurulur. Hukuk literatüründe ve yargı pratiklerinde bu bağ “Hastane Kabul Sözleşmesi” olarak adlandırılır. Hastane kabul sözleşmesi; hastanın hastaneye yatırılması, tedavisinin üstlenilmesi, bakımının yapılması ve gerekli tıbbi donanımın sağlanması gibi taahhütleri içeren karma yapılı bir sözleşmedir.
Bu sözleşme uyarınca özel hastane, sadece fiziki mekân ve tıbbi cihaz sağlamakla kalmaz; aynı zamanda bünyesinde çalıştırdığı hekimler, hemşireler ve diğer sağlık personeli aracılığıyla teşhis ve tedavi hizmetini de en iyi şekilde sunmayı taahhüt eder. Dolayısıyla, hekimin tedavi sırasında yaptığı hatalar, hastanenin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ihlal ettiği anlamına gelmektedir.
Hukuki Dayanaklar: Özel Hastanenin Sorumluluk Türleri
Türk hukuk sisteminde özel hastanelerin, bünyelerinde görev yapan hekimlerin hatalarından sorumlu tutulabilmesi için temel olarak iki yasal dayanak öne çıkmaktadır:
- Adam Çalıştıranın Sorumluluğu (TBK m. 66): 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 66. maddesi uyarınca, çalışanının görevini yerine getirirken başkalarına verdiği zararlardan işveren sorumludur. Özel hastane işleticisi, istihdam ettiği hekimlerin ve yardımcı personelin seçiminde, eğitilmesinde ve denetlenmesinde gerekli özeni göstermekle yükümlüdür.
- Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk (TBK m. 116): TBK m. 116 gereğince, borcun ifasını doğrudan veya dolaylı olarak yardımcılarına bırakan borçlu, onların işi yürütürken verdikleri zararları gidermekle yükümlüdür. Hastane, hastaya karşı üstlendiği tedavi borcunu hekim aracılığıyla yerine getirdiği için, hekimin bu süreçteki kusurlu eylemlerinden doğrudan sorumludur.
Özel Hastanenin Organizasyon Kusuru
Özel hastanelerin sorumluluğu sadece hekimin hatasıyla sınırlı değildir. Hastane yönetimi, sağlık hizmetinin sunulduğu organizasyonun tamamından sorumludur. Tıbbi cihazların bozuk olması, hijyen kurallarına uyulmaması nedeniyle hastane enfeksiyonu gelişmesi, nöbetçi hekim listelerinin yanlış planlanması veya acil müdahale ekipmanlarının yetersizliği gibi durumlar organizasyon kusuru olarak adlandırılır. Yargıtay’ın istikrarlı kararlarına göre, organizasyon kusurundan kaynaklanan zararlarda özel hastane, doğrudan ve asli olarak sorumlu tutulmaktadır.
Müteselsil Sorumluluk İlkesi Nedir?
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, tıbbi uygulama hatası neticesinde bir zarar meydana geldiğinde, özel hastane ile hatayı gerçekleştiren hekim müteselsilen (ortaklaşa ve zincirleme) sorumludur. Bu durum, zarar gören hastaya büyük bir hukuki kolaylık sağlar.
Müteselsil sorumluluk ilkesi gereğince, hasta uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini için;
- Sadece hatayı yapan hekime,
- Sadece tedavinin yapıldığı özel hastane işletmesine,
- Ya da hem hekime hem de özel hastaneye karşı birlikte dava açabilir.
Zarar gören taraf, tazminatın tamamını dilediği taraftan talep etme hakkına sahiptir. Uygulamada, hastanelerin mali güçlerinin daha yüksek olması nedeniyle tazminat talepleri genellikle hastane yönetimine yöneltilmektedir. Hastane, ödediği tazminat miktarını daha sonra aralarındaki iç ilişki ve kusur oranları çerçevesinde hekime rücu edebilir.
Hekim Hatasından Dolayı Tazminat Davası Nasıl Açılır?
Özel hastane ve hekimin sorumluluğuna gitmek isteyen hastaların, zamanaşımı sürelerine ve dava şartı olan arabuluculuk sürecine dikkat etmesi gerekir. Tüketici mahkemeleri nezdinde açılacak tazminat davalarında, tıbbi müdahalenin standartlara uygun yapılıp yapılmadığı, Adli Tıp Kurumu veya Yüksek Sağlık Şurası gibi yetkili kurulların hazırlayacağı bilirkişi raporları ile tespit edilir.
Sonuç olarak, özel hastaneler bünyelerinde çalışan hekimlerin hatalarından hukuken doğrudan ve müteselsilen sorumludur. Hem hastaların hak kaybına uğramaması hem de hekimlerin haksız iddialar karşısında kendilerini doğru savunabilmesi adına sürecin uzman bir sağlık hukuku avukatı eşliğinde yürütülmesi kritik öneme sahiptir.
Anahtar Kelime : özel hastane hekim
