Tıbbi bir müdahale sırasında veya sonrasında beklenmedik bir zararla karşılaşan hastalar ve hasta yakınları için hekim hakkında yasal yollara başvurmak önemli bir haktır. Bu süreç, “tıbbi uygulama hatası” veya diğer adıyla “malpraktis” iddialarını içerir ve hem hukuki hem de cezai boyutları bulunmaktadır. İzmir özelinde bir doktordan şikayetçi olmak isteyen kişilerin, bu süreci doğru yönetebilmeleri adına suç duyurusu dilekçesinin nasıl hazırlanacağını, şikayet sürelerini ve izlenmesi gereken adımları bilmeleri büyük önem taşır.
Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis) Nedir?
Tıbbi malpraktis, bir hekimin veya sağlık kuruluşunun, tıp biliminin genel kabul görmüş standartlarına ve tecrübelere aykırı olarak, bilgisizlik, deneyimsizlik, dikkatsizlik veya ilgisizlik gibi nedenlerle hastaya zarar vermesi olarak tanımlanır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, hekimin müdahalesi sırasında gerekli özeni göstermemesi, standart uygulamayı yapmaması veya bilgi eksikliği nedeniyle hastanın zarar görmesi, tıbbi hata olarak kabul edilmektedir. Ancak her olumsuz sonuç bir hata değildir; tıp biliminde öngörülebilen ve hekimin kusuru olmaksızın ortaya çıkabilen istenmeyen sonuçlar “komplikasyon” olarak adlandırılır ve bu durum hekimin sorumluluğunu doğurmayabilir.
Doktor Hakkında Suç Duyurusunun Hukuki Dayanakları
Doktorun eylemi, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında bir suç teşkil ediyorsa, cezai sorumluluğu gündeme gelir. Tıbbi uygulama hataları genellikle taksirle işlenen suçlar kapsamında değerlendirilir.
- Taksirle Yaralama (TCK m. 89): Hekimin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı neticesinde hastanın sağlığının bozulması veya vücudunda bir zarar meydana gelmesi durumunda bu suç oluşabilir.
- Taksirle Öldürme (TCK m. 85): Hatalı tıbbi müdahale sonucunda hasta hayatını kaybetmişse, hekim taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan sorumlu tutulabilir.
- Görevi Kötüye Kullanma (TCK m. 257): Özellikle kamu hastanelerinde görevli hekimler için geçerli olabilen bu suç tipi, görevinin gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine neden olması halinde ortaya çıkabilir.
Suç Duyurusu Dilekçesi Nasıl Hazırlanır?
Doktor hakkında suç duyurusunda bulunmak için şikayetinizi içeren bir dilekçe ile Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurmanız gerekmektedir. Dilekçe hazırlanırken aşağıdaki unsurlara dikkat edilmelidir:
1. Başlık ve Muhatap Makam
Dilekçe, suçun işlendiği yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığı’na hitaben yazılmalıdır. İzmir’de gerçekleşen bir olay için başlık “İZMİR CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI’NA” şeklinde olmalıdır.
2. Tarafların Bilgileri
Dilekçede şikayetçi olan kişinin (müşteki) ve şikayet edilen doktorun (şüpheli) kimlik bilgileri ve adresleri açıkça belirtilmelidir. Şüphelinin çalıştığı sağlık kuruluşunun (hastane, tıp merkezi vb.) belirtilmesi önemlidir.
3. Suç ve Açıklamalar
Yaşanan olay, kronolojik bir sırayla, ayrıntılı ve anlaşılır bir dilde anlatılmalıdır. Hangi tarihte, hangi hastanede, hangi doktor tarafından ne tür bir tıbbi müdahale yapıldığı, bu müdahale sonucunda ne gibi zararların ortaya çıktığı net bir şekilde ifade edilmelidir. Ağır hukuki terimler yerine olayın somut bir şekilde açıklanması yeterlidir.
4. Deliller
İddiaları destekleyecek her türlü kanıt dilekçeye eklenmeli veya dilekçede belirtilmelidir. Bunlar; hasta dosyası, epikriz raporları, röntgen, MR gibi tetkik sonuçları, reçeteler, tanık beyanları ve varsa konuyla ilgili uzman görüşleri olabilir.
5. Sonuç ve Talep
Dilekçenin sonunda, şikayet edilen doktor hakkında soruşturma başlatılarak kamu davası açılması ve cezalandırılması talep edilmelidir.
Şikayet Süresi ve Süreç
Suç duyurusu için öngörülen süreler, suçun niteliğine göre değişmektedir.
- Şikayete Tabi Suçlarda Süre: Taksirle yaralama gibi şikayete bağlı suçlarda, mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikayette bulunması gerekir. Bu süre hak düşürücü olup, geçirilmesi halinde şikayet hakkı ortadan kalkar.
- Resen Soruşturulan Suçlarda Süre: Taksirle öldürme gibi şikayete bağlı olmayan suçlarda ise herhangi bir şikayet süresi yoktur; bu suçlar için kanunda belirtilen genel dava zamanaşımı süreleri (örneğin taksirle öldürmede 15 yıl) geçerlidir. Savcılık, bu tür suçları öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma başlatabilir.
İzmir’de Süreç Nasıl İşler?
- Dilekçe, İzmir Adliyesi’ndeki Müracaat Savcılığı’na verilir.
- Savcılık, şikayet üzerine soruşturma başlatır. Kamu görevlisi olan doktorlar hakkında soruşturma yapılabilmesi için ilgili idari makamdan (Valilik/Kaymakamlık) soruşturma izni alınması zorunludur.
- Soruşturma kapsamında tanıklar dinlenir, deliller toplanır ve genellikle Adli Tıp Kurumu’ndan veya üniversitelerin ilgili ana bilim dallarından tıbbi uygulama hatasının olup olmadığına dair bilirkişi raporu alınır.
- Toplanan deliller sonucunda savcılık, suçun işlendiğine dair yeterli şüpheye ulaşırsa ceza davası açar; aksi halde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verir.
Diğer Başvuru Yolları
Ceza soruşturması dışında, hastaların idari ve hukuki yollara başvurma hakları da mevcuttur.
- İdari Başvuru: İzmir İl Sağlık Müdürlüğü’ne veya hastanenin Hasta Hakları Birimi’ne şikayette bulunulabilir.
- Tazminat Davası: Maddi ve manevi zararların karşılanması için, hekimin çalıştığı kuruma (özel hastane ise Tüketici Mahkemesi’nde, devlet hastanesi ise İdare Mahkemesi’nde) tazminat davası açılabilir. Kamu hastanelerindeki hizmet kusurları için dava açmadan önce idareye başvuru zorunluluğu vardır.
“`
Anahtar Kelime : saglik hukuku
