Epizyotomi (Doğum Kesisi) Nedir ve Hukuki Boyutu
Epizyotomi, vajinal doğumu kolaylaştırmak ve kontrolsüz yırtıkları önlemek amacıyla vaji̇na ile anüs arasındaki bölgeye (perine) yapılan cerrahi bir kesidir. Özellikle ilk doğumlarda, bebeğin iri olması veya doğumun hızlı ilerlemesi gereken durumlarda hekim tarafından gerekli görülebilir. Ancak bu tıbbi müdahale, her ne kadar yaygın olsa da, hukuki açıdan hekime önemli sorumluluklar yükleyen bir işlemdir. İşlemin gerekliliğinin doğru değerlendirilmemesi, tekniğine uygun yapılmaması veya işlem sonrası bakımda özensizlik gösterilmesi, “tıbbi uygulama hatası” veya diğer adıyla “malpraktis” olarak kabul edilebilir ve bu durum, hasta için bir tazminat davası hakkı doğurabilir.
Tıbbi Uygulama Hatası (Malpraktis) Olarak Kabul Edilebilecek Epizyotomi Uygulamaları
Her tıbbi müdahalede olduğu gibi epizyotomi işleminde de hekimin, tıp biliminin güncel standartlarına ve tecrübelere göre gerekli özeni gösterme yükümlülüğü bulunmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, bu standartlardan sapma ve hastaya zarar verme durumu, hekimin hukuki sorumluluğunu gündeme getirir. Epizyotomi özelinde sıkça karşılaşılan hata türleri şunlardır:
- Gereksiz Epizyotomi (Endikasyon Hatası): Tıbbi bir zorunluluk olmamasına rağmen rutin olarak epizyotomi uygulanması, bir hata olarak değerlendirilebilir. Güncel tıbbi yaklaşımlar, epizyotominin sadece belirli durumlarda yapılmasını önermektedir.
- Yanlış Teknikle Uygulama: Kesi’nin yanlış bir açı veya derinlikte yapılması, çevre dokulara, özellikle anal sfinktere (makat kasına) zarar verebilir. Bu durum, hastada kalıcı gaz veya dışkı tutamama gibi ciddi sorunlara yol açabilir.
- Yetersiz veya Hatalı Onarım: Kesi bölgesinin anatomiye uygun şekilde onarılmaması, enfeksiyon, yara açılması (dehisens), kronik ağrı ve cinsel ilişki sırasında ağrı (disparoni) gibi komplikasyonlara neden olabilir.
- Enfeksiyon Kontrolünde Başarısızlık: Müdahale sırasında ve sonrasında sterilizasyon kurallarına uyulmaması sonucu gelişen enfeksiyonlar, hekimin veya sağlık kurumunun sorumluluğunda kabul edilebilir.
Aydınlatılmış Onam Yükümlülüğü ve Önemi
Her tıbbi müdahalede olduğu gibi, acil ve istisnai durumlar dışında, epizyotomi işlemi öncesinde de hastanın “aydınlatılmış onamının” alınması hukuki bir zorunluluktur. Hekim, hastasını yapılacak işlemin nedenleri, nasıl yapılacağı, olası riskleri, komplikasyonları ve alternatif yöntemler hakkında anlayabileceği bir dilde bilgilendirmelidir. Yargıtay kararlarında, aydınlatma yükümlülüğünün usulüne uygun yerine getirildiğinin ispat külfetinin hekimde olduğu sıklıkla vurgulanmaktadır. Hastanın sadece işleme rıza göstermesi yeterli değildir; bu rızanın yeterli ve doğru bilgilendirmeye dayanması esastır. Aydınlatma yükümlülüğünün ihlali, tek başına bir tazminat nedeni olabilir.
Epizyotomi Hatalarında Tazminat Davası Süreci
Epizyotomi uygulamasındaki bir hata nedeniyle fiziksel veya ruhsal zarara uğrayan hasta, maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir. Hukuki süreç, tıbbi müdahalenin yapıldığı kuruma göre farklılık gösterir:
- Özel Hastane veya Muayenehane: Eğer hatalı uygulama özel bir sağlık kuruluşunda veya hekimin kendi muayenehanesinde gerçekleşmişse, görevli mahkeme genellikle Tüketici Mahkemeleridir. Dava, hekime ve/veya sağlık kuruluşuna karşı açılabilir.
- Devlet veya Üniversite Hastanesi: Müdahale bir kamu hastanesinde yapılmışsa, bu durum “hizmet kusuru” olarak değerlendirilir ve dava, idareye karşı İdare Mahkemelerinde “tam yargı davası” olarak açılır.
Bu davalarda, hekimin tıbbi standartlara uygun davranıp davranmadığı, bir kusurunun olup olmadığı ve meydana gelen zarar ile hekimin eylemi arasında bir illiyet (nedensellik) bağının bulunup bulunmadığı, genellikle Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin ilgili anabilim dallarından alınacak bilirkişi raporları ile tespit edilir. Mahkeme, bu raporlar doğrultusunda bir karar verir. Tazminat, hastanın yaşadığı acı, elem ve kederin yanı sıra, ek tedavi masrafları, iş gücü kaybı gibi maddi zararları da kapsayabilir.
“`
Anahtar Kelime : sağlık hukuku
