Sağlık hizmeti, hasta ile hekim arasında kurulan güven ve sözleşme ilişkisine dayalı, kesintisiz devam etmesi gereken bir süreçtir. Ancak bazı durumlarda hekimler, çalıştıkları kurumdan istifa ederek ayrılabilirler. Bu durum, özellikle devam eden bir tedavisi olan hastalar için belirsizlik ve endişe yaratabilir. İzmir gibi büyük bir şehirde, hekimin istifası sonucu yarım kalan tedaviler hem hastalar hem de hekimler için önemli hukuki sorumlulukları gündeme getirmektedir. Bu yazıda, konunun hukuki boyutları, hasta hakları ve dikkat edilmesi gerekenler ele alınacaktır.
Hekim ile Hasta Arasındaki Hukuki İlişkinin Niteliği
Hekim ile hasta arasındaki ilişki, Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere, kural olarak bir “vekâlet sözleşmesi” niteliğindedir. Bu sözleşme kapsamında hekim, tıbbi bilgi ve tecrübesini kullanarak hastanın sağlığına kavuşması için gerekli özeni göstermeyi taahhüt eder. Hekimin bu süreçteki en temel yükümlülüğü “özen borcu” olarak adlandırılır. Yargıtay kararlarına göre hekim, mesleğinin gerektirdiği tüm şartları yerine getirmek, güncel tıbbi gelişmeleri takip etmek ve hastanın durumuna uygun tedaviyi eksiksiz bir şekilde uygulamakla yükümlüdür. Bu özen yükümlülüğü, en hafif kusurda dahi sorumluluğu beraberinde getirebilir.
Hekimin İstifa Etmesinin Hukuki Sonuçları
Hekimin, mesleki veya kişisel nedenlerle çalıştığı kurumdan istifa etme hakkı bulunmaktadır. Ancak bu hak, sınırsız değildir ve özellikle hastanın tedavisinin devam ettiği durumlarda hekime bazı sorumluluklar yükler. Hekimin istifası, hasta ile arasındaki vekâlet sözleşmesini tek taraflı olarak sona erdirme iradesi taşısa da bu durum hastanın mağduriyetine yol açmamalıdır.
Hekim, istifa kararını hastanın sağlık durumunu tehlikeye atmayacak şekilde ve makul bir süre öncesinden bildirerek gerekli tedbirleri almalıdır. Tıbbi Deontoloji Tüzüğü ve Yargıtay kararları uyarınca, hekimin tedaviyi aniden kesmesi, özellikle hastanın hayati bir tehlikesi bulunuyorsa veya sağlığına bir zarar gelecekse, yeni bir hekimin tedaviyi devralması sağlanmadan mümkün değildir. Bu yükümlülüğün ihlali, hekimin hukuki ve cezai sorumluluğuna yol açabilir.
Yarım Kalan Tedavilerde Hastanın Hakları
Hekiminin istifa etmesiyle tedavisi yarım kalan hastaların sahip olduğu temel haklar şunlardır:
- Bilgi Alma Hakkı: Hasta, durumu, yarım kalan tedavinin olası sonuçları ve tedavisine devam edebileceği alternatifler hakkında tam ve eksiksiz bilgi alma hakkına sahiptir.
- Tedavinin Devrini İsteme Hakkı: İstifa eden hekim veya çalıştığı sağlık kuruluşu, hastanın tedavisini aksatmadan başka bir hekime devretmekle yükümlüdür. Hastanın onayı alınarak, tıbbi kayıtların eksiksiz bir şekilde yeni hekime ulaştırılması gerekir.
- Sağlık Kuruluşunu ve Personeli Seçme Hakkı: Hasta Hakları Yönetmeliği’ne göre, hastalar tedavilerine devam edecekleri sağlık kuruluşunu ve hekimi seçme hakkına sahiptir.
- Tazminat Hakkı: Hekimin, özen yükümlülüğüne aykırı olarak tedaviyi aniden bırakması ve bu durumun hastanın sağlığında bir zarara yol açması halinde, hasta maddi ve manevi tazminat davası açma hakkına sahiptir. Bu zarar, hastalığın ilerlemesi, tedavi sürecinin uzaması veya kalıcı bir sağlık sorununun ortaya çıkması şeklinde olabilir.
İzmir’de Hukuki Süreç ve Öneriler
İzmir’de hekimin istifası nedeniyle tedavisi yarım kalan hastaların öncelikle durumu sağlık kuruluşunun yönetimiyle görüşmesi ve tedavilerinin devamı için başka bir hekim görevlendirilmesini talep etmesi gerekir. Sorunun çözülmemesi ve bir hak ihlali yaşandığının düşünülmesi halinde aşağıdaki adımlar izlenebilir:
- Konu ile ilgili İzmir İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı Hasta Hakları Birimi’ne başvuruda bulunulabilir.
- İstifa eden hekimin veya sağlık kuruluşunun kusuru nedeniyle bir zarar doğmuşsa, sağlık hukuku alanında uzman bir avukattan hukuki destek alarak tazminat davası açılabilir.
Unutulmamalıdır ki, hekimin istifa hakkı ile hastanın sağlık ve yaşama hakkı arasında bir denge kurulmalıdır. Hekim, mesleki sorumluluğunun bir gereği olarak, istifa sürecinde hastanın tedavisinin aksamaması için gerekli tüm önlemleri almakla yükümlüdür. Hastalar ise haklarını bilmeli ve bir mağduriyet yaşamaları durumunda yasal yollara başvurmaktan çekinmemelidir.
Anahtar Kelime : hekim istifası tedaviler
