Sağlık hizmeti alırken oluşturulan hasta dosyaları, tanı ve tedavi sürecinin en önemli hukuki ve tıbbi delilleridir. Hekimlerin ve sağlık kuruluşlarının tutmakla yükümlü olduğu bu kayıtlar, olası bir malpraktis (tıbbi uygulama hatası) iddiasında veya tedavinin seyrinin incelenmesinde hayati rol oynar. Ancak uygulamada, hastaların veya yakınlarının bu dosyalara erişmek istediklerinde hastane yönetimleri tarafından çeşitli gerekçelerle engellendikleri sıklıkla görülmektedir. Peki, bir hastane hasta dosyasını veya tıbbi kayıtları vermiyorsa hukuken ne yapılabilir?
Hasta Dosyasını Talep Etmenin Yasal Dayanakları Nelerdir?
Hastanın kendi tıbbi kayıtlarına erişim hakkı, sadece etik bir kural değil, doğrudan anayasal ve yasal güvence altına alınmış bir haktır. Bu hakkın temel hukuki dayanakları şunlardır:
- Anayasa Madde 20: Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilmesini, bu verilere erişmesini ve bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etmeyi de kapsar.
- Hasta Hakları Yönetmeliği: Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca, hasta sağlık durumu ile ilgili her türlü bilgiyi sözlü veya yazılı olarak talep etme hakkına sahiptir. Ayrıca hasta, kendisiyle ilgili kayıtları inceleyebilir ve bu kayıtların bir suretini ücretini ödeyerek talep edebilir.
- 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK): Sağlık verileri, kanun kapsamında “özel nitelikli kişisel veri” olarak kabul edilir. KVKK uyarınca, veri sahibi olan hasta, kendisiyle ilgili veri işlenip işlenmediğini öğrenme ve işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme hakkına sahiptir.
Hastane Dosyayı Vermeyi Reddettiğinde Atılacak Adımlar
Hastanenin tıbbi kayıtları vermekten kaçınması durumunda, hastaların ve hasta yakınlarının izlemesi gereken belirli hukuki prosedürler bulunmaktadır. Bu adımların sistemli bir şekilde atılması, sürecin hızlı çözülmesi açısından önem taşır.
1. Yazılı Başvuru Yapılması
Sözlü taleplerin reddedilmesi halinde ilk yapılması gereken işlem, hastane başhekimliğine veya hasta hakları birimine yazılı ve ıslak imzalı bir dilekçe ile başvurmaktır. Dilekçede, hangi tarihler arasındaki hangi tedavilere ilişkin kayıtların talep edildiği açıkça belirtilmeli ve dilekçenin teslim alındığına dair “alındı” kaşeli bir sureti saklanmalıdır. Bu dilekçe, ilerleyen aşamalarda ispat aracı olacaktır.
2. İl Sağlık Müdürlüğü ve CİMER Başvuruları
Yazılı başvuruya rağmen hastanenin sessiz kalması veya olumsuz yanıt vermesi durumunda, bağlı bulunulan İl Sağlık Müdürlüğüne şikayet dilekçesi verilebilir. Ayrıca Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) üzerinden Sağlık Bakanlığına yapılacak bir başvuru da denetim mekanizmalarını harekete geçirerek hastanenin kayıtları teslim etmesini sağlayabilir.
3. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na Şikayet
Hastane, KVKK kapsamında veri sorumlusu sıfatına sahiptir. Hastanın yazılı bilgi talebine 30 gün içinde cevap verilmemesi veya talebin reddedilmesi halinde, reddin öğrenildiği tarihten itibaren 30 ve her halde başvuru tarihinden itibaren 60 gün içinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na (KVK Kurulu) şikayette bulunulabilir. Kurul, veri ihlali tespit etmesi durumunda hastaneye ciddi idari para cezaları uygulayabilmektedir.
4. Hukuki ve Cezai Yollara Başvurulması
Tıbbi kayıtlara erişimin engellenmesi, olası bir tazminat davasında delillerin karartılması şüphesini doğurur. Bu doğrultuda şu hukuki adımlar atılabilir:
- Delil Tespiti Davası: Mahkemeye başvurularak tıbbi kayıtların kaybolması veya değiştirilmesi riskine karşı “delil tespiti” talep edilebilir. Mahkeme aracılığıyla dosyaya ivedilikle el konulması sağlanır.
- Cumhuriyet Başsavcılığına Suç Duyurusu: Kamu görevlisi hekimler veya hastane yöneticileri bakımından görevi kötüye kullanma; özel hastane yetkilileri bakımından ise güveni kötüye kullanma veya kişisel verilerin korunmasına ilişkin suçlar kapsamında savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir.
Yargıtay İçtihatları Işığında Hasta Hakları
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, hekim ve hastane, hastanın tedavi sürecine ilişkin tüm kayıtları eksiksiz tutmak ve istendiğinde hastaya sunmakla yükümlüdür. Yargıtay kararlarında, tıbbi kayıtların sunulmamasının veya eksik sunulmasının, ispat yükünü tersine çevirebileceği ve hastanenin kusurlu kabul edilmesine yol açabileceği belirtilmektedir. Dolayısıyla hastanelerin dosya vermekten kaçınması, hukuki sorumluluklarını azaltmamakta, aksine artırmaktadır.
Sonuç olarak; hasta dosyasının verilmemesi durumunda panik yapılmamalı, haklar yasal çerçevede aranmalıdır. Sürecin hak kaybına yol açmaması için uzman bir sağlık hukuku avukatından profesyonel destek alınması tavsiye edilir.
Anahtar Kelime : hasta dosyasi alma
