Bilirkişi Raporları Arasındaki Çelişkinin Giderilmesi: Temel İlkeler
Sağlık hukuku alanında görülen davalarda, bilirkişi raporlarına sıkça başvurulmaktadır. Ancak, bazen dava dosyasına sunulan bilirkişi raporları arasında çelişkiler ortaya çıkabilmektedir. Bu durumda çelişkinin nasıl giderileceği ve mahkemenin hangi işlemleri yürütmesi gerektiği, hem hastalar hem hekimler açısından merak edilmektedir.
Bilirkişi Raporu Nedir? Hangi Durumlarda Çelişki Oluşur?
Bilirkişi raporu, mahkemenin teknik bir konuda uzman görüşüne başvurmasıyla alınan, olaya özgü bilimsel nitelikli rapordur. Bilirkişi raporları arasında temel iki nedenle çelişki oluşabilmektedir:
- Farklı bilirkişilerin olgusal verileri veya tıbbi uygulamaları farklı değerlendirmesi,
- Bilirkişilerin olayın hukuki sonuçları konusunda farklı görüşler bildirmesi.
Sağlık alanında en sık karşılaşılan çelişkiler, tedavi standartlarının uygulanışı ya da komplikasyon ile malpraktisin ayrımı konusunda ortaya çıkmaktadır.
Bilirkişi Raporu Çelişkisi Nasıl Giderilir?
Türk yargı sisteminde, dava dosyasındaki bilirkişi raporları arasında çelişki tespit edilirse, mahkeme, raporlardan birisini tercih ederek karar veremez. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere; çelişkinin giderilmesi zorunludur. Çelişkili raporlar karşısında izlenecek başlıca adımlar şunlardır:
- Çelişkinin Mahkemece Açıkça Tespit Edilmesi: Mahkeme, raporlar arasında hangi noktalarda çelişki olduğunu açıkça belirler.
- Ek Rapor veya Yeni Bilirkişi İncelemesi: Çelişkinin giderilmesi için önce aynı kurula ek rapor sorulabilir. Çelişki devam ederse yeni ve farklı bir bilirkişi veya teknik kuruldan rapor alınır.
- Taraflara Beyan ve İtiraz Hakkı: Söz konusu raporlar taraflara tebliğ edilir, tarafların itirazları alınır.
- Gerekçeli Karar: Son olarak, mahkeme, hangi raporu neden tercih ettiğini gerekçeleriyle açıkça karara yansıtır (6098 s. TBK m. 49, 6100 s. HMK m. 266 vd.).
Uygulamada, Sağlık Bakanlığı veya ilgili üniversite hastanelerinin oluşturduğu yüksek nitelikli bilirkişi kurullarına başvurularak, bilimsel ve tarafsız ek inceleme yapılması sağlanmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Birkaç bilirkişi raporundaki görüş farklılığı davanın sonucunu etkiler mi?
Evet. Bilirkişi raporları, özellikle teknik ve tıbbi olaylarda mahkemeye yol gösterici olduğundan, çelişki giderilmeden hüküm kurulamaz.
Çelişki giderilmeden verilen mahkeme kararına karşı ne yapılabilir?
Çelişki giderilmeden karar verilirse, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında bozma sebebi olduğu belirtilmiştir. Taraflar, istinaf veya temyiz yoluna başvurabilir.
Mahkeme kendi bilgisine dayanarak raporlardan birisini seçebilir mi?
Mahkeme, teknik konularda uzman bilirkişilerin görüşüne başvurmak zorundadır. Gerekçesiz olarak bir raporu tercih etmek hukuki değildir.
Sonuç ve Hukuki Dayanak
Bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi, adil yargılanma hakkının bir gereğidir. Çelişkinin giderilmesi için mahkemeler, tarafsız ve bilimsel ek raporlar alarak, taraflara itiraz hakkı tanıyıp, hangi raporu esas aldığını gerekçeli olarak belirtmek zorundadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında ve ilgili kanunlarda bu husus açıkça düzenlenmiştir. Taraflar, süreçte aktif olarak hak arama imkânına sahiptir.
Anahtar Kelime : bilirkisi raporu
