Boşanma süreci, evlilik birliğinin sona ermesinin yanı sıra, eşlerin evlilik süresince edindikleri mal varlıklarının nasıl paylaşılacağı sorusunu da beraberinde getirir. Özellikle eşlerden birinin bir şirkette hissesi bulunması durumunda, bu hisselerin mal paylaşımına nasıl dahil edileceği ve değerlemesinin nasıl yapılacağı, sürecin en karmaşık ve hassas noktalarından birini oluşturur. Bu süreç, hem hukuki hem de finansal bilgi gerektiren özel bir uzmanlık alanıdır.
Boşanmada Mal Rejimi ve Şirket Hisselerinin Durumu
Türk Medeni Kanunu’na göre, eşler arasında aksine bir sözleşme yapılmadığı sürece yasal mal rejimi “edinilmiş mallara katılma rejimi”dir. Bu rejim, 1 Ocak 2002 tarihinden sonra evlilik birliği içinde, eşlerin karşılığını vererek (çalışma, yatırım vb.) elde ettikleri tüm mal varlığı değerlerinin, boşanma halinde eşit olarak paylaşılması esasına dayanır. Şirket hisselerinin paylaşımında da temel ayrım bu noktada başlar.
- Edinilmiş Mal Sayılan Hisseler: Evlilik birliği devam ederken, eşlerden birinin çalışmasının karşılığı veya diğer edinilmiş malların geliriyle satın aldığı şirket hisseleri “edinilmiş mal” kabul edilir ve paylaşıma tabi tutulur.
- Kişisel Mal Sayılan Hisseler: Eşlerden birinin evlilikten önce sahip olduğu, miras yoluyla veya karşılıksız bir kazandırma (bağış gibi) ile edindiği hisseler ise “kişisel mal” sayılır ve kural olarak doğrudan paylaşıma dahil edilmez.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, kişisel mal sayılan şirket hisselerinin evlilik birliği süresince elde edilen gelirleri (kâr payı veya temettü gibi) edinilmiş mal kabul edilir ve diğer eş bu gelirler üzerinden hak talep edebilir. Yani, hissenin kendisi kişisel mal olsa dahi, o hisseden doğan kazançlar ortak mal varlığına dahil olur.
Şirket Hisselerinin Değerlemesi Nasıl Yapılır?
Şirket hisselerinin boşanmada paylaşımı, doğrudan hisselerin fiziken bölünmesi şeklinde değil, hisselerin değerinin belirlenerek bu değer üzerinden diğer eşin alacak hakkının hesaplanması yoluyla gerçekleşir. Bu süreç oldukça teknik detaylar içerir ve mahkemeler genellikle uzman bilirkişilerden destek alır. Değerleme sürecinde dikkate alınan başlıca unsurlar şunlardır:
- Şirketin Mali Durumu: Şirketin bilançosu, kâr-zarar tabloları, aktif ve pasif varlıkları, borçları ve öz sermayesi gibi tüm finansal kayıtlar detaylı olarak incelenir.
- Piyasa Değeri: Şirketin mal varlıklarının, markasının ve faaliyet alanının güncel piyasa koşullarındaki değeri (sürüm değeri) tespit edilir.
- Kâr Payı ve Gelir Potansiyeli: Şirketin geçmiş yıllardaki kâr dağıtım politikası, dağıtılmamış kârları ve gelecekteki gelir potansiyeli de değerlemeye etki eden önemli faktörlerdir.
Değerleme, mal rejiminin sona erdiği tarih olan boşanma davasının açıldığı tarihteki şirket verileri baz alınarak, ancak tasfiye (karar) tarihine en yakın tarihteki piyasa koşullarına göre yapılır. Bu, enflasyon ve piyasa dalgalanmalarından kaynaklanabilecek hak kayıplarını önlemeyi amaçlar.
Mal Paylaşımı Davası ve Süreç
Şirket hisselerinin paylaşımına ilişkin talepler, boşanma davası ile birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrı bir “mal rejimi tasfiyesi” davası ile ileri sürülür. Bu davalar Aile Mahkemelerinde görülür. Boşanma kararının kesinleştiği tarihten itibaren bu dava için 10 yıllık bir zamanaşımı süresi bulunmaktadır. Hak kaybına uğramamak adına bu sürenin dikkatle takip edilmesi büyük önem taşır.
Sonuç olarak, boşanma sürecinde şirket hisselerinin paylaşımı, Medeni Kanun’un mal rejimi hükümleri ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde yürütülen karmaşık bir süreçtir. Hisselerin hangi mal grubuna girdiği, doğru bir şekilde değerlenmesi ve bu değer üzerinden eşin katılma alacağının hesaplanması, adil bir sonuca ulaşmak için kritik öneme sahiptir. Bu nedenle sürecin, sağlık hukuku ve aile hukuku alanında uzman bir avukat desteğiyle yürütülmesi tavsiye edilir.
“`
Anahtar Kelime : sağlık hukuku
