Diş Hekimi Hatası (Malpraktis) ve Tazminat Hakkı
Diş hekimliği uygulamaları, teşhis ve tedavi süreçlerinde belirli riskler içerir. Bu süreçlerde hekimin standart tıbbi uygulamalardan sapması, bilgi veya beceri eksikliği nedeniyle hastanın zarar görmesi “tıbbi uygulama hatası” yani “malpraktis” olarak tanımlanır. Türk Tabipleri Birliği Meslek Etiği Kuralları’na göre bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle bir hastanın zarar görmesi hekimliğin kötü uygulanması anlamına gelmektedir. Bu gibi durumlarda, hastaların maddi ve manevi zararlarının giderilmesi için tazminat davası açma hakkı doğar. Hatalı tıbbi uygulama; yanlış teşhis, eksik tedavi, yanlış ilaç kullanımı veya müdahalenin uzman olmayan kişilerce yapılması gibi çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Bu tür hatalar sonucunda hastada ağrı, sinir hasarı, çenede kemik erimesi, diş kaybı veya enfeksiyon gibi ciddi sağlık sorunları meydana gelebilir.
Hukuki Dayanak: Vekalet ve Eser Sözleşmesi Ayrımı
Diş hekimi ile hasta arasındaki hukuki ilişki, yapılan işlemin niteliğine göre şekillenir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, dolgu, kanal tedavisi, diş çekimi gibi tedavi amaçlı işlemler “vekalet sözleşmesi” hükümlerine tabidir. Vekalet sözleşmesinde diş hekimi, belirli bir sonucu garanti etmez ancak süreci tıp biliminin güncel standartlarına ve özen yükümlülüğüne uygun olarak yürütmeyi taahhüt eder. Buna karşılık, porselen kaplama, implant, zirkonyum gibi estetik amaçlı ve salt güzellik kaygısıyla yapılan uygulamalar “eser sözleşmesi” olarak kabul edilir. Eser sözleşmesinde ise hekim, vaat edilen estetik sonuca ulaşmayı taahhüt eder ve bu sonucun sağlanamaması doğrudan sorumluluk doğurur.
Tazminat Miktarının Hesaplanmasında Esas Alınan Kriterler
Diş hekimi hatası nedeniyle açılacak tazminat davalarında, zarar görenin talep edebileceği tazminat türleri maddi ve manevi tazminat olarak ikiye ayrılır. Hakim, tazminat miktarını belirlerken çeşitli kriterleri göz önünde bulundurur.
Maddi Tazminat Kalemleri
Maddi tazminat, hastanın uğradığı somut ve ölçülebilir zararların karşılığıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil sorumluluğunu düzenleyen maddeleri uyarınca, kusurlu bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Maddi tazminatın hesaplanmasında dikkate alınan başlıca kalemler şunlardır:
- Tedavi Giderleri: Hatalı tedavi nedeniyle yapılması gereken ek ve düzeltici tedavilerin masrafları, ilaç bedelleri, hastane ve muayene ücretleri bu kapsama girer.
- Diğer Masraflar: Tedavi sürecinde yapılan ulaşım, konaklama ve bakıcı giderleri gibi zorunlu masraflar talep edilebilir.
- Kazanç Kaybı: Hastanın tedavi süresince çalışamaması nedeniyle mahrum kaldığı gelir veya iş gücü kaybı oranında gelecekteki ekonomik kayıpları maddi tazminatın bir parçasını oluşturur.
- Ödenen Ücretin İadesi: Yargıtay kararlarına göre, diş hekimi hatalı tıbbi müdahalesi nedeniyle sözleşmedeki edimini yerine getirememiş sayılır ve hastanın ödediği ücreti iade etmesi gerekebilir.
Maddi zararların ispatı için fatura, makbuz ve uzman bilirkişi raporları gibi belgeler büyük önem taşır. Yargıtay, zararların belgelendirilmesini gerekli bir unsur olarak görmektedir.
Manevi Tazminatın Belirlenmesi
Manevi tazminat, hastanın hatalı tedavi nedeniyle yaşadığı fiziksel acı, elem, keder ve psikolojik sarsıntının bir nebze olsun hafifletilmesini amaçlar. Türk Borçlar Kanunu’na göre, bedensel bütünlüğün zedelenmesi durumunda hakim, olayın özelliklerini göz önünde bulundurarak hakkaniyete uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Manevi tazminat miktarının belirlenmesinde standart bir formül bulunmamaktadır. Hakim, takdir yetkisini kullanırken şu hususları dikkate alır:
- Hatanın Ağırlığı: Hekimin kusurunun (ihmal, dikkatsizlik vb.) derecesi.
- Zararın Boyutu: Hastanın yaşadığı kalıcı veya geçici sağlık sorununun ciddiyeti, estetik bir kayıp olup olmadığı.
- Yaşanan Acı ve Izdırap: Tedavi sürecinin uzunluğu, ağrılı geçmesi ve hastanın yaşam kalitesindeki düşüş.
- Tarafların Sosyal ve Ekonomik Durumları: Tazminatın bir taraf için zenginleşme, diğer taraf için ise yıkım aracı olmaması ilkesi gözetilir.
Örneğin, hatalı bir diş çekimi sonucu kalıcı sinir hasarı yaşayan bir hasta ile geçici bir enfeksiyon yaşayan bir hastanın alacağı manevi tazminat miktarı farklı olacaktır.
Uygulamadan Örnekler ve Bilirkişi Raporlarının Rolü
Diş hekimi hatası davalarında mahkemeler, olayın aydınlatılması için mutlaka uzman bilirkişi heyetlerinden rapor alırlar. Genellikle üniversitelerin diş hekimliği fakültelerinden seçilen akademisyenlerden oluşan bu heyetler, yapılan tedavinin tıp biliminin standartlarına uygun olup olmadığını, hekimin bir kusuru bulunup bulunmadığını ve ortaya çıkan zararın bu hatalı işlemden kaynaklanıp kaynaklanmadığını (illiyet bağı) detaylı bir şekilde inceler. Mahkeme, bilirkişi raporundaki tespitler ve yukarıda sayılan kriterler doğrultusunda adil bir tazminat miktarına hükmeder.
“`
Anahtar Kelime : dis hekimi hatasi tazminat
