İzmir’de Doktorun Hastayı Sevk Yükümlülüğü ve Sevk Etmeme Kusuru
Sağlık hizmeti, hekim ile hasta arasında güvene dayalı bir ilişkiyi zorunlu kılar. Bu ilişkinin temelini, hekimin mesleki bilgi ve becerisini tıp biliminin güncel standartlarına uygun olarak hastanın yararına kullanma yükümlülüğü oluşturur. İzmir gibi metropol şehirlerde, sağlık hizmetlerinin yoğunluğu ve çeşitliliği, hekimlerin sorumluluklarını daha da önemli hale getirmektedir. Bu sorumluluklardan biri de, tıp literatüründe “konsültasyon” veya “sevk” olarak adlandırılan, hastanın teşhis veya tedavisi için başka bir hekime veya daha donanımlı bir sağlık kuruluşuna yönlendirilmesi görevidir.
Bir hekimin, kendi uzmanlık alanını, bilgi birikimini veya çalıştığı kurumun imkanlarını aşan bir durumla karşılaştığında, hastayı ilgili uzmana veya gerekli tıbbi donanıma sahip bir hastaneye sevk etmesi, hem hukuki hem de etik bir zorunluluktur. Bu yükümlülüğün ihmal edilmesi, “tıbbi uygulama hatası” yani malpraktis olarak kabul edilebilir ve hekimin hukuki sorumluluğunu doğurabilir.
Hekimin Sevk Yükümlülüğünün Hukuki Dayanakları
Hekimin sevk yükümlülüğü, temelini birden çok yasal düzenlemeden almaktadır. Bu düzenlemelerin başında, hekim ile hasta arasındaki ilişkinin hukuki niteliğini belirleyen Türk Borçlar Kanunu’ndaki vekalet sözleşmesi hükümleri gelir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre hekim, bir vekil gibi hastanın menfaatini en üst düzeyde gözetmekle ve işini özenle yapmakla yükümlüdür. Bu özen borcu, sadece teşhis ve tedavi uygulamalarını değil, aynı zamanda doğru zamanda ve doğru yere sevk kararını da kapsar.
- Özen Yükümlülüğü: Hekim, hastanın durumunu değerlendirirken, kendi imkan ve uzmanlığının yetersiz kaldığı noktayı tespit edip, hastayı daha ileri bir merkeze yönlendirme basiretini göstermelidir.
- Hasta Hakları Yönetmeliği: Yönetmelik, hastaların sağlık kuruluşunu seçme ve değiştirme hakkını güvence altına alır. Ayrıca mevzuatla belirlenmiş sevk sistemine uygun olarak hastanın başka bir kuruluşa sevk edilebileceği belirtilmiştir. Bu durum, hekime de hastanın haklarına saygı gösterme ve gerektiğinde sevk mekanizmasını işletme sorumluluğu yükler.
- Tıp Biliminin Standartları: Bir rahatsızlığın teşhis veya tedavisinin belirli bir uzmanlık veya teknolojik altyapı gerektirdiği tıp bilimi tarafından kabul görmüşse, bu imkanlara sahip olmayan hekimin hastayı sevk etmemesi, standartlara aykırı bir davranış olarak değerlendirilir.
Sevk Etmeme Kusuru Hangi Durumlarda Ortaya Çıkar?
Doktorun hastayı başka bir hastaneye veya uzmana sevk etmeme kusuru, çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir. Bu durum, her somut olayın kendi özel koşulları içinde değerlendirilmelidir. Ancak genel olarak aşağıdaki durumlar hekimin sorumluluğunu gündeme getirebilir:
- Teşhis Aşamasında Hata: Hekimin, hastalığı doğru teşhis edebilmek için gerekli olan ileri tetkiklerin veya farklı bir uzmanlık dalının görüşünün alınması gerektiğini öngörememesi veya öngörmesine rağmen sevk yapmaması.
- Tedavi İmkanlarının Yetersizliği: Mevcut hastanenin fiziki şartlarının, tıbbi cihazlarının veya personelinin, hastanın ihtiyacı olan tedaviyi uygulamak için yetersiz olması durumunda sevk kararının alınmaması.
- Uzmanlık Alanı Dışında Tedaviye Devam Etme: Hastalığın, hekimin kendi uzmanlık alanını aştığının açık olmasına rağmen tedaviyi sürdürmekte ısrar etmesi ve hastayı ilgili uzmana yönlendirmemesi.
- Komplikasyon Yönetiminde Başarısızlık: Tedavi sırasında gelişen ve yönetimi daha donanımlı bir merkez gerektiren bir komplikasyon karşısında sevk işlemini geciktirmesi veya hiç yapmaması.
Sorumluluk ve Sonuçları
Bir doktorun hastayı zamanında ve usulüne uygun olarak sevk etmemesi nedeniyle hastanın sağlığında bir bozulma, kalıcı bir sakatlık veya ölüm meydana gelmesi durumunda, hekimin hukuki sorumluluğu doğacaktır. Bu sorumluluk, maddi ve manevi tazminat davasına konu olabilir. Yargılama sürecinde mahkemeler, Adli Tıp Kurumu veya üniversitelerin ilgili ana bilim dallarından alacakları bilirkişi raporları ile hekimin sevk yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğini ve bu ihmal ile ortaya çıkan zarar arasında bir illiyet (nedensellik) bağı olup olmadığını değerlendirir. Yargıtay kararlarında, hekimin en hafif kusurunun dahi sorumluluğu için yeterli görüldüğü unutulmamalıdır.
Sonuç olarak, İzmir’de veya Türkiye’nin herhangi bir yerinde görev yapan hekimlerin, tıbbi bilgi ve tecrübelerinin sınırlarını bilerek, kurumlarının imkanlarını doğru değerlendirerek ve her zaman hastanın en yüksek yararını gözeterek hareket etmesi esastır. Gerekli durumlarda hastayı başka bir hekime veya kuruma sevk etmek, bir başarısızlık değil, aksine özen borcunun ve hekimlik mesleğinin bir gereğidir.
“`
Anahtar Kelime : doktor sevk etmeme kusuru
