Ekonomik dalgalanmalar veya beklenmedik ticari zorluklar, şirketleri mali sıkıntıya sokabilir. Bu durumda, iflasa bir alternatif olarak sunulan konkordato kurumu, borçlu şirketlere faaliyetlerini sürdürme ve borçlarını yeniden yapılandırma imkanı tanırken, alacaklılar için de alacaklarını belirli bir plan dahilinde tahsil etme olanağı sunar. Özellikle sağlık sektöründe faaliyet gösteren bir işletme (örneğin bir hastane veya medikal cihaz tedarikçisi) için konkordato ilan eden bir şirketten alacakların nasıl tahsil edileceği, hem hekimler hem de hastalar açısından önemli bir hukuki sorundur.
Konkordato Nedir ve Süreç Nasıl İşler?
Konkordato, mali durumu bozulmuş borçlular ile alacaklılarını korumayı amaçlayan bir hukuki yeniden yapılandırma anlaşmasıdır. Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvurarak konkordato talebinde bulunabilir. Bu süreç, borçluya iflastan korunma ve borçlarını yapılandırarak ödeme fırsatı sunarken, alacaklıların da alacaklarını tamamen kaybetme riskini azaltır.
Mahkemenin konkordato talebini uygun bulması halinde, öncelikle genellikle 3 ay süren bir “geçici mühlet” kararı verilir. Bu süre, gerekli görülmesi halinde 2 ay daha uzatılabilir. Geçici mühletin amacı, borçlunun malvarlığını koruma altına almak ve konkordato projesinin hazırlanması için zaman tanımaktır. Bu dönemde borçlu aleyhine yeni icra takibi yapılamaz, daha önce başlamış olan takipler durur ve ihtiyati haciz kararları uygulanamaz. Sürecin olumlu ilerlemesi durumunda mahkeme tarafından 1 yıla kadar “kesin mühlet” verilebilir ve bu süre de zorunlu hallerde 6 aya kadar uzatılabilir.
Konkordato Mühleti İçinde Alacaklıların Hakları ve Atılması Gereken Adımlar
Bir şirketin konkordato ilan etmesi, alacaklıların alacaklarından tamamen vazgeçeceği anlamına gelmez. Ancak, tahsilat süreci normalden farklı işler ve alacaklıların belirli adımları takip etmesi gerekir.
- Alacak Bildirimi: Konkordato komiseri tarafından Ticaret Sicil Gazetesi’nde ve diğer ilan yollarıyla yapılan duyuru üzerine, alacaklıların belirtilen süre içinde alacaklarını kaydettirmesi kritik öneme sahiptir. Alacağını bildirmeyen alacaklılar, bilançoda kayıtlı değilse konkordato projesinin müzakerelerine katılamazlar.
- Alacaklılar Toplantısı: Kesin mühlet içerisinde konkordato komiseri, alacaklıları bir toplantıya davet eder. Bu toplantıda borçlunun sunduğu yeniden yapılandırma projesi (ödeme planı) görüşülür ve oylanır. Projenin kabulü için hem alacaklı sayısının yarısını hem de toplam alacak miktarının üçte ikisini aşan bir çoğunluk aranır.
- Konkordatonun Mahkemece Tasdiki: Alacaklılar tarafından kabul edilen proje, mahkemenin tasdikine sunulur. Mahkeme, projenin uygulanabilir ve alacaklılar lehine olduğuna kanaat getirirse tasdik kararı verir. Bu karar ile konkordato bağlayıcı hale gelir ve tüm alacaklılar (projeye ret oyu verenler dahil) için geçerli olur.
Rehinli ve İmtiyazlı Alacakların Durumu
Konkordato sürecinde tüm alacaklar aynı statüde değildir. Bazı alacak türleri, diğerlerine göre önceliklidir.
- Rehinli Alacaklar: Rehinle temin edilmiş alacaklar, konkordato sürecinden farklı şekilde etkilenir. Rehinli alacaklılar, mühlet sırasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatabilir veya başlamış olan takiplere devam edebilirler. Ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez.
- İmtiyazlı Alacaklar: İcra ve İflas Kanunu’nun 206. maddesinde belirtilen birinci sıradaki imtiyazlı alacaklar (örneğin, işçi ve nafaka alacakları) konkordato projesinden etkilenmez ve bunların tam olarak ödenmesi gerekir. Bu durum, alacaklılar için önemli bir güvence teşkil eder.
Konkordato Projesine Uyulmazsa Ne Olur?
Borçlu şirket, mahkemece tasdik edilen konkordato projesindeki ödeme planına uymakla yükümlüdür. Eğer borçlu, proje kapsamındaki taksitleri zamanında ve eksiksiz ödemezse, alacaklı konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatonun feshini talep edebilir. Konkordatonun feshedilmesi durumunda alacaklı, alacağının tamamı için icra takibine devam etme hakkını yeniden kazanır. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, konkordatoda kabul edilen alacaklar ilam niteliğinde sayıldığından, fesih sonrası alacağın ilamlı icra yoluyla takibi de mümkün olabilir.
Sonuç olarak, konkordato ilan eden bir şirketten alacaklı olmak, alacağın tamamen kaybedildiği anlamına gelmemektedir. Sürecin doğru ve zamanında takip edilmesi, alacak bildiriminin yapılması ve alacaklılar toplantılarına iştirak edilmesi, hak kaybı yaşanmaması adına büyük önem taşımaktadır. Bu karmaşık hukuki süreçte bir avukattan profesyonel destek almak, alacaklıların menfaatlerini en üst düzeyde korumalarını sağlayacaktır.
Anahtar Kelime : sağlık hukuku
