Kulak Burun Boğaz (KBB) alanında gerçekleştirilen cerrahi müdahaleler, hastaların yaşam kalitesini artırmayı hedefler. Ancak her tıbbi müdahalede olduğu gibi, bu ameliyatlarda da istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Bu noktada, yaşanan olumsuzluğun öngörülebilir bir komplikasyon mu, yoksa tıbbi bir ihmal veya hata sonucu ortaya çıkan bir “malpraktis” mi olduğunun tespiti, hastanın ve hekimin yasal hak ve sorumlulukları açısından büyük önem taşır. Özellikle İzmir gibi büyükşehirlerde, bu tür davalarda uzman bir sağlık hukuku avukatıyla çalışmak, sürecin doğru yönetilmesi için kritik bir adımdır.
Tıbbi Malpraktis (Hekim Hatası) Nedir?
Tıbbi malpraktis, hekimin veya sağlık personelinin, tedavi sürecinde güncel tıp biliminin standartlarına ve genel kabul görmüş kurallarına aykırı davranması, tecrübesizlik, bilgisizlik veya ihmal göstermesi sonucu hastanın zarar görmesi durumudur. Türk Tabipleri Birliği Meslek Etiği Kuralları’na göre malpraktis; “bilgisizlik, deneyimsizlik ya da ilgisizlik nedeniyle bir hastanın zarar görmesi” olarak tanımlanır. Bu durum, sadece yanlış bir cerrahi müdahaleyi değil, aynı zamanda eksik teşhis, hastayı yeterince bilgilendirmeme (aydınlatılmış onam eksikliği) veya ameliyat sonrası bakımda ihmal gibi durumları da kapsar.
Malpraktis ve Komplikasyon Ayrımı Neden Önemlidir?
Her tıbbi müdahalenin doğasında belirli riskler bulunur ve bu risklerin gerçekleşmesi her zaman hekim hatası anlamına gelmez. “Komplikasyon”, tıp biliminin güncel standartlarına uygun ve özenli bir şekilde yapılan bir müdahaleye rağmen ortaya çıkabilen, öngörülebilir fakat her zaman önlenemeyen istenmeyen sonuçlardır. Örneğin, bir ameliyat sonrası enfeksiyon gelişmesi, tüm önlemler alınmış olsa dahi bir komplikasyon olabilir. Ancak, hekimin bu komplikasyonu zamanında fark edip gerekli müdahaleyi yapmaması, durumu malpraktise dönüştürebilir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da bu ayrım üzerinde titizlikle durulmakta, hekimin sorumluluğuna gidilebilmesi için standart uygulamadan kusurlu bir sapma olması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu ayrımın tespiti, davanın temelini oluşturur ve ancak uzman bilirkişi raporları ile netleştirilebilir.
Kulak Burun Boğaz Ameliyatlarında Malpraktis Kriterleri
Bir KBB ameliyatı sonrası yaşanan olumsuzluğun malpraktis olarak değerlendirilebilmesi için bazı temel koşulların bir arada bulunması gerekir:
- Hekimin Kusuru: Hekimin, tıp biliminin gerektirdiği “makul ve basiretli hekim standardı” çerçevesinde hareket etmemiş olması gerekir. Bu, tanı, tedavi yöntemi seçimi, cerrahi uygulama veya ameliyat sonrası takip süreçlerinde bir ihmal, dikkatsizlik veya hata yapıldığını gösterir.
- Zararın Varlığı: Hastanın ameliyat sonucunda bedensel veya ruhsal bir zarara uğramış olması şarttır. Bu zarar, işitme kaybı, koku alamama, sinir hasarı, estetik bir kusur veya daha ciddi sağlık sorunları olabilir.
- İlliyet (Nedensellik) Bağı: Ortaya çıkan zarar ile hekimin kusurlu eylemi arasında doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi bulunmalıdır. Yani zararın, hekimin standartlara aykırı davranışından kaynaklandığı ispatlanmalıdır.
- Aydınlatılmış Onam Eksikliği: Yargıtay kararlarında bağımsız bir kusur hali olarak kabul edilen durumlardan biri de hastanın ameliyatın riskleri, sonuçları ve alternatif tedavi yöntemleri hakkında yeterince bilgilendirilmemiş olmasıdır. Hasta, olası riskleri bilerek ameliyata rıza göstermemişse, ortaya çıkan ve bilgilendirme kapsamında olmayan bir komplikasyondan dahi hekim sorumlu tutulabilir.
Malpraktis Davalarında Bilirkişinin Rolü ve Önemi
Malpraktis davaları, teknik ve özel uzmanlık gerektiren davalardır. Hâkim, tıbbi bir uygulamanın hatalı olup olmadığını tek başına değerlendiremez. Bu nedenle, dava sürecinde en kritik delillerden biri bilirkişi raporlarıdır. Mahkeme, genellikle üniversitelerin ilgili ana bilim dallarından veya Adli Tıp Kurumu’ndan seçtiği uzman hekimlerden oluşan bir bilirkişi heyetinden rapor alır. Bu rapor, yapılan müdahalenin tıp standartlarına uygun olup olmadığını, hekimin bir kusurunun bulunup bulunmadığını ve ortaya çıkan zarar ile hekimin eylemi arasında bir bağ olup olmadığını bilimsel verilerle ortaya koyar. İzmir’deki davalarda da mahkemeler, Ege veya Dokuz Eylül gibi köklü üniversitelerin tıp fakültelerindeki uzmanlardan sıkça görüş almaktadır.
Tazminat Süreci: Maddi ve Manevi Haklar
KBB ameliyatı hatası nedeniyle açılan bir davada, malpraktisin ispatlanması halinde hasta, uğradığı zararların giderilmesini talep edebilir. Bu talepler iki ana başlıkta toplanır:
- Maddi Tazminat: Hastanın hatalı ameliyat nedeniyle yaptığı tüm tedavi masrafları, ilaç giderleri, ek ameliyat maliyetleri, çalışma gücü kaybından doğan kazanç kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan zararları kapsar.
- Manevi Tazminat: Hastanın hatalı tıbbi uygulama nedeniyle yaşadığı acı, elem, keder ve psikolojik çöküntü için talep edilen tazminattır. Manevi tazminat miktarı, olayın ağırlığı, hastanın yaşamındaki olumsuz etkileri ve kusurun derecesine göre hâkim tarafından takdir edilir.
Dava, ameliyatın yapıldığı kuruma göre farklı mahkemelerde açılır. Eğer ameliyat özel bir hastanede veya muayenehanede yapıldıysa görevli mahkeme Tüketici Mahkemeleri, devlet veya üniversite hastanesinde yapıldıysa İdare Mahkemeleridir.
Sonuç olarak, Kulak Burun Boğaz ameliyatlarından kaynaklanan malpraktis iddiaları, hem hasta hem de hekim için zorlu ve karmaşık hukuki süreçleri beraberinde getirir. İzmir’de bu alanda bir hukuki süreç başlatmayı düşünen hastaların veya hakkında iddia bulunan hekimlerin, sürecin en başından itibaren sağlık hukuku alanında tecrübeli bir avukattan profesyonel destek alması, haklarının korunması ve adaletin tecellisi için en doğru yaklaşım olacaktır.
Anahtar Kelime : aydinlatilmis onam
