Anestezi, cerrahi operasyonların vazgeçilmez bir parçası olup hastanın ağrı duymamasını ve operasyonun güvenle gerçekleştirilmesini sağlar. Ancak her tıbbi müdahalede olduğu gibi anestezi uygulamasında da belirli riskler ve istenmeyen sonuçlar (komplikasyonlar) ortaya çıkabilir. Bu sonuçlar, tıp biliminin kabul ettiği riskler (komplikasyon) çerçevesinde olabileceği gibi, bazen de hekimin veya sağlık kuruluşunun standart uygulamalardan sapması sonucu (malpraktis) meydana gelebilir. Anestezi uygulamasındaki bir hata nedeniyle zarara uğrayan hastanın veya yakınlarının maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır.
Anestezi Hatasının Hukuki Dayanağı ve Sorumluluk
Hekim ile hasta arasındaki ilişki, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre bir vekâlet sözleşmesi olarak kabul edilir. Bu sözleşme uyarınca hekim, tıp biliminin güncel standartlarına ve tecrübelere göre hareket etmekle, gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Anestezi uzmanı, hastanın durumunu operasyon öncesinde değerlendirmeli, en uygun anestezi yöntemini seçmeli ve uygulamayı titizlikle gerçekleştirmelidir. Yargıtay kararlarında, hekimin en hafif kusurundan dahi sorumlu olduğu ve zararın tamamını karşılaması gerektiği prensibi benimsenmiştir. Hata, teşhis, tedavi yöntemi seçimi veya uygulama aşamasında meydana gelebilir.
Hekimin sorumluluğu kusura dayalıdır. Yani, zararın meydana gelmesinde hekimin bilgisizlik, deneyimsizlik, ihmal veya ilgisizlik gibi bir kusurunun bulunması gerekir. Bununla birlikte, her istenmeyen sonuç hekim hatası olarak değerlendirilmez. Tıbbın kabul ettiği, öngörülemeyen ve tüm önlemlere rağmen engellenemeyen sonuçlar “komplikasyon” olarak adlandırılır ve bu durumlarda hekimin sorumluluğu doğmaz. Ancak, bir komplikasyon meydana gelse bile, hekimin bu durumu zamanında fark edip gerekli müdahaleleri yapmaması da ayrı bir kusur olarak değerlendirilebilir.
Maddi Tazminatın Hesaplanma Kriterleri
Anestezi hatası sonucu doğan maddi zararların tazmini talep edilebilir. Maddi tazminat miktarının belirlenmesinde somut ve ölçülebilir veriler esas alınır. Yargılama sırasında bilirkişi raporları ile bu miktar saptanır. Hesaplamada dikkate alınan başlıca kriterler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: Hatalı uygulama sonrası yapılan tüm ek tedaviler, ilaçlar, hastane masrafları, fizik tedavi ve rehabilitasyon giderleri.
- Çalışma Gücü Kaybı (Maluliyet): Hastanın anestezi hatası nedeniyle kalıcı bir sakatlık (maluliyet) yaşaması durumunda, bu durumun çalışma hayatına etkisine bakılır. Maluliyet oranı, Adli Tıp Kurumu gibi resmi kurumlarca belirlenir. Bu oran, hastanın yaşı, mesleği ve aylık kazancı gibi faktörlerle birlikte değerlendirilerek gelecekte mahrum kalacağı kazançlar hesaplanır.
- Bakıcı Giderleri: Hasta, yaşamını başkasının yardımına muhtaç şekilde sürdürmek zorunda kalmışsa, bakıcı giderleri de tazminat kapsamındadır.
- Ekonomik Geleceğin Sarsılması: Hastanın çalışma hayatının ve kariyer planlarının olumsuz etkilenmesinden doğan kayıplar.
Manevi Tazminatın Belirlenme Esasları
Manevi tazminat, anestezi hatası nedeniyle hastanın veya yakınlarının yaşadığı acı, elem, ızdırap ve ruhsal çöküntüyü bir nebze olsun hafifletmeyi amaçlar. Türk Borçlar Kanunu’na göre, bedensel bütünlüğün zedelenmesi veya ölüm halinde manevi tazminat talep edilebilir. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde maddi tazminat gibi net hesaplama yöntemleri yoktur. Hâkim, takdir yetkisini kullanarak şu hususları göz önünde bulundurur:
- Olayın Niteliği ve Kusur Oranı: Hekimin kusurunun ağırlığı, olayın meydana geliş şekli.
- Zararın Boyutu: Hastanın yaşadığı fiziksel ve ruhsal acının derecesi, yaşam kalitesindeki düşüş, kalıcı sakatlığın hayatına etkileri.
- Tarafların Sosyal ve Ekonomik Durumu: Tarafların mali güçleri, tazminatın bir taraf için zenginleşme aracı olmaması, diğer taraf için ise caydırıcı olması ilkesi gözetilir.
- Paranın Alım Gücü: Hükmedilen tazminatın, karar tarihindeki ekonomik koşullara uygun olması.
Anestezi hatası nedeniyle açılacak tazminat davaları, hem tıbbi hem de hukuki bilgi gerektiren karmaşık süreçlerdir. Zararın doğru bir şekilde saptanması, kusur durumunun tespiti ve tazminat miktarının hakkaniyete uygun olarak belirlenmesi için alanında uzman bir sağlık hukuku avukatından destek alınması büyük önem taşımaktadır.
“`
Anahtar Kelime : anestezi hatasi tazminat
