Sağlık hukuku alanında yürütülen malpraktis (tıbbi uygulama hatası) davalarında, mahkemenin kararını büyük ölçüde etkileyen en önemli delillerden biri bilirkişi raporlarıdır. Bu raporlar, tıbbi olayın standartlara uygun olup olmadığını, hekimin bir kusuru bulunup bulunmadığını ve hastanın zararının bu eylemden kaynaklanıp kaynaklanmadığını teknik açıdan aydınlatır. Ancak bazı durumlarda bilirkişi heyeti, hastanın mevcut tüm sağlık sorunlarını, tanılarını ve iddialarını raporda değerlendirmeyebilir. Bu durum, adil bir yargılama sürecini sekteye uğratabilir ve hak kayıplarına yol açabilir. Peki, böyle bir durumda ne yapılmalıdır?
Bilirkişi Raporunun Hukuki Niteliği ve Yargılamadaki Rolü
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca bilirkişi, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda mahkemeye görüş sunan bir uzmandır. Bilirkişi raporu, hakim için bağlayıcı olmayan, takdiri bir delildir. Ancak, özellikle tıbbi konular gibi hakimin uzmanlık alanı dışında kalan davalarda, mahkemelerin kararlarını büyük ölçüde bu raporlara dayandırdığı bir gerçektir. Bu nedenle raporun eksiksiz, çelişkisiz, denetime elverişli ve bilimsel verilere uygun olması hayati önem taşır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre de eksik incelemeye dayalı veya yetersiz bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması, bozma sebebi olarak kabul edilmektedir.
Eksik Değerlendirme Durumunda Atılabilecek Adımlar
Bilirkişi raporunun, hastanın mevcut tüm tanılarını veya iddialarını kapsamadığı fark edildiğinde, tarafların başvurabileceği hukuki yollar mevcuttur. Bu yollar, yargılamanın sağlıklı ilerlemesi ve gerçeğin tam olarak ortaya çıkarılması için kritik öneme sahiptir.
1. Bilirkişi Raporuna İtiraz ve Ek Rapor Talebi
Taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde mahkemeye bir dilekçe ile başvurarak rapora itiraz edebilirler. Bu itiraz dilekçesinde, raporda hangi tanıların veya tıbbi durumların değerlendirilmediği, hangi hususların eksik bırakıldığı somut ve gerekçeli bir şekilde açıklanmalıdır. Sadece “rapora itiraz ediyorum” gibi genel bir ifade yeterli görülmemektedir. Mahkeme, bu itirazları yerinde bulursa, aynı bilirkişi heyetinden, eksik bırakılan hususları tamamlaması için bir ek rapor düzenlemesini isteyebilir.
2. Yeni Bilirkişi Heyeti Görevlendirilmesi Talebi
Eğer mevcut rapor o kadar eksik veya hatalıysa ki ek raporla düzeltilmesi mümkün görünmüyorsa veya raporlar arasında ciddi çelişkiler varsa, taraflar mahkemeden yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirilmesini talep edebilirler. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 281. maddesi bu imkanı tanımaktadır. Özellikle değerlendirilmeyen tanılar, farklı uzmanlık alanlarını ilgilendiriyorsa, yeni oluşturulacak heyetin bu uzmanlık alanlarına sahip hekimlerden oluşması talep edilmelidir. Yargıtay kararlarında da raporlar arası çelişkilerin giderilmesi veya yetersiz rapor varlığında yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiği sıklıkla vurgulanmaktadır.
3. Uzman Mütalaası (Bilimsel Görüş) Sunmak
Taraflar, iddialarını kuvvetlendirmek ve bilirkişi raporundaki eksiklikleri daha net bir şekilde ortaya koymak amacıyla, kendilerinin belirlediği uzman bir hekimden uzman mütalaası (bilimsel görüş) alarak mahkemeye sunabilirler. HMK kapsamında bir delil olan uzman mütalaası, rapordaki eksikliklere ve değerlendirilmeyen tanılara dikkat çekerek, mahkemenin yeni bir bilirkişi incelemesine veya ek rapora karar vermesinde etkili olabilir.
İtiraz Sürecinde Nelere Dikkat Edilmelidir?
- Süreyi Kaçırmamak: Rapora itiraz için öngörülen iki haftalık yasal süre hak düşürücüdür. Bu süre içinde itiraz edilmemesi halinde, rapordaki aleyhe olan hususlar kabul edilmiş sayılabilir.
- Gerekçeli Olmak: İtirazlar somut, açık ve hukuki/tıbbi dayanaklara oturtulmalıdır. Hangi tanının neden değerlendirilmesi gerektiği, bu tanının sonuçla olan illiyet (nedensellik) bağı açıklanmalıdır.
- Profesyonel Destek Almak: Sürecin teknik ve hukuki niteliği göz önüne alındığında, bir sağlık hukuku avukatından destek almak, hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Sonuç olarak, bilirkişi raporunda hastanın tüm tanılarının değerlendirilmemiş olması, davanın sonu anlamına gelmez. Kanun, bu tür eksikliklerin giderilmesi için taraflara önemli haklar tanımıştır. Doğru ve zamanında atılacak hukuki adımlar ile raporun eksiksiz hale getirilmesi ve adaletin tecelli etmesi sağlanabilir.
Anahtar Kelime : bilirkişi raporu eksik
