Estetik operasyonlar, kişilerin görünümlerine yönelik beklentilerini karşılamak amacıyla yapılan tıbbi müdahalelerdir. Ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi, bu operasyonlarda da istenmeyen sonuçlar veya komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Beklentilerin karşılanmadığı veya tıbbi bir hata (malpraktis) yaşandığı durumlarda, hastaların maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı doğmaktadır. İzmir gibi sağlık turizminin yoğun olduğu şehirlerde bu tür davalarla sıkça karşılaşılmaktadır. Tazminat davası, sürecin sadece bir boyutunu oluşturur; hekim hakkında başlatılabilecek bir disiplin süreci de mevcuttur. Bu süreç, hem hekimin mesleki kariyeri hem de tazminat davasının seyri üzerinde önemli etkilere sahiptir.
Estetik Operasyon Sonrası Hekimin Disiplin Sorumluluğu
Estetik operasyonlarda ortaya çıkan ve hekim kusuruna dayandığı iddia edilen olumsuz sonuçlar, hekimin sadece hukuki ve cezai sorumluluğunu değil, aynı zamanda mesleki disiplin sorumluluğunu da gündeme getirir. [12] Türkiye’de hekimlerin mesleki disiplin süreçleri, bağlı oldukları tabip odaları ve Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Sağlık Meslekleri Kurulu tarafından yürütülür. [7, 23] İzmir’de görev yapan bir hekim için bu süreç, İzmir Tabip Odası nezdinde başlar. [21]
Disiplin Soruşturması Nasıl Başlar ve İşler?
Disiplin süreci, genellikle hasta veya yakınlarının şikayeti üzerine başlar. Şikayet, doğrudan ilgili tabip odasına veya Sağlık Bakanlığı’na (SABİM, CİMER üzerinden) yapılabilir. Süreç genel hatlarıyla şu şekilde işler:
- Şikayet ve Ön İnceleme: Hasta şikayetini içeren bir dilekçe ile İzmir Tabip Odası’na başvurur. Yönetim kurulu, şikayeti inceleyerek bir soruşturma açılıp açılmayacağına karar verir. [24]
- Savunma ve Bilirkişi İncelemesi: Soruşturma açılmasına karar verilirse, hekimden iddialara ilişkin yazılı savunması istenir. [23] Yönetim kurulu, tıbbi değerlendirme için konuyu uzman bir bilirkişi hekime gönderebilir.
- Onur Kurulu Aşaması: Soruşturma dosyası, karar verilmek üzere Tabip Odası Onur Kurulu’na sevk edilir. Onur Kurulu, tarafları ve tanıkları dinleyerek dosya üzerinden bir karar verir.
Disiplin Süreci Sonucunda Uygulanabilecek Yaptırımlar
İzmir Tabip Odası Onur Kurulu veya Sağlık Meslekleri Kurulu tarafından yürütülen soruşturma neticesinde hekimin kusurlu bulunması halinde, eylemin ağırlığına göre çeşitli yaptırımlar uygulanabilir. [7] Türk Tabipleri Birliği Disiplin Yönetmeliği’ne göre verilebilecek cezalar şunlardır:
- Uyarma: Hekime mesleki davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesidir.
- Para Cezası: Kanunda belirtilen oranlarda para cezası uygulanmasıdır.
- Geçici Olarak Meslekten Men: Hekimin, fiilin niteliğine göre üç aydan bir yıla kadar mesleğini icra etmekten geçici olarak alıkonulmasıdır. [10]
- Oda Bölgesinde Çalışmanın Yasaklanması: Daha ağır disiplin suçları için öngörülen bir yaptırımdır.
Bu kararlara karşı Türk Tabipleri Birliği Yüksek Onur Kurulu’na itiraz yolu açıktır. [22]
Disiplin Sürecinin Tazminat Davasına Etkisi
Bir hekim hakkında başlatılan disiplin soruşturması ile adli mahkemelerde (tüketici mahkemesi veya idare mahkemesi) görülen tazminat davası birbirinden bağımsız süreçlerdir. [4, 12] Ancak aralarında önemli bir etkileşim bulunmaktadır.
Delil Niteliği: Disiplin kurulu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporları, ifadeler ve verilen karar, tazminat davasında mahkeme tarafından güçlü bir delil olarak değerlendirilebilir. Özellikle hekimin kusurlu bulunduğuna dair verilen bir disiplin cezası, tazminat davasında hastanın elini oldukça güçlendirir.
Kusur Oranının Belirlenmesi: Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre estetik operasyonlar, bir “eser sözleşmesi” niteliğindedir. [3, 5, 6] Bu tür sözleşmelerde hekim, belirli bir sonucu garanti etme borcu altına girer. [5, 6] Disiplin soruşturmasında hekimin tıbbi standartlara aykırı davrandığının veya özen yükümlülüğünü ihlal ettiğinin tespit edilmesi, tazminat davasında kusur oranının belirlenmesinde önemli bir rol oynar.
Sonuç olarak, estetik operasyon kaynaklı bir uyuşmazlıkta, tazminat davası açmanın yanı sıra ilgili tabip odasına şikayette bulunarak disiplin sürecini başlatmak, hastanın hukuki mücadelesinde bütüncül bir yol izlemesini sağlar. İzmir’de bu tür bir süreçle karşı karşıya kalan hasta ve hekimlerin, sürecin her iki boyutunu da bilen bir sağlık hukuku avukatından destek alması, hak kayıplarının önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
“`
Anahtar Kelime : sağlık hukuku
