Sağlık teknolojilerinin gelişmesi ve dijital iletişim kanallarının günlük hayata entegre olmasıyla birlikte, hekim ile hasta arasındaki iletişim biçimleri de büyük bir değişim geçirmiştir. Günümüzde hastaların şikayetlerini anlık mesajlaşma uygulamaları üzerinden hekimlerine iletmesi, tetkik sonuçlarını paylaşması veya hekimlerin bu kanallar aracılığıyla tıbbi tavsiyelerde bulunması oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak bu süreçte ortaya çıkan tıbbi uygulama hataları (malpraktis) iddialarında, WhatsApp yazışmalarının hukuki niteliği ve mahkemelerde delil olarak kullanılıp kullanılamayacağı kritik bir tartışma konusudur.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu Açısından WhatsApp Mesajlarının Delil Niteliği
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 199. maddesinde “belge” kavramı geniş bir çerçevede tanımlanmıştır. Söz konusu madde uyarınca; elektronik ortamdaki veriler, metinler, ses veya görüntü kayıtları da hukuk davalarında belge niteliği taşımaktadır. Dolayısıyla WhatsApp mesajları, hukuki açıdan elektronik belge ve takdiri delil olarak kabul edilmektedir.
Tıbbi malpraktis davalarında taraflar; iletişimin varlığını, hekimin hastaya verdiği talimatları veya hastanın semptomları hekime ne zaman bildirdiğini ispatlamak amacıyla bu mesajlaşma kayıtlarını yargı mercilerine sunabilirler.
WhatsApp Mesajlarının Delil Olarak Kabul Edilme Şartları
Bir WhatsApp yazışmasının malpraktis davasında hükme esas alınabilmesi için belirli hukuki koşulları taşıması gerekmektedir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, dijital delillerin değerlendirilmesinde şu ilkeler dikkate alınır:
- Hukuka Uygun Elde Edilmiş Olma: Yazışmaların doğrudan tarafı olan kişilerce (hasta veya hekim) dava dosyasına sunulması genel olarak hukuka uygun kabul edilir. Ancak üçüncü kişilerin gizlice elde ettiği veya hukuka aykırı yollarla ele geçirilen kayıtlar delil niteliği kazanmaz.
- Delilin Bütünlüğü ve Güvenilirliği: Mesajların silinmemiş, tahrif edilmemiş veya bağlamından koparılmamış olması gerekir. Ekran görüntülerinin sahteliği iddia edildiğinde, mahkemece uzman bilirkişi incelemesi yaptırılarak dijital verilerin teknik analizi gerçekleştirilir.
- İlliyet Bağı: Yazışmaların doğrudan iddia edilen tıbbi ihmal veya kusur ile bağlantılı olması, olayın gelişim seyrini net bir şekilde ortaya koyması beklenir.
Hasta Gizliliği ve KVKK Açısından Değerlendirme
Sağlık verileri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca özel nitelikli kişisel veri statüsündedir. Hekimlerin, hastanın açık rızası olmaksızın veya hukuki bir zorunluluk bulunmaksızın bu verileri üçüncü kişilerle paylaşması, tıbbi gizlilik ilkesinin ve KVKK hükümlerinin ihlali anlamına gelebilir.
Ancak, açılmış bir tıbbi malpraktis davasında hekim veya hasta, kendi haklarını savunmak ve iddialarını ispatlamak amacıyla tarafı oldukları yazışmaları mahkemeye sunabilir. Anayasa ile güvence altına alınan hak arama hürriyeti ve savunma hakkı kapsamında yapılan bu sunumlar hukuka aykırılık teşkil etmez.
WhatsApp Yazışmaları Aydınlatılmış Onam Yerine Geçer mi?
Tıbbi müdahalelerde en temel hukuki gerekliliklerden biri hastanın aydınlatılmış onamının alınmasıdır. Hekimlerin, teşhis ve tedavi süreçlerinin olası riskleri hakkında hastayı eksiksiz bilgilendirmesi mevzuat gereğidir. WhatsApp üzerinden yapılan yüzeysel bilgilendirmeler veya mesajlaşmalar, tek başına kanunen aranan Kapsamlı Aydınlatılmış Onam Formu’nun yerini tutmaz; ancak hastaya bilgi verildiğine dair destekleyici bir delil olarak değerlendirilebilir.
Hekimler ve Hastalar İçin Hukuki Tavsiyeler
Dijital ortamda yürütülen tıbbi iletişimlerde ileride doğabilecek hukuki uyuşmazlıkların önüne geçmek adına şu hususlara dikkat edilmelidir:
- Resmi Kayıt Tutma: Hekimler, WhatsApp üzerinden iletilen kritik sağlık verilerini ve verilen tavsiyeleri mutlaka resmi hasta dosyasına veya hastane bilgi yönetim sistemine (HBYS) işlemelidir.
- Uzaktan Teşhis Riskinden Kaçınma: Yalnızca mesajlaşma uygulamaları üzerinden, fiziki muayene yapılmaksızın kesin teşhis koymak ve tedavi düzenlemek hekim açısından hukuki sorumluluklar doğurabilir.
- Verilerin Korunması: Olası bir dava durumunda, tarafların mesaj geçmişini ve medya dosyalarını silmeden, dijital bütünlüğünü bozmayacak şekilde muhafaza etmesi önem taşır.
Sonuç
Özetle, WhatsApp mesajları tıbbi malpraktis davalarında Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde geçerli birer elektronik belge ve takdiri delildir. Yargıtay’ın ilkesel kararları doğrultusunda, hukuka uygun şekilde elde edilmiş ve doğruluğu tahrif edilmemiş yazışmalar; tıbbi ihmal, kusur veya iletişimsizliğin tespitinde mahkemeler ve bilirkişiler tarafından dikkate alınmaktadır. Bununla birlikte, anlık mesajlaşmaların resmi tıbbi kayıtların yerini almayacağı unutulmamalıdır.
Anahtar Kelime : whatsapp mesaj delil
