Tıbbi uygulama hataları (malpraktis), kamu hastanelerinde meydana geldiğinde özel hastanelerden farklı bir hukuki prosedüre tabidir. Kamu hastanelerinde veya devlet üniversitesi hastanelerinde görev yapan sağlık personelinin hatalı tıbbi müdahaleleri, idare hukuku kapsamında “hizmet kusuru” olarak değerlendirilir. Bu nedenle kamu hastanelerine karşı açılacak malpraktis davaları, Tüketici veya Asliye Hukuk Mahkemelerinde değil, İdare Mahkemelerinde “Tam Yargı Davası” adıyla açılır. Bu davalarda hak kaybına uğramamak için kanunda öngörülen hak düşürücü sürelerin doğru hesaplanması hayati önem taşır.
Kamu Hastanesi Malpraktis Davasında İdari Ön Başvuru Zorunluluğu
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 13. maddesi uyarınca, kamu hastanelerinde yaşanan tıbbi malpraktis vakalarında idare mahkemesinde doğrudan dava açılamaz. Dava açılmadan önce ilgili idareye (İl Sağlık Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı veya ilgili üniversite rektörlüğüne) idari başvuru yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu idari başvuru için kanunda iki temel süre belirlenmiştir:
- 1 Yıllık Öğrenme Süresi: Zarar gören taraf, hatalı tıbbi uygulamayı ve bu uygulamadan doğan zararı öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde ilgili idareye başvurmalıdır.
- 5 Yıllık Azami Süre: Hatalı tıbbi eylem ve zarar ne zaman öğrenilirse öğrenilsin, her halükarda eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde idari başvurunun yapılmış olması gerekir.
İdarenin Cevap Süresi ve Zımni Ret Kurumu
İdareye sunulan tazminat talepli idari başvuru sonrasında idarenin tutumu dava sürecini doğrudan şekillendirir. Mevcut idari yargılama mevzuatı çerçevesinde idarenin başvuruya cevap verme süresi 30 gündür.
Bu 30 günlük süre içinde idare başvuruyu açıkça reddederse, ret kararının tebliğ edildiği günü takip eden günden itibaren dava açma süresi işlemeye başlar. İdarenin bu 30 günlük süre içinde hiçbir cevap vermemesi durumunda ise talep zımnen reddedilmiş sayılır. Zımni ret durumında, 30 günlük cevap süresinin bittiği tarihten itibaren dava açma süresi başlar.
İdare Mahkemesinde Dava Açma Süresi (60 Gün)
İdari başvurunun reddedilmesi veya idarenin 30 gün boyunca sessiz kalması üzerine idari yargıda dava açma hakkı doğar. İdari yargılama hukukunda genel dava açma süresi 60 gündür.
Sürenin hesaplanmasında dikkate alınacak hususlar şunlardır:
- Açık Ret Halinde: Ret kararının tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.
- Zımni Ret Halinde: İdarenin 30 günlük cevap süresinin dolduğu günden itibaren 60 gün içinde dava açılmalıdır.
Zararın ve Hatalı Eylemin Öğrenildiği Tarih Nasıl Belirlenir?
Danıştay ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, zararın öğrenilmesi kavramı yalnızca ameliyatın veya tıbbi müdahalenin yapıldığı tarihi ifade etmez. Tıbbi hatanın ve buna bağlı zararın kesin olarak anlaşıldığı, sağlık kurulu raporuyla belgelendiği veya tedavinin tamamlandığı tarih “öğrenme tarihi” olarak kabul edilir. Süregelen tedavilerde, tedavi süreci bitmeden zamanaşımı süresinin başlatılması hakkaniyete aykırı olacağından, öğrenme tarihi uygulamanın kesin sonuçlarının ortaya çıktığı an olarak baz alınır.
Hastalar ve Hekimler İçin Süreç Yönetimi
Kamu hastanelerinde meydana gelen malpraktis iddialarında sürelerin kaçırılması, haklı olunsa dahi davanın usulden reddedilmesine yol açar. Hak kaybı yaşanmaması adına, zararın ortaya çıktığı andan itibaren tüm tıbbi evrak ve epikriz raporlarının temin edilmesi, 1 ve 5 yıllık idari başvuru süreleri ile 60 günlük dava açma süresinin titizlikle takip edilmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelime : malpraktis dava süreleri
