Sağlık hizmeti sunumu, yalnızca teşhis ve tedavi süreçlerinden ibaret değildir; bu sürecin en önemli hukuki boyutlarından birini de hastaya ait tıbbi kayıtların tutulması ve bu kayıtlara erişim hakkı oluşturur. Günümüzde hastaların kendi sağlık süreçleri hakkında bilgi sahibi olması, tedaviye aktif katılım sağlaması ve gerektiğinde haklarını arayabilmesi için tıbbi evraklara ulaşabilmesi kritik bir öneme sahiptir. “Hasta Hakları” kapsamında değerlendirilen bu hak, hem ulusal mevzuatımızda hem de uluslararası sözleşmelerde güvence altına alınmıştır.
Tıbbi Kayıtları Alma Hakkının Hukuki Dayanakları
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 20. maddesi, herkesin kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahip olduğunu açıkça düzenlemektedir. Bu doğrultuda, hastanın tıbbi geçmişi, tahlil sonuçları, epikriz raporları ve görüntüleme tetkikleri gibi tüm veriler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca özel nitelikli kişisel veri statüsündedir.
Bununla birlikte, Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği’nin “Kayıtları İnceleme” başlıklı 16. maddesi ve “Kayıtlardan Suret Alma” başlıklı 17. maddesi, konunun en somut hukuki dayanaklarını oluşturur. İlgili maddelere göre hasta, sağlık kurumlarındaki dosyasını ve her türlü tıbbi evrakını inceleyebilir, bunların bir suretini talep edebilir. Bu hak, hastanın vekil kıldığı yasal temsilcileri veya mirasçıları tarafından da belirli yasal sınırlar dahilinde kullanılabilir.
Hekim ve Hastanenin Bilgi Verme ve Belgelendirme Yükümlülüğü
Hekim ile hasta arasındaki ilişki, hukuki niteliği itibarıyla çoğunlukla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) çerçevesinde bir vekalet sözleşmesi olarak kabul edilir. TBK’nın 502. ve devamı maddeleri uyarınca hekim, üstlendiği işi sadakat ve özenle yürütmekle yükümlüdür. Bu özen borcunun bir parçası da hastaya yapılan tüm müdahalelerin eksiksiz kaydedilmesi ve talep halinde hastaya hesap verilmesidir. Hekim veya sağlık kuruluşu, tıbbi kayıtları arşivlemek, saklamak ve hastanın talebi üzerine bu kayıtları eksiksiz bir şekilde teslim etmek zorundadır.
Gelişen teknolojiyle birlikte, e-Nabız gibi dijital platformlar üzerinden tıbbi kayıtlara erişim kolaylaşmış olsa da, hastanın fiziki veya dijital olarak doğrudan sağlık kuruluşundan dosya örneği talep etme hakkı her zaman baki kalmaktadır.
Tıbbi Kayıtların Eksikliği veya Teslim Edilmemesinin Hukuki Sonuçları
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da önemle vurgulandığı üzere, bir malpraktis (tıbbi uygulama hatası) davasında veya tazminat talebinde, tıbbi kayıtların düzenli tutulması ve mahkemeye sunulması yükümlülüğü davalı hekim ve hastaneye aittir. Tıbbi kayıtların eksik tutulması, kaybolması veya haklı bir gerekçe olmaksızın hastaya ya da mahkemeye sunulmaması durumunda, ispat yükü yer değiştirebilmekte ve bu durum ilgili sağlık kuruluşu ile hekim aleyhine sonuçlar doğurabilmektedir.
Yargıtay’ın kabul gören genel hukuk prensiplerine göre, tıbbi müdahalenin hukuka uygun ve tıp biliminin kurallarına göre yapıldığını ispatlama yükümlülüğü hekimdedir. Bu ispat ise ancak eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş tıbbi kayıtlarla mümkündür. Dolayısıyla, tıbbi kayıtların hastadan esirgenmesi, yalnızca bir hasta hakkı ihlali değil, aynı zamanda olası bir yargılamada ciddi bir hukuki risk unsurudur.
Sonuç ve Değerlendirme
Tıbbi kayıt ve tetkik sonuçlarını alma hakkı, hastanın kendi bedeni üzerindeki tasarruf yetkisinin ve bilgi edinme hakkının doğal bir uzantısıdır. Hastaların bu haklarını bilerek talep etmesi, hekimlerin ve sağlık kuruluşlarının ise yasal mevzuata tam uyum sağlayarak bu talepleri hızlı ve eksiksiz karşılaması, hem olası uyuşmazlıkları önleyecek hem de sağlık sistemine olan güveni pekiştirecektir. Hak kayıplarının önüne geçebilmek adına, tıbbi kayıtların teslimi süreçlerinde yasal sürelere ve usullere dikkat edilmesi her iki taraf için de büyük önem arz etmektedir.
Anahtar Kelime : tıbbi kayıt alma
