Diş hekimliği uygulamasında hastaların daha önce başka bir hekim tarafından gerçekleştirilen tedaviler sonrasında ikinci bir görüş alması veya yeni bir tedavi sürecine başlaması sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Bu süreçte en çok merak edilen ve hukuki uyuşmazlıklara konu olan hususlardan biri, yeni hekimin hasta dosyasında veya epikriz raporunda önceki hekimin tedavisine ilişkin ne tür ifadelere yer verebileceğidir. Hukuk sistemi ve tıbbi etik kuralları, hekimin objektif teşhis koyma özgürlüğü ile meslektaşlık etiği ve kişilik haklarını koruma ilkesi arasında hassas bir denge kurmaktadır.
Tıbbi Kayıt Tutma Yükümlülüğü ve Objektif Tarafsızlık
Sağlık mevzuatımız ve Hasta Hakları Yönetmeliği uyarınca, her hekim teşhis ve tedavi sürecinde hastanın mevcut sağlık durumunu eksiksiz, doğru ve objektif bir şekilde tıbbi kayıtlara aktarmakla yükümlüdür. Diş hekimi, hastanın ağız içi muayenesinde tespit ettiği mevcut durumu, klinik ve radyolojik bulguları hasta dosyasına kaydetmek zorundadır.
Önceki hekim tarafından yapılmış olan dolgu, kanal tedavisi, protez veya cerrahi müdahalelerin mevcut durumu tıbbi bir olgudur. Bu doğrultuda hekim, şu objektif verileri kaydetme yetki ve sorumluluğuna sahiptir:
- Radyolojik ve Klinik Bulgular: Dişteki kırık, sızıntı, eksik kanal dolgusu, periapikal lezyon veya marjinal uyumsuzluk gibi somut durumlar.
- Mevcut Durum Tespiti: Yapılan uygulamanın o anki klinik tablosu ve yapılması gereken yeni tedavi planı.
- Hastanın Şikayetleri ve Anamnez: Hastanın önceki tedaviye dair aktardığı semptomlar ve beyanlar.
Tıbbi Etik ve Hukuki Sınır: Hakaret ve Asılsız İtham Yasağı
Diş hekiminin tıbbi bulguları kaydetme özgürlüğü, önceki hekimin şahsını veya mesleki itibarını hedef alan öznel yorumlar yapma hakkını doğurmaz. Türk Dişhekimleri Birliği Meslek Etiği Kuralları gereğince hekimler, meslektaşlarını küçük düşürücü, aşağılayıcı veya haksız rekabete yol açacak nitelikte beyanlarda bulunamazlar.
Hukuki açıdan bakıldığında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesinde düzenlenen haksız fiil sorumluluğu ve kişilik haklarının korunması ilkeleri çerçevesinde; bir hekimin diğer hekim hakkında “kötü iş yapmış”, “yanlış tedavi uygulamış”, “ihmalkar hekim” gibi hukuki veya cezai sorumluluk doğuran kesin ve öznel yargılarda bulunması hukuka aykırıdır. Hekim bir bilirkişi veya yargı mercii değildir; dolayısıyla görevi kusur atfetmek değil, yalnızca mevcut tıbbi tabloyu objektif terminoloji ile belgelemektir.
Yargıtay İçtihatları Işığında Tıbbi Kayıtların Delil Niteliği
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, tıbbi malpraktis ve tazminat davalarında hasta dosyaları ve epikriz raporları en önemli yazılı deliller arasında yer almaktadır. Ancak ikinci hekimin hazırladığı rapor, tek başına önceki hekimin kusurlu olduğunu kanıtlamaz. Yargıtay ilke kararlarına göre, bir tedavinin tıbbi standartlara uygun olup olmadığı ve hekimin kusur oranı, sadece mahkemece atanan uzman bilirkişi heyetleri veya Adli Tıp Kurumu tarafından tespit edilebilir.
Bu nedenle, ikinci hekimin dosyadaki tarafsız ve bilimsel nitelikteki tespitleri mahkemelerce somut durumun anlaşılmasında bir veri olarak değerlendirilirken, kişisel ve duygusal yorumlar hukuki değer taşımamakta, aksine yorumu yapan hekim açısından hukuki sorumluluk doğurabilmektedir.
Hekimler ve Hastalar İçin Hukuki Tavsiyeler
Muayene ve tedavi kayıtlarının hukuka ve etiğe uygun tutulması hem hastanın sağlık hakkını hem de hekimlerin hukuki güvenliğini korur. Bu kapsamda dikkat edilmesi gereken temel hususlar şunlardır:
- Hekimler İçin: Tıbbi kayıtlarda ve epikriz raporlarında kesinlikle “malpraktis”, “hata”, “kusur” gibi hukuki nitelendirmeler yerine; “kanal dolgusunun yetersiz olduğu”, “kron kenarında uyumsuzluk” gibi tıbbi ve nesnel terimler kullanılmalıdır.
- Hastalar İçin: Önceki tedavide bir sorun yaşandığını düşünen hastalar, mevcut durumun tespiti için röntgen ve muayene kayıtlarını talep etme hakkına sahiptir. Ancak unutulmamalıdır ki, hukuki hak arama sürecinde nihai kararı hekimlerin kişisel yorumları değil, yargı organları ve bilirkişi incelemeleri verir.
Anahtar Kelime : önceki hekim tedavisi
