Kişinin hayattayken, vefatından sonra malvarlığının nasıl paylaştırılacağına veya son arzularının ne olduğuna dair hazırladığı yazılı belgeye vasiyetname denir. Türk Medeni Kanunu’na göre vasiyetname düzenlemenin resmi, sözlü ve el yazılı olmak üzere üç yolu bulunmaktadır. Bu yöntemler arasında en pratik ve masrafsız olanı el yazılı vasiyetnamedir. Ancak bu vasiyetnamenin hukuken bir geçerlilik taşıması için kanunda belirtilen katı şekil şartlarına harfiyen uyulması zorunludur. Aksi takdirde, mirasçıların açacağı bir vasiyetnamenin iptali davası ile geçersiz kılınabilir.
El Yazılı Vasiyetname Nedir?
El yazılı vasiyetname, mirasbırakanın son isteklerini, herhangi bir resmi memur veya tanık olmaksızın, tamamen kendi el yazısıyla kaleme aldığı hukuki bir belgedir. Türk Medeni Kanunu’nun 538. maddesinde düzenlenen bu vasiyetname türü, pratikliği nedeniyle sıkça tercih edilse de geçerliliği en hassas olan türdür. Kanun koyucu, bu vasiyetnamenin sahteliğini önlemek ve mirasbırakanın gerçek iradesini korumak amacıyla sıkı şekil şartları öngörmüştür.
El Yazılı Vasiyetnamenin Geçerlilik Şartları Nelerdir?
Bir el yazılı vasiyetnamenin mahkemeler tarafından geçerli kabul edilebilmesi için aşağıda belirtilen şartların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekmektedir. Bu şartlardan birinin dahi eksik olması, vasiyetnamenin iptaline neden olabilir.
- Tamamen El Yazısıyla Yazılmış Olma: Vasiyetnamenin başından sonuna kadar, metnin tamamı bizzat vasiyetçinin kendi el ürünü olmalıdır. Bilgisayar, daktilo gibi araçlarla yazılan veya bir başkası tarafından kaleme alınan metinler geçersizdir. Bu kural, vasiyetnameye sonradan yapılabilecek ekleme ve çıkarmalar için de geçerlidir.
- Tarihin Belirtilmesi: Vasiyetnamenin düzenlendiği tarihin; yıl, ay ve gün olarak açıkça ve elle yazılması zorunludur. Tarihin eksik yazılması veya rakamla ya da kısaltma ile belirtilmesi, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre genellikle iptal sebebi sayılmaktadır. Tarih, mirasbırakanın vasiyetnameyi düzenlediği andaki ehliyet durumunun tespiti ve birden fazla vasiyetname olması durumunda hangisinin son iradeyi yansıttığını belirlemek açısından kritik öneme sahiptir.
- İmza: Metnin tamamı yazıldıktan sonra, en sonuna vasiyetçi tarafından el yazısıyla imza atılmalıdır. İmza, metnin sona erdiğini ve içeriğinin onaylandığını gösterir. Kanun, ıslak imzayı şart koşar; mühür, parmak izi veya kaşe gibi unsurlar imzayı geçersiz kılar.
Vasiyetname Hazırlarken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Geçerli bir vasiyetname hazırlamak, hukuki bilgi ve özen gerektirir. Hak kayıplarını önlemek için şu hususlara özellikle dikkat edilmelidir:
- Ehliyet Durumu: Vasiyetname yapabilmek için kişinin ayırt etme gücüne sahip ve 15 yaşını doldurmuş olması gerekir. Vasiyetçinin vasiyetnameyi düzenlediği tarihte akıl sağlığının yerinde olması, sonradan açılabilecek iptal davalarına karşı en önemli güvencedir.
- Açık ve Anlaşılır İfade: Vasiyetnamedeki ifadeler, yoruma mahal vermeyecek şekilde net ve anlaşılır olmalıdır. Miras bırakılacak kişi ve malların tereddüde yer bırakmayacak şekilde belirtilmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önler.
- Saklı Pay Kuralları: Miras hukukunda bazı mirasçıların (altsoy, eş, anne-baba) saklı pay olarak adlandırılan ve vasiyetname ile dahi ortadan kaldırılamayan hakları bulunur. Vasiyetname düzenlenirken bu saklı paylara tecavüz edilmemesi, ileride tenkis davası açılmasını engellemek adına önemlidir.
- Saklama ve Teslim: El yazılı vasiyetname, düzenleyen kişi tarafından evinde saklanabileceği gibi, bir yakınına da emanet edilebilir. Ancak en güvenli yöntem, hazırlanan vasiyetnamenin noter, sulh hukuk hâkimi veya yetkili bir memura açık ya da kapalı bir zarf içinde teslim edilerek saklanmasını sağlamaktır. Bu, vasiyetnamenin kaybolmasını veya kötü niyetli kişilerce yok edilmesini engeller.
Sonuç olarak, el yazılı vasiyetname pratik bir çözüm gibi görünse de, taşıdığı hukuki riskler nedeniyle büyük bir titizlikle hazırlanmalıdır. Yukarıda belirtilen şekil şartlarına uyulmaması, mirasbırakanın son arzularının yerine getirilememesine ve mirasçılar arasında uzun yıllar sürecek davalara yol açabilir. Bu nedenle, vasiyetname hazırlamadan önce bir hukuk profesyonelinden destek almak, olası hak kayıplarını önlemek adına atılacak en doğru adımdır.
“`
Anahtar Kelime : saglikhukuku
