E-Nabız Verisi Hukuki Delil mi? Delil Niteliği, İspat ve Uygulama Rehberi
E-Nabız sistemi, bireylerin sağlık verilerini dijital ortamda saklamaya ve yönetmeye imkân tanıyan Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen bir platformdur. E-Nabız üzerinden alınan belgelerin ve kayıtların, gerek hasta gerekse hekim açısından hukuki süreçlerde delil olarak kullanılabilirliği sıkça karşılaşılan bir sorudur. Bu yazıda, E-Nabız verilerinin delil olarak kullanılabilme şartları, delil niteliği ve uygulamadaki yeri hakkında merak edilenler açıklanmaktadır.
E-Nabız Verisinin Hukuki Dayanağı ve Delil Niteliği
Türk Hukukunda ispat hukuku bakımından, taraflar iddialarını her türlü hukuka uygun delille ispat edebilirler. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na (HMK) göre sunulan dijital veriler de dâhil olmak üzere, tarafların sunduğu belgeler delil olarak dikkate alınabilmektedir.
E-Nabız verileri; muayene, laboratuvar sonuçları ve radyolojik görüntüler gibi kişiye özel sağlık kayıtlarını içerir ve Sağlık Bakanlığı’nın gözetiminde güvenli bir şekilde saklanır. Elektronik veriler, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında güvenli elektronik imza ile oluşturulmuş ise, “belge” ve “kesin delil” özelliği kazanabilir. Ancak, E-Nabız çıktılarında genellikle güvenli elektronik imza bulunmadığından, bunlar çoğunlukla “delil başlangıcı” veya “takdiri delil” olarak kabul edilmektedir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere; e-imzasız elektronik belgelerin delil niteliği, mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır.
E-Nabız Kayıtlarının Mahkemede Kullanımı
E-Nabız sistemi üzerinden alınan sağlık verileri, mahkemede sunulmak istendiğinde aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
- Aslına Uygunluk: E-Nabız belgeleri mahkemeye sunulmadan önce, orijinalliği ve aslına uygunluğu Sağlık Bakanlığı veya ilgili sağlık kuruluşu tarafından doğrulanabilir.
- Delil Niteliği: E-Nabız kayıtları, genellikle delil başlangıcı veya destekleyici delil olarak kullanılır. Ancak, ihtilaf konusu sağlık olgusunun başka kanıtlarla desteklenmesi halinde hukuki ispat gücü artar.
- Uzman Görüşü: Tıbbi belgeler çoğu zaman bilirkişi incelemesine sunulur. Sağlık kayıtlarının içeriği hekimin, kaydın doğruluğu ise Sağlık Bakanlığı’nın raporuyla teyit edilebilir.
- Kişisel Verilerin Korunması: E-Nabız’dan alınan veriler, mahkemeye sunulurken kişisel verilerin korunması mevzuatına (6698 sayılı Kanun) uygun şekilde hareket edilmelidir.
Yasal Dayanaklar ve Yargıtay Yaklaşımları
Türk Borçlar Kanunu’nun 49. maddesi, Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesi ve HMK’nın ilgili hükümlerine göre; tarafların iddialarını ispat yükümlülüğü ve her türlü hukuka uygun delil kullanabilme hakkı bulunmaktadır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında elektronik sistemlerden elde edilen sağlık verilerinin geçerliliği, kaynağının güvenilir olması ve başka delillerle desteklenmesi şartına bağlanmıştır.
Bununla birlikte, Resmi Gazete ve Sağlık Bakanlığı’nın duyurlarından da anlaşılacağı üzere, dijital sağlık bilgileri adli ve idari makamlarda artan bir şekilde değerlendirilmektedir. Ancak tamamen kendi başına kesin delil niteliği taşıyıp taşımadığı, somut olayın özelliklerine göre değişkenlik göstermektedir.
Sonuç Ve Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler
E-Nabız verileri, gerek hasta gerekse hekim açısından şeffaflık ve bilgilendirme işlevi taşırken, hukuki süreçlerde delil olarak kullanılması çeşitli koşullara tabidir. Sağlık Bakanlığı tarafından kayıt altına alınmış bu belgeler, genellikle mahkemelerde takdiri delil veya delil başlangıcı olarak kabul edilmekte olup, başka belgelerle desteklenmesi durumunda ispat gücü artmaktadır. Mahkemeye sunulurken her zaman veri gizliliği ilkelerine riayet edilmelidir. Kısacası, E-Nabız çıktısı, usulüne uygun şekilde ve destekleyici diğer delillerle birlikte sunulursa hukuki süreçlerde önemli bir rol oynayabilir.
Anahtar Kelime : saglik-hukuku
