Hekimlik mesleği, doğası gereği yüksek sorumluluk ve risk barındıran dinamik bir alandır. Tıbbi müdahale süreçlerinde, bazen tıp biliminin tüm gereklilikleri yerine getirilse dahi arzu edilmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlarda hastalar veya hasta yakınları tarafından yöneltilen malpraktis (tıbbi uygulama hatası) iddiaları, hekimler için oldukça stresli bir hukuki sürecin kapısını aralar. Bir hekimin malpraktis şikâyetiyle karşılaşması durumunda atacağı ilk adımlar, hem mesleki itibarının korunması hem de hukuki sürecin seyri açısından hayati önem taşır. Peki, malpraktis şikâyeti alan bir hekim ilk olarak ne yapmalıdır?
1. Soğukkanlılığı Korumak ve Doğrudan İletişimden Kaçınmak
Şikâyet veya dava tebligatı alan bir hekimin yapması gereken ilk şey sakinliğini korumaktır. Hukuki süreçlerin duygusal reaksiyonlarla yönetilmesi, telafisi güç hatalara yol açabilir. Bu aşamada, şikâyetçi taraf veya vekilleri ile doğrudan iletişime geçmek, uzlaşmaya çalışırken farkında olmadan hak kaybına yol açabilecek beyanlarda bulunmak oldukça risklidir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, yargılama sürecindeki her türlü yazılı ve sözlü beyan delil niteliği taşıyabileceğinden, profesyonel bir hukuki yönlendirme olmadan karşı tarafla doğrudan iletişim kurulmamalıdır.
2. Tıbbi Kayıtları Güvence Altına Almak ve İncelemek
Tıbbi malpraktis davalarında en önemli ispat aracı hastaya ait tıbbi kayıtlardır. Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde, hekimin özen borcunun sınırları belirlenirken bu belgeler temel kriter kabul edilir. Hekim, şikâyete konu olan hastanın tüm dosyasını hızlıca incelemeli ve arşivlemelidir. Sağlık Bakanlığı mevzuatına uygun olarak tutulan düzenli kayıtlar, hekimin en güçlü savunma mekanizmasıdır. Belgeler üzerinde sonradan herhangi bir değişiklik yapılmamalı, eksik evraklar aslına uygun şekilde korunmalıdır.
Bu süreçte eksiksiz olarak hazır edilmesi gereken temel evraklar şunlardır:
- Detaylı hasta anamnezi ve epikriz raporları,
- Hekim ve hemşire gözlem (müşahade) formları,
- Hasta veya yakını tarafından ıslak imza ile imzalanmış geçerli aydınlatılmış onam formları,
- Yapılan tüm laboratuvar, radyoloji ve diğer tetkik sonuçları.
3. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına Bildirimde Bulunmak
Hekimlerin mesleki faaliyetlerini yürütürken yaptırmakla yükümlü oldukları “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası”, olası tazminat taleplerinde en önemli güvencedir. Resmi Gazete’de yayımlanan ilgili tarife ve talimatlar uyarınca, hekim aleyhine bir şikâyet, soruşturma veya dava açıldığında durumun gecikmeksizin (makul süreler içinde) sigorta şirketine ihbar edilmesi zorunludur. Süresinde yapılmayan bildirimler, sigorta güvencesinden yararlanma hakkını zora sokabilir.
4. Sağlık Hukuku Alanında Uzman Bir Avukattan Destek Almak
Tıbbi malpraktis iddiaları, tıp bilimi ile hukuk biliminin kesiştiği oldukça teknik konulardır. Yargıtay kararlarında, hekim ile hasta arasındaki ilişkinin niteliğine göre (genellikle vekâlet sözleşmesi hükümleri uyarınca) hekimin en hafif kusurundan dahi sorumlu tutulabileceği kabul edilmektedir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca). Savunmanın, “komplikasyon” (izin verilen risk) ile “tıbbi hata” (malpraktis) arasındaki ayrımı net bir şekilde ortaya koyacak biçimde, bilimsel veriler ve bilirkişi raporları doğrultusunda hazırlanması gerekir. Bu nedenle sürecin en başından itibaren sağlık hukuku alanında uzman bir avukatla çalışmak elzemdir.
Sonuç
Malpraktis şikâyeti, bir hekimin meslek hayatı boyunca karşılaşabileceği en zorlu süreçlerden biridir. Ancak hukuki prosedürlerin bilincinde olmak, soğukkanlı davranmak, tıbbi kayıtları titizlikle korumak ve profesyonel bir hukuki destek almak bu sürecin en az hasarla atlatılmasını sağlar. Unutulmamalıdır ki, tıp hukukundaki temel prensip, hekimin tedavi sonucunu garanti etmesi değil; tıp biliminin gerektirdiği standartlarda özenli bir tedavi süreci yürütmesidir.
Anahtar Kelime : hekim malpraktis şikâyeti
