Diş hekimliği uygulamalarında ortodonti, implantoloji veya kapsamlı protetik tedaviler gibi uzun soluklu süreçlerde, hastaların tedavi devam ederken hekim değiştirmesi sıkça karşılaşılan bir durumdur. Ancak devam eden bir diş tedavisini devralmak, sadece tıbbi bir süreç değil; aynı zamanda ciddi hukuki ve etik sorumlulukları beraberinde getiren bir sözleşmesel ilişkidir. Başka bir hekimin başlattığı tedaviyi üstlenen diş hekimlerinin, ileride doğabilecek malpraktis ve tazminat iddialarından korunması ve hastanın sağlığının güvence altına alınması adına dikkat etmesi gereken kritik hususlar bulunmaktadır.
1. Mevcut Durumun (Status Praesens) Detaylı Tespiti ve Belgelenmesi
Yarım kalmış veya devam eden bir tedaviyi devralırken yapılan en büyük hukuki hata, hastanın ağız içi mevcut durumunu kayıt altına almadan doğrudan uygulamaya başlamaktır. Hekim, hastayı kabul ettiği andaki tıbbi tabloyu status praesens olarak eksiksiz belgelemelidir.
- Radyolojik ve Tıbbi Görüntüleme: Devralma öncesinde panoramik röntgen, lüzumu halinde CBCT (tomografi) ve ağız içi klinik fotoğraflar çekilerek mevcut durum arşivlenmelidir.
- Anamnez ve Tedavi Öyküsü: Hastanın daha önce hangi aşamalardan geçtiği, uygulanan işlemler ve kullanılan materyaller (örneğin implant markası, protetik parçalar veya kanal dolgusu malzemeleri) yazılı olarak kayıt altına alınmalıdır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca ispat yükü kuralları ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatları incelendiğinde; tıbbi kayıtlardaki eksikliklerin veya belirsizliklerin hekim aleyhine değerlendirildiği görülmektedir. Önceki hekimin uygulamasından kaynaklanan bir hatanın yeni hekime yüklenmemesi için ilk muayene kaydı hayati önem taşır.
2. Devralmaya Özel Aydınlatılmış Onam Süreci
Sağlık mevzuatımıza ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre, hekim ile hasta arasındaki hukuki ilişki genel olarak vekalet sözleşmesi niteliğindedir. Bu kapsamda hekimin en temel yükümlülüklerinden biri aydınlatma ve onam alma borcudur.
Devralınan tedavilerde standart onam formları hukuki koruma sağlamada yetersiz kalabilir. Hastaya özel olarak hazırlanan devralma onam formunda şu hususlar açıkça yer almalıdır:
- Önceki tedaviden kaynaklanan olası doku kayıpları, komplikasyonlar veya mevcut hasarlar,
- Devralınan aşamadan itibaren uygulanacak yeni tedavi planı, bu planın başarı oranı ve olası riskleri,
- Önceki hekim tarafından yapılan işlemlerin garantisinin verilmediği ve hukuki sorumluluğunun üstlenilmediği vurgusu.
3. Meslek Etiği ve Deontolojik Yükümlülükler
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ve Türkiye Dişhekimleri Birliği (TDB) Etik Kuralları gereğince hekimlerin meslektaşlarına karşı mesleki deontoloji yükümlülükleri bulunur. Önceki hekimin uygulamasını değerlendirirken objektif ve bilimsel sınırlar içerisinde kalınmalı, meslektaşı karalayıcı veya haksız rekabet oluşturacak nitelikteki subjektif yorumlardan kaçınılmalıdır. Hukuki ve etik açıdan doğru olan, hastaya sadece mevcut tıbbi durumu somut ve tarafsız bir dille açıklamaktır.
4. Hukuki Sorumluluk Sınırları ve Özen Borcu
TBK m. 506 uyarınca vekil (hekim), işini görürken sadakat ve özen borcu altındadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, hekimin özen borcu, tıp biliminin genel kabul görmüş kurallarına ve mesleki standartlara eksiksiz uyulmasını gerektirir.
Başka hekimin tedavisini devralan hekim, kural olarak sadece kendi gerçekleştirdiği tıbbi müdahalelerden sorumlu tutulur. Ancak önceki hekimin hatalı işlemini fark etmesine rağmen bu durumu hastaya bildirmeyen veya gerekli tıbbi revizyonu yapmadan hatalı temel üzerine tedaviye devam eden hekim, ortaya çıkan yeni zararlardan müteselsilen veya doğrudan sorumlu tutulabilir.
Sonuç
Başka bir diş hekiminin tedavisini devralmak, yüksek hukuki risk barındıran bir süreçtir. Diş hekimlerinin detaylı kayıt tutma, kapsamlı ve duruma özel aydınlatılmış onam alma ve özen borcuna uygun hareket etme ilkelerine eksiksiz uyması; olası tıbbi malpraktis uyuşmazlıklarında en güçlü hukuki güvenceyi sağlayacaktır.
Anahtar Kelime : tedavi devralma dikkat
