Tıbbi uygulamalar, doğası gereği belirli riskler içerir. Ancak her istenmeyen sonuç, hekim hatası veya tıp dilindeki adıyla “malpraktis” anlamına gelmez. Hatalı ameliyat sonrası tazminat davası açılabilmesi için, hekimin veya sağlık kuruluşunun standart tıbbi uygulamadan sapmış olması ve bu sapma neticesinde bir zararın meydana gelmiş olması gerekir. Bu süreç, hem hastalar hem de hekimler için oldukça hassas ve teknik detaylar içeren bir süreçtir. Özellikle İzmir gibi büyük şehirlerde, bu tür davalarda doğru adımların atılması büyük önem taşır.
Tıbbi Malpraktis (Hekim Hatası) Nedir?
Malpraktis, hekimin veya sağlık personelinin bilgisizlik, deneyimsizlik, ihmal veya özensizlik nedeniyle standart tıbbi uygulamayı gerçekleştirmemesi ve bunun sonucunda hastanın zarar görmesidir. Türk Tabipleri Birliği Meslek Etiği Kuralları’na göre “bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle bir hastanın zarar görmesi, hekimliğin kötü uygulaması” olarak tanımlanır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da hekim ile hasta arasındaki ilişkinin bir vekâlet sözleşmesi niteliğinde olduğu ve hekimin, tıp biliminin güncel standartlarına ve tecrübelere göre gerekli özeni gösterme yükümlülüğü altında olduğu vurgulanır. Bu özen yükümlülüğünün ihlali, tazminat sorumluluğunu doğurur.
Malpraktis ve Komplikasyon Ayrımı
Hatalı ameliyat davalarında en kritik ayrım, malpraktis ile komplikasyon arasındadır. Komplikasyon, tıp biliminin kabul ettiği riskler dahilinde, her türlü özen gösterilmesine rağmen ortaya çıkabilen istenmeyen durumlardır. Örneğin, bir ameliyatta enfeksiyon riskinin bulunması ve hekimin tüm önlemleri almasına rağmen enfeksiyon gelişmesi bir komplikasyon olabilir. Ancak, ameliyat sırasında yabancı bir cismin unutulması veya yanlış organa müdahale edilmesi gibi durumlar açıkça birer malpraktis örneğidir. Davanın temelini, zararın öngörülebilir ve önlenebilir bir hatadan mı, yoksa tüm tedbirlere rağmen gelişen kaçınılmaz bir riskten mi kaynaklandığı sorusu oluşturur.
Hatalı Ameliyat Davası İçin Malpraktis Kriterleri
Bir ameliyatın hatalı kabul edilmesi ve tazminat davasına konu olabilmesi için belirli şartların bir arada bulunması gerekir. Bu şartlar, hukuki sorumluluğun temelini oluşturur:
- Standart Tıbbi Uygulamadan Sapma: Hekimin, tecrübeli ve bilgili bir meslektaşının aynı durumda yapmayacağı bir eylemde bulunması veya yapması gereken bir eylemi ihmal etmesi gerekir. Bu, yanlış teşhis, hatalı tedavi yöntemi seçimi, ameliyat tekniğinde hata veya yetersiz bakım gibi şekillerde ortaya çıkabilir.
- Zararın Varlığı: Hastanın bedensel veya ruhsal bütünlüğünde bir zararın (örneğin, organ kaybı, sakatlık, ek tedavi gerekliliği, estetik bozukluk veya ölüm) meydana gelmiş olması şarttır.
- İlliyet Bağı (Nedensellik): Meydana gelen zarar ile hekimin standart uygulamadan sapan eylemi arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi bulunmalıdır. Yani, zararın tam olarak bu hatalı uygulama yüzünden ortaya çıktığı ispatlanmalıdır.
- Kusur: Hekimin eyleminde ihmal, dikkatsizlik veya özensizlik gibi bir kusurun bulunması gerekmektedir. Hekimin kusurlu olup olmadığı, tıbbi standartlara göre değerlendirilir.
Yargılama Sürecinde Bilirkişinin Rolü ve Önemi
Hatalı ameliyat davaları, özel ve teknik bilgi gerektiren davalardır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, hâkimin hukuki bilgisi dışında kalan özel veya teknik bir konunun aydınlatılması gerektiğinde bilirkişi görüşüne başvurulur. Malpraktis davalarında, hekimin eyleminin tıp biliminin standartlarına uygun olup olmadığını, yapılan müdahalenin hatalı sayılıp sayılmayacağını ve zararla eylem arasındaki illiyet bağını tespit etmek hâkimin tek başına karar verebileceği konular değildir.
Bu nedenle, mahkeme dosyayı Adli Tıp Kurumu’na veya üniversitelerin ilgili ana bilim dallarından seçilen uzman hekimlerden oluşan bir bilirkişi heyetine gönderir. Bilirkişi raporu, hekimin kusurlu olup olmadığı, kusurun derecesi ve zararın niteliği gibi konularda mahkemeye bilimsel bir görüş sunar. Yargıtay kararlarında da vurgulandığı üzere, bu raporlar mahkemeyi bağlayıcı olmasa da, teknik niteliği nedeniyle karara esas teşkil eden en önemli delillerden biridir. Bu rapor olmadan davanın esası hakkında karar verilmesi genellikle mümkün değildir.
Tazminat Türleri ve Kapsamı
Hatalı ameliyat nedeniyle açılan davalarda talep edilebilecek iki temel tazminat türü bulunmaktadır. Bu tazminatlar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil sorumluluğuna ilişkin genel hükümlerine dayanır.
Maddi Tazminat
Maddi tazminat, hatalı tıbbi uygulama nedeniyle hastanın malvarlığında meydana gelen somut kayıpları karşılamayı hedefler. Kapsamına şunlar girebilir:
- Tedavi Giderleri: Ek ameliyatlar, ilaçlar, fizik tedavi, hastane ve refakatçi masrafları gibi tüm sağlık harcamaları.
- Çalışma Gücünün Kaybından Doğan Zararlar: Hastanın kalıcı veya geçici olarak çalışma gücünü kaybetmesi nedeniyle uğradığı gelir kaybı.
- Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Kayıplar: Kişinin mesleğini icra edememesi veya kariyerinde ilerleyememesi sonucu ortaya çıkan zararlar.
Manevi Tazminat
Manevi tazminat ise, hastanın hatalı ameliyat nedeniyle yaşadığı acı, elem, keder ve psikolojik sarsıntıyı bir nebze olsun hafifletmeyi amaçlar. Manevi tazminatın miktarı belirlenirken olayın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, hastanın yaşadığı bedensel ve ruhsal acının derecesi gibi faktörler göz önünde bulundurulur.
İzmir’de Hatalı Ameliyat Tazminat Davası Süreci
İzmir’de hatalı bir ameliyat nedeniyle tazminat davası açmayı düşünen hastaların, öncelikle alanında uzman bir sağlık hukuku avukatından destek alması sürecin doğru yönetilmesi açısından kritiktir. Dava, hatanın yapıldığı sağlık kuruluşunun niteliğine göre farklı mahkemelerde açılır. Eğer müdahale özel bir hastanede veya muayenehanede yapıldıysa görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi‘dir. Kamu hastanelerinde (devlet, üniversite) gerçekleşen hatalar için ise öncelikle ilgili idareye (İl Sağlık Müdürlüğü, Rektörlük) başvurulmalı, talebin reddedilmesi veya cevap verilmemesi halinde İdare Mahkemesi‘nde tam yargı davası açılmalıdır.
“`
Anahtar Kelime : malpraktis
