Sağlık hukuku, hekim ile hasta arasındaki hassas ilişkiyi düzenleyen ve her iki tarafın da hak ve yükümlülüklerini belirleyen önemli bir hukuk dalıdır. Bu ilişkinin temelini güven ve özen yükümlülüğü oluşturur. Ancak bazı durumlarda, hekimin başlanmış bir tedaviyi haklı bir neden olmaksızın ve hastanın sağlığını tehlikeye atacak şekilde sonlandırması gündeme gelebilmektedir. “Doktorun hastayı terk etmesi” olarak bilinen bu durum, tıbbi ihmal (malpraktis) kapsamında değerlendirilen ciddi bir hukuki sorumluluk doğurur.
Doktorun Hastayı Terk Etmesi Nedir?
Doktorun hastayı terk etmesi, hekimin hukuken geçerli bir sebep göstermeksizin, tek taraflı olarak tedavi ilişkisini sonlandırması ve hastayı tedavisiz bırakmasıdır. Bu durum, hastanın sağlığının olumsuz etkilenmesine veya daha ciddi zararlar görmesine neden olabilir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, hekimin özen borcu, tedavinin sonuna kadar kesintisiz bir şekilde devam etmelidir. Hekimin, geçerli bir gerekçe sunmadan veya hastanın bakımını devralacak başka bir hekimin varlığını sağlamadan tedaviyi sonlandırması, bu özen borcunun ihlali olarak kabul edilir.
Hekimin Tedaviyi Sonlandırma Hakkı Var mıdır?
Hekimin, hastayı tedavi etme zorunluluğu mutlak değildir; belirli koşullar altında tedaviden çekilme hakkı bulunmaktadır. Tıbbi Deontoloji Tüzüğü ve Hekimlik Meslek Etiği Kuralları, hekime mesleki veya kişisel sebeplere dayanarak hastaya bakmayı reddetme veya başlanmış bir tedaviyi sonlandırma hakkı tanımaktadır. Ancak bu hak sınırsız değildir ve keyfi bir şekilde kullanılamaz.
Hekimin tedaviyi bırakabilmesi için bazı şartların oluşması gerekir:
- Acil Durum Olmaması: Hekim, acil tıbbi müdahale gerektiren durumlarda hastayı terk edemez. Acil durumlarda tedavi yükümlülüğü esastır.
- Hastanın Sağlığının Tehlikeye Girmemesi: Tedavinin sonlandırılması, hastanın hayatını veya sağlığını tehlikeye atmamalıdır.
- Önceden Bilgilendirme ve Makul Süre: Hekim, tedaviyi bırakma kararını hastaya makul bir süre öncesinden bildirmeli ve hastanın başka bir hekim bulmasına olanak tanımalıdır.
- Devir Yükümlülüğü: Gerekli durumlarda hekim, hastanın tıbbi durumuna ilişkin tüm bilgileri, tedaviyi devralacak olan meslektaşına eksiksiz bir şekilde aktarmakla yükümlüdür.
Örneğin, hasta tarafından hekime yönelik tehdit veya hakaret gibi güven ilişkisini zedeleyen durumlar veya hastanın tedaviye uyum göstermemesi gibi nedenler, hekimin tedaviyi sonlandırması için haklı gerekçeler olarak kabul edilebilir. Ancak bu durumda dahi yukarıda belirtilen prosedürlere uyulması zorunludur.
Hastayı Terk Etmenin Hukuki Sonuçları (Tıbbi İhmal)
Hekimin, yasal şartlara uymadan hastayı terk etmesi, tıbbi ihmal (malpraktis) olarak nitelendirilir ve hukuki sorumluluk doğurur. Türk Borçlar Kanunu’na göre hekimin kusurlu bir eylemiyle hastaya zarar vermesi, tazminat sorumluluğunu gündeme getirir. Hekim ile hasta arasındaki ilişki, Yargıtay içtihatları uyarınca genellikle “vekalet sözleşmesi” olarak kabul edilir. Bu sözleşme uyarınca hekim, işini özenle yapmakla yükümlüdür. Hastayı haksız yere terk etmek bu özen yükümlülüğünün ağır bir ihlalidir.
Bu durumda zarar gören hasta, İzmir’deki bir sağlık hukuku avukatı aracılığıyla maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir.
- Maddi Tazminat: Tedavinin yarıda kalması nedeniyle ortaya çıkan ek tedavi masrafları, gelir kaybı ve diğer maddi zararları kapsar.
- Manevi Tazminat: Hastanın yaşadığı acı, elem, keder ve psikolojik sarsıntı nedeniyle talep edilebilir.
İzmir’de Doktorun Hastayı Terk Etmesi Durumunda Ne Yapılmalı?
İzmir’de böyle bir durumla karşılaşan hastalar veya hasta yakınları, öncelikle durumu belgelemelidir. Tıbbi kayıtlar, raporlar ve tanık ifadeleri delil niteliği taşır. Sürecin karmaşıklığı ve teknik detayları nedeniyle, sağlık hukuku ve malpraktis davalarında uzman bir avukattan hukuki destek almak, hak kayıplarını önlemek adına büyük önem taşımaktadır. Alanında uzman bir avukat, dava sürecinin doğru yönetilmesi, delillerin toplanması ve tazminat taleplerinin hukuki zeminde ileri sürülmesi konusunda müvekkiline rehberlik edecektir.
Sonuç olarak, hekimin hastayı terk etmesi, belirli istisnalar dışında ciddi bir tıbbi ihmal suçudur. Hasta ve hekim arasındaki güven ilişkisinin temelini oluşturan tedavi sürekliliği, ancak yasalarda belirtilen haklı gerekçeler ve usullere uyularak sonlandırılabilir. Aksi takdirde, hekimin hukuki sorumluluğu doğacaktır.
Anahtar Kelime : doktor hastayi terk etme
