Sağlık hakkı, en temel insan haklarından biridir. Ancak ne yazık ki, tıbbi uygulamalar sırasında hekimin veya sağlık personelinin gerekli özeni göstermemesi, tecrübesizlik veya ihmal gibi nedenlerle hastanın sağlığının daha da bozulduğu, hatta yaşamını yitirdiği durumlarla karşılaşılabilmektedir. “Tıbbi malpraktis” olarak adlandırılan bu durumlardan biri de yanlış teşhis sonucu meydana gelen ölümlerdir. Bu yazıda, yanlış teşhis nedeniyle ölüm davalarının hukuki kapsamı, süreç ve bu konudaki merak edilen sorular ele alınacaktır.
Yanlış Teşhis Kaynaklı Ölüm Davasının Hukuki Dayanağı ve Kapsamı
Hekim ile hasta arasındaki ilişki, hukuken bir vekalet sözleşmesi olarak kabul edilir. Bu sözleşme uyarınca hekim, tıp biliminin güncel standartlarına ve tecrübelere göre gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, hekim en hafif kusurundan dahi sorumludur. Yanlış teşhis, hekimin bu özen yükümlülüğünü ihlal etmesi anlamına gelir ve hastanın zarar görmesi durumunda hukuki sorumluluğu doğurur.
Yanlış teşhis sonucu ölüm meydana geldiğinde, ölenin yakınları (destekten yoksun kalanlar) tarafından maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Bu dava, hekimin, çalıştığı özel hastanenin veya hekim kamu görevlisiyse ilgili idarenin (Sağlık Bakanlığı, Üniversite Rektörlüğü vb.) sorumluluğuna dayanır.
Maddi ve Manevi Tazminat Talepleri
- Maddi Tazminat: Ölenin, hayatta olsaydı yakınlarına sağlayacağı maddi desteğin (destekten yoksun kalma tazminatı) ve cenaze giderleri gibi masrafların karşılanmasını amaçlar.
- Manevi Tazminat: Ölenin yakınlarının, bu acı olay nedeniyle yaşadıkları elem, keder ve ızdırabın bir nebze de olsa hafifletilmesi için talep edilir.
Dava Süreci Nasıl İşler?
Yanlış teşhis nedeniyle ölüm davası süreci, bazı adımları içerir ve karmaşık bir yapıya sahip olabilir. Sürecin her aşamasında bir sağlık hukuku avukatından destek almak, hak kayıplarının önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
1. Delillerin Toplanması ve Başvuru
Dava sürecinin en önemli aşaması, yanlış teşhis iddiasını destekleyecek delillerin toplanmasıdır. Tüm tıbbi kayıtlar, raporlar, tahlil sonuçları ve epikriz raporları eksiksiz bir şekilde temin edilmelidir. Devlet hastanelerinde gerçekleşen olaylarda, dava açmadan önce ilgili idareye yazılı başvuru yapılması zorunludur. İdarenin başvuruyu reddetmesi veya 60 gün içinde cevap vermemesi halinde idare mahkemesinde tam yargı davası açılır. Özel hastanelerde ise doğrudan Tüketici Mahkemesi’nde dava açılabilir.
2. Bilirkişi İncelemesi
Dava sürecinde mahkeme, dosyanın Adli Tıp Kurumu’na veya üniversitelerin ilgili ana bilim dallarından oluşturulacak bir bilirkişi heyetine gönderilmesine karar verir. Bu heyet, tıbbi kayıtları inceleyerek hekimin teşhis ve tedavi sürecinde tıp standartlarına uygun davranıp davranmadığını, bir kusurunun olup olmadığını ve ölüm ile bu kusur arasında bir nedensellik bağı bulunup bulunmadığını değerlendiren bir rapor hazırlar. Bu rapor, davanın sonucunu büyük ölçüde etkiler.
3. Yargılama ve Karar
Mahkeme, tarafların iddia ve savunmaları ile bilirkişi raporunu dikkate alarak bir karar verir. Yargılama sonucunda hekimin veya kurumun kusurlu bulunması halinde, belirlenen maddi ve manevi tazminatın ölenin yakınlarına ödenmesine hükmedilir.
Sık Sorulan Sorular
Dava Açma Süresi (Zamanaşımı) Ne Kadardır?
Dava açma süresi, olayın gerçekleştiği kuruma göre değişiklik gösterir. Kamu hastanelerine karşı açılacak davalarda, ölümün ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halde olaydan itibaren 5 yıl içinde idareye başvurulmalıdır. Özel hastanelere ve hekimlere karşı açılacak vekalet sözleşmesine dayalı davalarda ise zamanaşımı süresi 5 yıldır. Haksız fiil durumlarında ise bu süre, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her halde 10 yıldır. Ancak eylem aynı zamanda suç teşkil ediyorsa daha uzun olan ceza zamanaşımı süreleri uygulanabilir.
Her Olumsuz Sonuç Doktor Hatası mıdır?
Hayır. Tıbbi uygulamalarda “komplikasyon” adı verilen, hekimin hatası olmaksızın ortaya çıkabilecek istenmeyen ve öngörülemeyen riskler de mevcuttur. Bir davanın açılabilmesi için, yaşanan olumsuz sonucun hekimin bilgisizlik, deneyimsizlik veya ilgisizlik gibi kusurlu bir davranışından kaynaklandığının, yani standart tıbbi uygulamadan sapıldığının ortaya konulması gerekir.
Dava Masrafları Nelerdir?
Dava sürecinde başvuru harcı, bilirkişi ücreti, tebligat giderleri gibi çeşitli masraflar ortaya çıkmaktadır. Dava kazanıldığı takdirde bu masraflar karşı tarafa yükletilir.
“`
Anahtar Kelime : yanlisteşhisölümdavası
