Özel hastanelerde sunulan sağlık hizmetleri sonrasında hastalara takdim edilen faturalar, zaman zaman beklenenden yüksek meblağlar içerebilmektedir. “Fatura şişirme” olarak da bilinen bu durum, hastaların almadıkları hizmetler için ücretlendirilmesi veya sunulan hizmetlerin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirlenen tavan fiyatların üzerinde faturalandırılması gibi çeşitli şekillerde ortaya çıkabilmektedir. Bu durumla karşılaşan hastaların hukuki hakları ve bu hakları nasıl kullanabilecekleri, özellikle Tüketici Mahkemesi süreci, büyük önem taşımaktadır.
Özel Hastanelerde Fatura Şişirme Nedir ve Hukuki Dayanağı Nedir?
Özel hastaneler, SGK ile yaptıkları sözleşmeler çerçevesinde, Sağlık Uygulama Tebliği’nde (SUT) belirlenen hizmet bedelleri üzerinden hastalara fatura düzenler. Kanun, özel sağlık kuruluşlarına SGK tarafından belirlenen bedelin en fazla iki katına kadar “ilave ücret” alma hakkı tanımıştır. Ancak bazı durumlarda bu yasal sınırın aşıldığı, hastanın onayı olmadan ek işlemlerin faturaya yansıtıldığı veya otelcilik hizmeti gibi kalemlerin fahiş bedellerle ücretlendirildiği görülmektedir. Bu uygulamalar, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında “ayıplı hizmet” olarak nitelendirilebilir ve hukuka aykırılık teşkil eder.
Hangi Durumlar Fatura Şişirme Sayılabilir?
- Yasal Sınırın Üzerinde İlave Ücret Alınması: SGK’nın belirlediği hizmet bedelinin iki katını aşan ilave ücret talepleri hukuka aykırıdır.
- Yapılmayan İşlemlerin Faturalandırılması: Hastaya uygulanmayan herhangi bir tıbbi işlem, test veya konsültasyonun faturaya eklenmesi.
- Ayrıntısız Faturalandırma: Hastanelerin, özellikle 100 TL üzerindeki işlemler için ayrıntılı fatura düzenleme zorunluluğu bulunmaktadır. “Diğer sağlık hizmetleri” gibi genel ifadelerle yapılan faturalandırmalar şüphe uyandırabilir.
- İlaç ve Tıbbi Malzeme Ücretleri: SGK tarafından karşılanan ve hastaneye ödemesi yapılan ilaç veya tıbbi malzemelerin ayrıca hastaya fatura edilmesi yasal değildir.
- Acil Hal ve Yoğun Bakım Gibi İstisnai Durumlar: Yoğun bakım hizmetleri, kanser tedavisi (radyoterapi, kemoterapi), yanık tedavisi gibi bazı istisnai sağlık hizmetlerinden ilave ücret alınamaz.
Fatura Şişirme Durumunda Tüketicinin Başvuru Yolları
Beklenmedik ve fahiş bir fatura ile karşılaşan hastaların öncelikle sakin kalıp haklarını aramaları gerekmektedir. İzlenmesi gereken adımlar şunlardır:
1. Hastaneden Ayrıntılı Fatura Talep Edin: İlk adım olarak, hastane yönetiminden yapılan tüm işlemleri, kullanılan malzeme ve ilaçları kalem kalem gösteren ayrıntılı bir fatura ve epikriz (hasta çıkış özeti) raporu talep edilmelidir. Bu belgeler, itiraz sürecinin temelini oluşturacaktır.
2. İtiraz Dilekçesi: Faturada haksız olduğunu düşündüğünüz kalemleri belirterek hastane yönetimine hitaben bir itiraz dilekçesi yazılmalıdır. Bu dilekçenin iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilmesi, ilerideki hukuki süreçlerde ispat kolaylığı sağlayacaktır.
3. Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi: Hastanenin itirazınıza olumsuz yanıt vermesi veya hiç yanıt vermemesi durumunda, uyuşmazlığın parasal değerine göre Tüketici Hakem Heyeti’ne veya Tüketici Mahkemesi’ne başvurulabilir. Tüketici Mahkemesi’nde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bu süreçte, alınan tüm faturalar, ödeme dekontları, epikriz raporları ve hastane ile yapılan yazışmalar delil olarak sunulacaktır.
Yargıtay’ın Yaklaşımı
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında, sağlık hizmetlerinin bir tüketici işlemi olduğu ve bu nedenle uyuşmazlıklarda Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği kabul edilmektedir. Yargıtay kararlarında, hastanın hangi hizmet için ne kadar ödeyeceği konusunda açıkça bilgilendirilmesinin ve yazılı onayının alınmasının önemi vurgulanmaktadır. Yeterli bilgilendirme yapılmadan ve yasal sınırların üzerinde alınan ücretlerin iadesi gerektiği yönünde kararlar mevcuttur. Bu nedenle, hastadan alınan genel bir taahhütname, fahiş faturalandırmayı tek başına haklı kılmaz.
Sonuç olarak, özel hastanelerden alınan sağlık hizmetleri sonrasında karşılaşılan fahiş faturalar karşısında hastalar yasal haklara sahiptir. Sürecin doğru ve etkin bir şekilde yönetilmesi, fazla ve haksız olarak ödenen ücretlerin geri alınmasını sağlayabilir. Bu tür bir durumla karşılaşan hastaların, delillerini eksiksiz bir şekilde toplayarak ve gerekirse bir avukattan hukuki destek alarak haklarını aramaları en doğru yaklaşım olacaktır.
“`
Anahtar Kelime : fatura şişirme
