Özel hastaneler, sundukları sağlık hizmetinin kalitesi ve hasta odaklı yaklaşımları nedeniyle sıkça tercih edilmektedir. Ancak her tıbbi müdahalede olduğu gibi özel sağlık kuruluşlarında da istenmeyen sonuçlar ve tıbbi hatalar (malpraktis) meydana gelebilmektedir. Böyle bir durumda hastanın veya hasta yakınlarının hakları, özel hastanenin tazminat sorumluluğu ve bu sorumluluğun hukuki çerçevesi önem kazanmaktadır.
Özel Hastanenin Hukuki Sorumluluğunun Temeli: Kurum Sorumluluğu
Özel hastane ile hasta arasındaki ilişki, hukuki olarak bir “hastaneye kabul sözleşmesi” olarak nitelendirilir. Bu sözleşme, hastanenin sadece tıbbi tedavi hizmeti sunmasını değil, aynı zamanda hastanın güvenliği, bakımı ve konforu gibi ek hizmetleri de kapsayan karma bir sözleşmedir. Bu nedenle özel hastanenin sorumluluğu, yalnızca hekimin eylemleriyle sınırlı değildir.
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre özel hastaneler, “adam çalıştıranın sorumluluğu” ve “organizasyon kusuru” ilkeleri çerçevesinde sorumlu tutulmaktadır. Bu ne anlama geliyor?
- Adam Çalıştıranın Sorumluluğu: Hastane, bünyesinde çalışan hekim, hemşire ve diğer tüm personelin kusurlu eylemlerinden dolayı Türk Borçlar Kanunu gereğince doğrudan sorumludur. Hekimin yaptığı bir tıbbi hata, aynı zamanda hastanenin de sorumluluğunu doğurur.
- Organizasyon Kusuru: Hastanenin, sağlık hizmetini kesintisiz ve güvenli bir şekilde sunmak için gerekli altyapıyı ve düzeni kurma yükümlülüğü vardır. Yeterli sayıda ve nitelikte personel bulundurmama, tıbbi cihazların bakımını yapmama, hijyen standartlarına uymama gibi eksiklikler “organizasyon kusuru” sayılır ve hastanenin tazminat sorumluluğuna yol açar.
Tıbbi Hata (Malpraktis) ve Komplikasyon Ayrımı
Her olumsuz sonucun bir tıbbi hata olmadığını belirtmek önemlidir. Tıbbi uygulamalarda “komplikasyon” olarak adlandırılan, hekimin özenli ve doğru müdahalesine rağmen ortaya çıkabilen ve öngörülebilen riskler bulunmaktadır. Tıbbi hata (malpraktis) ise, hekimin bilgisizlik, deneyimsizlik veya ihmal gibi kusurlu bir davranışı sonucu hastanın zarar görmesidir. Tazminat sorumluluğunun doğması için hekimin veya hastanenin kusurunun varlığı aranır.
Tazminat Davası Süreci ve Talep Edilebilecekler
Özel hastanede uğranılan bir zarar nedeniyle tazminat davası açılabilir. Bu davalar, hem hekime hem de özel hastaneye karşı birlikte açılabilmektedir. Davada, tıbbi hatanın varlığı, bu hata ile zarar arasındaki nedensellik bağı ve kusur durumu ispatlanmalıdır.
Dava Yolu ve Görevli Mahkeme
Özel hastanelere ve bağımsız çalışan hekimlere karşı açılacak tazminat davalarında görevli mahkeme, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca Tüketici Mahkemeleridir. Dava, haksız fiilin (tıbbi hatanın) gerçekleştiği yerdeki veya davalının yerleşim yerindeki Tüketici Mahkemesinde açılabilir.
Tazminat Türleri Nelerdir?
Tıbbi bir hata sonucu zarar gören hasta veya hasta yakınları, iki tür tazminat talep edebilir:
- Maddi Tazminat: Bu tazminat, tıbbi hata nedeniyle ortaya çıkan somut ve parasal kayıpları karşılamayı amaçlar. Bunlar arasında tedavi giderleri, ilaç masrafları, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan zararlar yer alır.
- Manevi Tazminat: Hatalı tıbbi müdahale nedeniyle hastanın veya yakınlarının yaşadığı acı, elem, üzüntü ve psikolojik çöküntüyü hafifletmeyi amaçlayan bir tazminat türüdür. Manevi tazminatın miktarı, olayın niteliği ve tarafların durumu göz önünde bulundurularak hakim tarafından takdir edilir. Hastanın vefatı durumunda, ailesi ve yakınları da manevi tazminat talep etme hakkına sahiptir.
Unutulmamalıdır ki, her tıbbi süreç kendi özel koşullarını barındırır ve bir zarar meydana geldiğinde hukuki sürecin bir sağlık hukuku avukatı ile yürütülmesi, hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelime : özel hastane tazminat sorumluluğu
