Tıbbi uygulama hataları (malpraktis) veya haksız fiiller sonucunda bireylerin beden bütünlüğü zarar görebilmektedir. Bu tür durumlarda mağdurların en çok merak ettiği konulardan biri, henüz gerçekleşmemiş ancak gelecekte yapılması zorunlu olan tedavi harcamalarının tazminat olarak talep edilip edilemeyeceğidir. Türk hukuk sisteminde, zarar gören kişinin gelecekteki mağduriyetlerini önlemek amacıyla “gelecekteki tedavi giderleri” maddi tazminat kapsamında talep edilebilmektedir.
Gelecekteki Tedavi Giderlerinin Hukuki Dayanağı Nedir?
Beden bütünlüğünün ihlalinden doğan zararlar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) haksız fiil sorumluluğunu düzenleyen genel hükümleri çerçevesinde ele alınır. Kanun’un bedensel zararları konu alan TBK’nın 54. maddesi açıkça “tedavi giderlerinin” tazminat kapsamında olduğunu belirtmektedir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da vurgulandığı üzere, tedavi giderleri yalnızca dava tarihine kadar yapılan harcamalarla sınırlı değildir. Gelecekte yapılması kaçınılmaz olan tıbbi müdahaleler, ilaçlar, protez değişimleri ve rehabilitasyon süreçleri de bu kapsamda değerlendirilmektedir.
Hangi Harcamalar Gelecekteki Tedavi Gideri Olarak İstenebilir?
Gelecekteki tedavi giderlerinin tazminat olarak talep edilebilmesi için bu giderlerin “zorunlu ve kaçınılmaz” olması gerekir. Bu doğrultuda talep edilebilecek başlıca giderler şunlardır:
- Gelecekteki Ameliyat ve Müdahale Ücretleri: Hastanın iyileşmesi veya durumunun kötüye gitmesini önlemek amacıyla gelecekte olması gereken ameliyatların maliyetleri.
- Protez, Ortez ve Tıbbi Cihaz Yenileme Giderleri: Vücuda takılan platin, protez veya ortopedik cihazların belirli aralıklarla değiştirilmesi gerekiyorsa, bu cihazların gelecekteki yıpranma payı ve yenileme maliyetleri.
- Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Kazadan veya hatalı tıbbi müdahaleden sonra hastanın uzun süre alması gereken fizyoterapi seanslarının ücretleri.
- Sürekli İlaç ve Bakım Malzemesi Giderleri: Ömür boyu kullanılması gereken özel ilaçlar, medikal malzemeler ve hijyen ürünleri.
- Bakıcı Giderleri: Ağır bedensel zararlarda, hastanın kendi bakımını idame ettiremeyeceğinin tespiti halinde gelecekte ihtiyaç duyacağı profesyonel veya aile içi bakıcı maliyetleri.
Tazminat Talebinin Kabul Edilmesi İçin Gerekli Şartlar
Mahkemelerin gelecekteki tedavi giderlerine hükmedebilmesi için birtakım hukuki ve tıbbi kriterlerin bir arada bulunması zorunludur. Yargıtay prensiplerine göre bu şartlar şu şekilde özetlenebilir:
1. Nedensellik Bağının (İlliyet Bağı) Varlığı
Talep edilen gelecekteki tedavilerin, meydana gelen haksız fiil veya tıbbi uygulama hatası nedeniyle gerekli hale gelmiş olması şarttır. Zarar veren olay ile gelecekteki tedavi ihtiyacı arasında doğrudan bir bağ bulunmalıdır.
2. Tıbbi Raporla İspat Edilmesi
Gelecekteki tedavi giderlerinin sadece davacının beyanına dayanarak kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumun, Adli Tıp Kurumu, üniversite hastanelerinin ilgili kürsüleri veya tam teşekküllü hakem hastanelerden alınacak usulüne uygun bir sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi gerekir. Raporda, gelecekte hangi tedavilerin yapılacağı ve bu tedavilerin sıklığı açıkça belirtilmelidir.
3. Bilirkişi Tarafından Hesaplanabilirlik
Sağlık kurulu raporu doğrultusunda, aktüerya uzmanı (tazminat hesaplama uzmanı) ve uzman hekimlerden oluşan bilirkişi heyeti, gelecekteki tedavi giderlerinin piyasa rayiçlerine göre bugünkü değerini hesaplar. Bu hesaplama yapılırken Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmayan, hastanın cebinden çıkması kesin olan tutarlar esas alınır.
Hekimler ve Sağlık Kuruluşları Açısından Önemi
Sağlık hukuku uyuşmazlıklarında, hekimler ve hastane yönetimleri de bu tazminat kalemleriyle karşı karşıya kalabilmektedir. Malpraktis iddialarında, hekimin kusurunun tespit edilmesi halinde, hastanın sadece geçmiş tedavi masraflarını değil, ömür boyu sürecek tedavi ve bakım giderlerini de tazmin etmekle yükümlü tutulabileceği unutulmamalıdır. Bu durum, tıbbi kayıtların doğru tutulmasının ve savunma süreçlerinin profesyonelce yönetilmesinin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
Sonuç
Özetle, Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay’ın yerleşik kararları uyarınca, gelecekte yapılması kesin olan tedavi giderleri henüz harcanmadan dava yoluyla tazminat olarak istenebilir. Bu süreçte hak kaybına uğramamak adına, tıbbi durumun uzman hekim raporlarıyla eksiksiz belgelenmesi ve hukuki sürecin uzman bir sağlık hukuku avukatı eşliğinde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.
Anahtar Kelime : tedavi giderleri tazminat
