Sağlık hizmetlerinin dijitalleşmesiyle birlikte, tedavi süreçlerine ait tüm verilerin elektronik ortamda tutulması yaygın bir uygulama haline gelmiştir. Peki, bu dijital veriler, yani elektronik hasta kayıtları, İzmir’deki bir mahkemede delil olarak kullanılabilir mi? Hem hastalar hem de hekimler için hayati önem taşıyan bu konuyu, sağlık hukuku perspektifinden ve Yargıtay’ın güncel yaklaşımları ışığında inceliyoruz.
Elektronik Hasta Kayıtları Nedir ve Hukuki Niteliği Nasıldır?
Elektronik hasta kayıtları, bir hastanın kimlik bilgilerinden, geçirdiği tüm tıbbi işlemlere, tahlil sonuçlarından, kendisine uygulanan tedavilere ve verilen ilaçlara kadar tüm sağlık geçmişini içeren dijital veri bütünüdür. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca, “elektronik ortamdaki veriler” belge niteliğinde kabul edilmektedir. Bu sebeple, usulüne uygun olarak oluşturulmuş ve saklanmış elektronik hasta kayıtları, tıpkı ıslak imzalı kağıt evraklar gibi hukuki bir uyuşmazlıkta delil olarak kullanılabilir.
Kayıtların Delil Değeri ve Güvenilirliği
Elektronik bir verinin mahkemede delil olarak kabul edilebilmesi için en temel şart, o verinin güvenilirliği ve bütünlüğünün sağlanmış olmasıdır. Yani, kaydın oluşturulduktan sonra yetkisiz kişilerce değiştirilmediğinin veya silinmediğinin ispatlanabilmesi gerekir. Bu noktada, kayıtlara kimin, ne zaman eriştiğini gösteren “log kayıtları” (erişim günlükleri), zaman damgası ve güvenli elektronik imza gibi teknolojik önlemler, kayıtların güvenilirliğini artıran önemli unsurlardır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da elektronik kayıtların değiştirilmezliği ve güvenliğinin sağlanması gerektiği vurgulanmaktadır.
İspat Yükü Kimin Üzerindedir?
Tıbbi müdahaleden kaynaklanan uyuşmazlıklarda (malpraktis davaları), ispat yükü genellikle standartların aksine bir dağılım gösterebilir. Hekim ile hasta arasındaki ilişki, bir vekalet sözleşmesi olarak kabul edilir ve hekimin “özen borcu” bulunur. Yargıtay kararlarına göre, hekimin gerekli özeni gösterdiğini, tıbbi standartlara uygun davrandığını ve hastaya gerekli bilgilendirmeyi yaparak aydınlatılmış onamını aldığını ispatlaması beklenir. İşte bu noktada, eksiksiz ve düzenli tutulmuş elektronik hasta kayıtları, hekim için en önemli ispat aracı haline gelir. Hastanın ise, uğradığı zararı ve bu zararla hekimin eylemi arasındaki nedensellik bağını ortaya koyması gerekir.
İzmir’de Hasta ve Hekimler Nelere Dikkat Etmeli?
- Hastalar İçin: Tedavi sürecinize ilişkin tüm belgelerin (tahlil, rapor, onam formu vb.) elektronik kopyalarını veya e-Nabız kayıtlarınızı düzenli olarak kontrol etme ve saklama hakkınız bulunmaktadır. Kayıtlarınıza erişiminizin engellenmesi durumunda yasal yollara başvurabilirsiniz.
- Hekimler ve Sağlık Kuruluşları İçin: Kullanılan Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri’nin (HBYS) güvenli, kayıtların değiştirilmesini engelleyen ve tüm işlem günlüklerini (log kayıtları) tutan bir altyapıya sahip olması kritik öneme sahiptir. Kayıtların, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) ve Sağlık Bakanlığı’nın ilgili yönetmeliklerine uygun olarak tutulması ve saklanması yasal bir zorunluluktur.
Elektronik Kayıtların Delil Olarak Sunulması ve Değerlendirilmesi
Bir davada, elektronik hasta kayıtları mahkemeye sunulduğunda, karşı taraf bu kayıtların doğruluğuna veya bütünlüğüne itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, genellikle bir adli bilişim uzmanı veya sağlık hukuku alanında uzman bir bilirkişi aracılığıyla kayıtların teknik incelemesini talep eder. Bilirkişi raporu, kayıtların değiştirilip değiştirilmediğini, sisteme ne zaman ve kim tarafından müdahale edildiğini ortaya koyarak hâkimin kararında önemli bir rol oynar.
Sonuç olarak, İzmir’de ve Türkiye genelinde elektronik hasta kayıtları, hukuki uyuşmazlıklarda güçlü birer delil niteliği taşımaktadır. Ancak bu kayıtların delil olarak kabul edilebilmesi, büyük ölçüde teknik güvenlikleri, bütünlükleri ve mevzuata uygun şekilde tutulmuş olmalarına bağlıdır. Hem hastaların hem de hekimlerin haklarını koruyabilmeleri için bu dijital belgelerin öneminin farkında olmaları ve süreçleri bu bilinçle yönetmeleri gerekmektedir.
“`
Anahtar Kelime : elektronik hasta kaydı
