İzmir ve çevresindeki özel ve kamu hastanelerinde sağlık hizmetlerinin sunumunda, temizlik, güvenlik, veri girişi veya yemekhane gibi alanlarda taşeron olarak adlandırılan alt işveren firmalarından hizmet alınması yaygın bir uygulamadır. Ancak bu firmalara bağlı personelin hastalara veya üçüncü kişilere bir zarar vermesi durumunda, zararın tazmini konusunda karmaşık bir hukuki tablo ortaya çıkmaktadır. Hastalar ve sağlık profesyonelleri için bu sorumluluk zincirini anlamak, hakların korunması açısından kritik öneme sahiptir.
Temel Kural: Hastane (Asıl İşveren) Sorumludur
Sağlık hizmeti bir bütün olarak değerlendirilir. Hastanın hastaneye kabulünden taburcu edilmesine kadar geçen süreçteki tüm hizmetlerden, hastanenin kendisi birincil derecede sorumludur. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, hastane, hizmet aldığı taşeron firma personelinin eylemlerinden dolayı da hukuken sorumluluktan kaçamaz. Bu sorumluluğun temelinde iki önemli hukuki ilke yatmaktadır:
- Adam Çalıştıranın Sorumluluğu: Türk Borçlar Kanunu’na göre bir kişiyi (çalışanı) kendi denetimi ve otoritesi altında çalıştıran kişi (işveren), çalışanın işini görürken başkalarına verdiği zararlardan sorumludur. Hastane, asıl işveren olarak, alt işveren (taşeron) personelinin seçiminde, onlara talimat verirken ve faaliyetlerini denetlerken gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Bu özen yükümlülüğünün ihlali, hastanenin sorumluluğunu doğurur.
- Hastanenin Organizasyon Kusuru: Hastane yönetimi, sağlık hizmetinin aksamadan ve güvenli bir şekilde yürütülmesi için gerekli tüm organizasyonu kurmakla yükümlüdür. Bu, yeterli ve nitelikli personel istihdamını, teknik altyapının sorunsuz çalışmasını ve hizmetler arası koordinasyonun eksiksiz sağlanmasını kapsar. Taşeron personelinin yetersizliği, eğitimsizliği veya denetimsizliğinden kaynaklanan bir zarar, doğrudan hastanenin organizasyon kusuru olarak kabul edilir ve tazminat sorumluluğuna yol açar.
Taşeron Personelin Neden Olduğu Zarar Türleri Nelerdir?
Taşeron personelin eylemleri veya ihmalleri sonucu ortaya çıkabilecek zararlar oldukça çeşitlidir. Bunlara örnek olarak şunlar gösterilebilir:
- Temizlik personelinin hijyen kurallarına uymaması sonucu hastanın enfeksiyon kapması.
- Güvenlik görevlisinin müdahalesinin orantısız olması veya görevini ihmal etmesi sonucu hastanın veya yakınının fiziksel zarar görmesi.
- Veri giriş elemanının hasta bilgilerini yanlış işlemesi sonucu teşhis ve tedavide hatalar yaşanması.
- Hasta bakıcının hastayı düşürmesi veya yanlış bir uygulama yapması sonucu yaralanmaların meydana gelmesi.
Bu gibi durumlarda, zarar gören hasta veya yakını, doğrudan hastane yönetimine karşı dava açma hakkına sahiptir. Hastanenin, “Bu zararı benim çalışanım değil, taşeron firmanın çalışanı verdi” şeklindeki bir savunması, hukuken geçerli kabul edilmemektedir. Asıl işveren olan hastane, taşeron firma ile birlikte zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu, zarar gören kişinin tazminatın tamamını ister hastaneden, ister taşeron firmadan, isterse her ikisinden birden talep edebileceği anlamına gelir.
Hastane Sorumluluktan Kurtulabilir mi?
Hastanenin (adam çalıştıranın) sorumluluktan kurtulabilmesi için, çalışanı seçerken, ona talimat verirken ve denetlerken zararın doğmasını engellemek amacıyla tüm özeni gösterdiğini ispatlaması gerekmektedir. Ayrıca, işletme düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu kanıtlamak zorundadır. Ancak sağlık hizmeti gibi yüksek özen gerektiren bir alanda bu “kurtuluş kanıtını” sunmak oldukça zordur. Yargıtay kararları, özellikle hastane enfeksiyonları, hasta düşmeleri veya temel bakım hizmetlerindeki eksiklikler gibi konularda, zararın büyük ölçüde hastanenin organizasyon kusurundan kaynaklandığını kabul etme eğilimindedir.
Hak Arama Sürecinde Nelere Dikkat Edilmelidir?
Hastanede bir taşeron personelinin eylemi nedeniyle zarar gören hastaların, olayın hemen ardından durumu detaylı bir şekilde (tarih, saat, ilgili personelin bilgileri, tanıklar vb.) kayıt altına almaları önemlidir. Zararın ispatı için tıbbi raporlar, kamera kayıtları ve diğer tüm delillerin toplanması gerekir. Sürecin hukuki karmaşıklığı göz önüne alındığında, sağlık hukuku alanında uzman bir avukattan profesyonel destek almak, hak kayıplarını önlemek adına atılacak en doğru adımdır.
Anahtar Kelime : tasaronpersonelsorumlulugu
