Günümüz dijital dünyasında sosyal medya mecraları, forumlar ve şikayet platformları, hastaların hekimlerle ilgili deneyimlerini paylaştığı aktif alanlar haline gelmiştir. Ancak bu paylaşımlar yapılırken sıklıkla göz ardı edilen kritik bir hukuki sınır bulunmaktadır: Hekimlerin fotoğrafları, isimleri, çalıştıkları kurumlar ve diğer kişisel bilgileri rızaları olmaksızın paylaşılabilir mi? Sağlık hukuku ve kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesinde, bir hekimin rızası dışında fotoğrafının ve kişisel verilerinin internet ortamında paylaşılması ciddi hukuki ve cezai yaptırımlara tabidir.
6698 Sayılı KVKK Açısından Durum
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) uyarınca, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi kişisel veri olarak kabul edilmektedir. Bir hekimin adı, soyadı, görev yaptığı hastane, uzmanlık alanı ve özellikle fotoğrafı bu kapsamda kişisel veridir. KVKK’nın 5. maddesine göre, kişisel verilerin işlenmesi ve dolayısıyla üçüncü kişilerle paylaşılması, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın hukuken mümkün değildir. Hekimin kamuya açık bir alanda görev yapıyor olması ya da kurumsal web sitelerinde bilgilerinin yer alması, bu verilerin herkes tarafından istenildiği gibi kopyalanıp başka mecralarda izinsiz paylaşılabileceği anlamına gelmez. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, kamuya açık kaynaklardan elde edilen kişisel verilerin dahi rıza dışı paylaşılması veri güvenliği ihlali teşkil etmektedir.
Türk Ceza Kanunu Kapsamında Cezai Yaptırımlar
Bir hekimin fotoğrafının veya kişisel bilgilerinin rızası olmaksızın internette, sosyal medyada ya da şikayet sitelerinde paylaşılması sadece hukuki bir ihlal değil, aynı zamanda Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında bir suçtur. 5237 sayılı TCK’nın 136. maddesinde düzenlenen “Verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” suçu, kişisel verileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, yayan veya ele geçiren kişilerin cezalandırılmasını öngörmektedir.
Sosyal Medya Paylaşımları ve TCK 136 İlişkisi
Yargıtay’ın istikrarlı kararlarında, bir kişinin fotoğrafının rızası dışında sosyal medya hesaplarında veya internet sitelerinde paylaşılması bu suç kapsamında değerlendirilmekte ve hapis cezası yaptırımı ile karşı karşıya kalınabilmektedir. Dolayısıyla, bir hastanın hekimden aldığı sağlık hizmetini eleştirme hakkı bulunmakla birlikte, bu eleştiriyi yaparken hekimin görselini ve kişisel verilerini izinsiz olarak yayması cezai sorumluluk doğurur.
Türk Borçlar Kanunu ve Tazminat Sorumluluğu
Kişinin izni olmadan fotoğrafının paylaşılması, Türk Medeni Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında “kişilik haklarının ihlali” niteliğindedir. TBK’nın 49. maddesinde haksız fiilden doğan sorumluluk, 58. maddesinde ise kişilik hakkının zedelenmesi durumunda manevi tazminat hakkı düzenlenmiştir.
Manevi Tazminat Davası Koşulları
Hekimin mesleki itibarını zedeleyecek, onu hedef gösterecek şekilde fotoğrafının ve bilgilerinin paylaşılması durumunda, hekimin haksız fiil hükümlerine dayanarak maddi ve manevi tazminat davası açma hakkı saklıdır. Bu tür davalarda mahkemeler, hekimin toplumsal ve mesleki saygınlığının zarar görüp görmediğini inceleyerek ciddi miktarlarda manevi tazminata hükmedebilmektedir.
Hakları İhlal Edilen Hekimler Ne Yapmalıdır?
Kişisel bilgileri ve fotoğrafları izinsiz şekilde paylaşılan hekimlerin başvurabileceği yasal yollar şunlardır:
- İçeriğin Çıkarılması Talebi: 5651 sayılı Kanun uyarınca, öncelikle içeriğin yayınlandığı platformun yer sağlayıcısına başvurularak içeriğin kaldırılması talep edilebilir.
- Erişimin Engellenmesi: Kişilik haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Sulh Ceza Hakimliğine başvurularak ilgili paylaşıma erişimin engellenmesi kararı alınabilir.
- Suç Duyurusu: TCK m. 136 uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.
- Tazminat Davası: Haksız fiil nedeniyle oluşan zararların tazmini için Asliye Hukuk Mahkemesinde manevi tazminat davası ikame edilebilir.
Sonuç
Sonuç olarak, hastaların ifade özgürlüğü ve tüketici/hasta olarak eleştiri hakları anayasal güvence altında olsa da, bu haklar hekimlerin kişilik haklarını ve kişisel verilerinin korunması hakkını ihlal edecek boyuta ulaşamaz. Bir hekimin fotoğrafının, iletişim bilgilerinin veya çalıştığı kurumun rızası dışında paylaşılması hem KVKK ihlali hem de Türk Ceza Kanunu kapsamında bir suç teşkil eder. Tarafların hak kayıpları yaşamaması adına yasal sınırlara hassasiyetle yaklaşılması hukuki bir zorunluluktur.
Anahtar Kelime : hekim fotoğrafı kişisel
